Dünya Ekonomik Forumu'nun (WEF) 56. Yıllık Toplantıları, İsviçre'nin Davos kasabasında "Diyalog Ruhu" temasıyla başladı. 23 Ocak'a kadar sürecek olan zirve, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana kurulan dünya düzeninin sarsıldığı, ticaret, finans ve teknolojinin birer "nüfuz silahı" olarak kullanıldığı kritik bir dönemde gerçekleşiyor.
Zirveye bu yıl 130 ülkeden yaklaşık 3 bin katılımcı bekleniyor. Katılımcı profili, WEF tarihindeki en yüksek düzeyli siyasi temsillerden birine işaret ediyor. Toplantılara 65 devlet ve hükümet başkanı, 55 ekonomi ve maliye bakanı, 33 dışişleri bakanı, 34 ticaret ve sanayi bakanı ile 11 merkez bankası başkanı olmak üzere yaklaşık 400 üst düzey siyasi liderin katılması öngörülüyor.
Müttefikler arasında "Diyalog Ruhu"nu zorlayan gerilim
Forum bu yılı "Diyalog Ruhu" olarak adlandırsa da, Davos koridorlarında müttefik ülkeler arasındaki gerilim somut bir şekilde hissediliyor. Özellikle 2026 yılına uluslararası toplumu şoke eden kararlarla başlayan ABD Başkanı Donald Trump, zirvenin en çok konuşulan ismi konumunda.
Trump'ın, Grönland üzerindeki taleplerini desteklemeyen Avrupa ülkelerine yeni gümrük vergileri getirme tehdidi, Brüksel'den Paris'e, Kopenhag'dan Nuuk'a kadar sert tepkilere neden oldu. Bu hamle, Trump'ın Avrupalı liderlerle Kongre Merkezi koridorlarında karşılaşacağı haftayı daha da gergin hale getiriyor. Trump'ın 21 Ocak Çarşamba günü yapacağı konuşma öncesinde, Venezuela'daki hamleleri, İran'a yönelik sert tutumu ve Ukrayna barış sürecindeki yavaş ilerleme, küresel topluluğun merceği altında.
NATO'nun geleceği ve G7 gündemi
Trump'ın konuşmasından önce, forumun ilk tam gününde Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Kanada Başbakanı Mark Carney gibi liderlerin kürsüye çıkması bekleniyor. Liderlerin, kuruluşundan bu yana en büyük sınavını veren NATO'nun rolünün önemine vurgu yapması muhtemel.
Trump'ın Grönland konusundaki askeri güç tehditleri, daha önce ihtimal verilmeyen "NATO ittifakının sonu" senaryolarını masaya getirdi. G7 liderlerinin, Rusya ve Ukrayna arasındaki barış anlaşmasını ilerletmek amacıyla zirve marjında bir araya gelebileceği, ancak toplantıların ana gündeminin kaçınılmaz olarak NATO içindeki çatlaklar olacağı belirtiliyor.
Merkez bankalarında bağımsızlık krizi
Jeopolitiğin dışında, Davos'un buzlu zirvelerini ısıtan bir diğer konu ise merkez bankalarının bağımsızlığı tartışması. ABD Adalet Bakanlığı'nın, Federal Rezerv (Fed) Başkanı Jerome Powell hakkında cezai soruşturma başlatması, küresel finans dünyasında infial yarattı.
Powell, soruşturmanın "Fed'in faiz oranlarını belirlemeye devam edip edemeyeceği ya da para politikasının siyasi baskı ve tehditlerle yönlendirilip yönlendirilmeyeceği" ile ilgili olduğunu savundu. Bu gelişme üzerine Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde ve İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey'nin de aralarında bulunduğu küresel mevkidaşları, Powell'a destek veren olağanüstü bir mektup yayımladı. Eski ECB Başkanı Jean-Claude Trichet ise piyasaların bu tehdidi yeterince ciddiye almadığını belirterek durumu "son derece vahim" olarak nitelendirdi.
Çin'den rekor ticaret fazlası ve teknoloji vurgusu
Zirvenin bir diğer önemli gündem maddesi ise Çin ekonomisi. Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng'in Salı günü bir konuşma yapması bekleniyor. 2025 yılı için 1 trilyon doları aşarak dünyanın gelmiş geçmiş en büyük ticaret fazlasını veren Çin ile Washington arasında şimdilik kırılgan bir ticaret ateşkesi sürüyor. Ayrıca Nvidia patronu Jensen Huang gibi Çin'de önemli çıkarları olan iş dünyası liderleri de giderek siyasallaşan iş ortamında yollarını bulmaya çalışırken zirvede yerlerini alacak.
Liderler geçidi ve geniş katılım
Zirvenin diğer önemli katılımcıları arasında Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Filistin Başbakanı Muhammed Mustafa, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ve Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei gibi isimler yer alıyor.
ABD Başkanı Trump'a Davos ziyaretinde Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer'dan oluşan güçlü bir heyet eşlik edecek.
Yapay zekalı olağanüstü güvenlik
Rekor düzeyde üst düzey katılımın olduğu zirve, tarihin en sıkı güvenlik önlemlerine sahne oluyor. İsviçre polisi ve askeri, Davos ile bağlantılı tüm kara ve demir yollarını "yapay zeka" destekli sistemlerle denetliyor. Kasabaya gelen siviller güvenlik güçlerince yüz taramasından geçiriliyor. Medya merkezi ve konferans salonlarına girişlerde havalimanlarını andıran detaylı aramalar yapılıyor; X-ray cihazlarından geçen katılımcıların elektronik cihazları titizlikle taranıyor.