Küresel petrol piyasaları, Washington ve Tahran arasındaki savaşın sona ermesine yönelik adımlarla rahat bir nefes alıyor. Cuma günü imzalanması planlanan 14 maddelik taslak mutabakat, Tahran'a petrolünü hemen satma hakkı dahil geniş finansal teşvikler sunuyor. Bu durum, brent petrol fiyatlarını 77,96 dolar seviyesine kadar çekti. WTI ham petrolü ise 74,72 dolardan işlem görerek kayıplarını derinleştirdi.
Yaşanan bu keskin düşüş, küresel enflasyon baskısını hafifletirken tahvil faizlerini de aşağı yönlü tetikledi. ABD'nin stratejik petrol rezervleri 1983'ten bu yana en düşük seviyesinde bulunuyor. Buna rağmen, piyasaya yeni İran petrolünün girecek olması arz endişelerini büyük ölçüde yatıştırıyor. Westpac Ekonomisti Luka Belobrajdic, "İran'ın toplam ihracatı küresel talebin yaklaşık yüzde 2'sine yaklaşabilir" dedi. Belobrajdic, yaptırımların kalkmasının hemen gerçekleşmeyeceğini ve barışın kalıcılığına bağlı olduğunu da sözlerine ekledi.
Tankerler rotayı Orta Doğu'ya çevirdi
Denizcilik şirketleri, Hürmüz Boğazı'nın açılma ihtimaline karşı gemilerini şimdiden yeniden konumlandırmaya başladı. Gemi takip verilerine göre, Afrika'ya doğru ilerleyen iki tanker Hint Okyanusu'nda keskin bir U dönüşü yaparak rotalarını Orta Doğu'ya çevirdi. Piyasadaki bu hızlı gevşeme, brent petrolün yakın vadeli kontratları arasındaki farkın 14 sente kadar daralmasıyla da kendisini gösteriyor. Nisan ayı başında arz endişeleriyle bu fark 9,65 dolar seviyesinde bulunuyordu.
Sektör temsilcileri, anlaşmanın kalıcılığını ve Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin ne kadar sürede eski haline döneceğini yakından inceliyor. BOK Financial Securities Inc. Kıdemli Başkan Yardımcısı Dennis Kissler, "Çoğu tüccar, ABD donanmasının ilk birkaç hafta eskortluk yapacağına ve mayın tarama gemilerinin de bölgede olacağına inanıyor" ifadesini kullandı. Kissler, bu durumun trafiği yavaşlatacağını ancak vadeli işlem piyasasının her zaman geleceğe baktığını belirtti.
Taslak metne göre Washington; İran ham petrolü, petrokimya ürünleri, bankacılık ve sigortacılık dahil tüm ilgili hizmetler için ihracat muafiyetleri tanımayı taahhüt ediyor. HSBC Holdings Plc Küresel Taşımacılık ve Lojistik Araştırmaları Başkanı Parash Jain, "Birden normale dönmek yerine kademeli bir geri dönüşten bahsediyoruz" değerlendirmesini yaptı. Jain, denizcilik hatlarının en son isteyeceği şeyin rota değiştirdikten hemen sonra eski rotaya geri dönmek zorunda kalması olduğunu vurguladı.
Gözler Fed ve yeni başkan Warsh üzerinde
Petrol fiyatlarındaki düşüş, tüketicilerin üzerindeki enerji yükünü azaltırken ABD'de galon başına ortalama benzin fiyatı mayıs ayındaki 4,56 dolar zirvesinden 4 dolar seviyesine geri çekildi. Enerji maliyetlerindeki bu değişim, faiz kararını açıklayacak olan ABD Merkez Bankası (Fed) toplantısının da önemli gündem maddeleri arasında yer alıyor. Küresel piyasalar, borçlanma maliyetlerinde bir değişiklik beklemezken dikkatler Fed Başkanı olarak ilk toplantısına çıkacak olan Kevin Warsh'un üzerinde yoğunlaşıyor.
Dolar endeksi, piyasaların bu yıl faiz artırımı beklentisi ile Warsh'un güvercin tutumu arasında kalması nedeniyle yatay seyrini koruyor. Euro bu hafta hafif bir toparlanmayla 1,16 dolar seviyelerinde dengelenirken, Japonya'nın faiz artırımı hamlesi yen tarafında beklenen yükselişi getirmedi. Pictet Wealth Management Kıdemli Ekonomisti Xiao Cui, "Warsh'un sözlü yönlendirmeleri geri plana itmesini, politika faizleri ve enflasyon konusunda sabırlı olunmasını savunmasını bekliyoruz" tahmininde bulundu. Cui, Warsh'un faiz artışı olasılığını benimsemesi durumunda bunun şahin bir duruş olarak algılanacağını belirtti.
Piyasalardaki genel beklenti arzın artacağı yönünde olsa da ham petrol stoklarındaki hızlı erime devam ediyor. Sektör verilerine göre, ABD'deki ham petrol stokları geçen hafta 8,3 milyon varil geriledi. Bu süreçte küresel tahvil piyasalarında da hareketlilik yaşanırken, 10 yıllık Japon tahvil faizleri yüzde 2,61'e, Avustralya tahvil faizleri ise yüzde 4,78'e geriledi. Küresel altın fiyatları ons başına 4.300 dolardan işlem görürken, kripto para birimi bitcoin ise 65.900 dolar sınırına yakın seyrediyor.