ABD hükümeti ülkenin silah üretimindeki yetersizliklerle karşı karşıya kalırken ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), savunma sanayisinin üretim kapasitesini artırmaya yardımcı olacak yatırımlar yapmak üzere yeni bir ofis kurdu. 2022 yılında Joe Biden yönetimi döneminde başlayan bu girişim, Donald Trump’ın geçen hafta duyurduğu ABD ile Venezuela arasındaki petrol üretimi anlaşmasına Pentagon’un dahil olmasıyla birlikte şimdi keskin bir dönüş yapıyor. Savunma Bakanı Yardımcısına bağlı olan ve kamuoyunda pek tanınmayan Pentagon Stratejik Sermaye Ofisi, kurucusu Alejandro Betancourt Lopez’in uluslararası ticarette güçlü ve kutuplaştırıcı bir figür olduğu özel bir petrol üreticisiyle ortaklık oluşturulmasında ABD hükümetinin başlıca aktörü konumunda.
Trump, Savunma Bakanı Pete Hegseth ile Dışişleri Bakanı ve Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı Marco Rubio’nun, Venezuela hükümetiyle milyarlarca varillik petrol rezervinin güvence altına alınması konusunda “özel şirketlerle ortaklık” yoluyla anlaşmaya vardığını söyledi. Anlaşma, Pentagon’a Betancourt’ın şirketi North American Blue Energy Partners’ın ana şirketinde yüzde 35’e kadar hisse alma seçeneği verecek. Bu “varant” olarak bilinen bir finansal araç biçiminde olacak ve buna ek olarak şirketin ürettiği petrolün büyük bölümüne öncelikli erişim sağlanacak.
Kolayca hisseye çevrilebiliyor
Varantlar, hükümete petrol şirketinin hisselerini önceden belirlenmiş bir fiyattan satın alma hakkı verecek. Alınıp satılabilen varantların değeri, bunları ihraç eden şirketin değerine bağlı olarak dalgalanıyor. New York Times’a konuşan kaynaklara göre bu durumda söz konusu varantlar çok az bir para karşılığında, çoğu zaman yalnızca 1 sent ödeyerek hisse senedine dönüştürülebilecekler.
Şirketler genellikle varantları, karşılığında değer taşıyan bir şey elde etmek amacıyla ihraç eder. Örneğin corona virüs pandemisi sırasında federal hükümet, çalışanların maaşlarını ödemelerine ve diğer masraflarını karşılamalarına yardımcı olmak için ABD havayolu şirketlerine 50 milyar dolardan fazla hibe ve kredi sağlayarak bu şirketleri kurtardı. Bunun karşılığında ABD Hazine Bakanlığı yaklaşık bir düzine havayolu şirketinden varant aldı ve bunların çoğunu daha sonra özel yatırımcılara sattı.
“ABD’ye sıfır maliyet”
Bu durumda ise Beyaz Saray yaptığı açıklamada, anlaşmanın ABD’ye sıfır maliyetle gerçekleşeceğini söyledi. Hükümetin ortaklığı ve verdiği onay, şirketin özel yatırımcılardan finansman sağlamasını kolaylaştırabilir ve ayrıca onu Venezuela’daki hukuki incelemelerden veya siyasi çalkantılardan koruyabilir.Betancourt yaptığı açıklamada, anlaşmanın Venezuela’nın potansiyelini “hem Venezuelalıların hem de Amerikalıların yararına” ortaya çıkaracağını söyledi.
Anlaşma, bazı Demokrat Kongre üyelerinin sert eleştirilerine maruz kaldı. Rhode Island Senatörü ve Senato Silahlı Hizmetler Komitesi’nin kıdemli Demokrat üyesi Jack Reed, pazartesi günü yaptığı açıklamada, “Trump’ın ABD ordusunu Venezuela petrolüne yatırım yapan bir kuruma dönüştürme girişimi, yetkinin ve vergi mükelleflerinin parasının açıkça kötüye kullanılmasıdır” dedi.Reed ayrıca bu hamlenin hangi yasal yetkiye dayandığının ve anlaşmanın tüm mali koşullarının eksiksiz şekilde açıklanmasını talep ettiğini belirtti.