ABD’de Pentagon’la yaşanan gerilimin ardından, yapay zeka devi Anthropic ve CEO’su Dario Amodei, ABD Başkanı Donald Trump’ın tüm öfkesini üzerlerine çekmiş durumda. Trump geçen hafta Truth Social’da yaptığı paylaşımda, “Anthropic’teki solcu kaçıklar, Savaş Bakanlığı’nı zorla kendi hizmet şartlarına uymaya zorlamaya çalışarak veaAnayasamız yerine onları dayatmaya kalkarak felaket bir hata yaptı” diye yazdı.
Geçen hafta ABD hükümetinin öfkesini çeken olay, Anthropic’in Savaş Bakanlığı’na yapay zeka modeli Claude AI’a sınırsız erişim vermeyi reddetmesi oldu. Şirket özellikle Anthropic’in “kitlesel gözetim” ve “tamamen otonom silahlar” olarak tanımladığı kullanım senaryolarına karşı çıktı. Ahlaki üstünlüğü korumak ağır bir bedelle gelebilir. Buna karşılık Savunma Bakanı Pete Hegseth, şirketi bir “tedarik zinciri riski” ilan etti ve ABD ordusuyla iş yapan herhangi bir yüklenici, tedarikçi veya partnerin Anthropic kullanmasını yasakladı. Bu tehdide rağmen Amodei geri adım atmadı. Kararı açıklayan blog yazısında, “Vicdanen onların talebine boyun eğemeyiz” diye yazdı. Ertesi gün Trump, tüm kurumlara Anthropic teknolojisinin kullanımını derhal durdurma talimatı verdi.
“Tüm şirketler böyle davranmaz”
ABD Savunma Bakanlığı’ndan eski bir yetkili olan ve otonom silah politikaları üzerinde çalışmış Paul Scharre, “Bu durumda Anthropic, prensiplerine bağlı kalarak hükümetle önemli bir ilişkiyi riske atmaya razı oldu. Bunu yapmanın bir maliyeti olsa bile ilkelerini korumaya hazırlar. Bu dikkate değer; tüm şirketler böyle davranmaz” dedi.
Anthropic’in tutumu etrafında oluşan medya fırtınası, Trump eleştirmenlerinden şirkete bir miktar sempati kazandırdı. Hafta sonu boyunca Claude, Apple’ın App Store listelerinde ilk kez ChatGPT’yi geçerek zirveye çıktı. Pop yıldızı Katy Perry, X’te Claude Pro kayıt sayfasının ekran görüntüsünü kalp emojisiyle paylaştı. Şirketin San Francisco’daki ofisinin önünde hayranlar kaldırıma tebeşirle destek mesajları yazdı. Şirket sistemlerini artan talebi karşılamak için ölçeklendirmeye çalışsa da pazartesi günü yaşanan Claude kesintisinin kullanıcı akınından değil teknik bir sorundan kaynaklandığı söylendi.
İlk çatışmaları değil
Bu aslında Anthropic’in yönetimle ilk çatışması değil. Amodei’nin, daha sonra silinen bir Facebook gönderisinde Trump’ı bir “feodal savaş lordu”na benzettiği ve çevresini Kamala Harris’e oy vermeye çağırdığı bildirildi. Geçen yıl Anthropic, Trump’ın imza niteliğindeki “büyük güzel yasa” tasarısına karşı lobi yaptı. Tasarı, eyalet düzeyindeki yapay zeka yasalarını 10 yıl askıya alarak yapay zeka düzenlemelerini sınırlamayı amaçlıyordu. Sonunda Anthropic başarılı oldu ve bu hüküm yasaya dahil edilmedi.
Ekim ayında Anthropic kurucularından Jack Clark, “Technological Optimism and Appropriate Fear” başlıklı bir makale yayımladı. Yapay zekanın geleceği konusunda umutlu olduğunu ama aynı zamanda “derinden korktuğunu” yazdı. Buna karşılık Beyaz Saray’ın yapay zeka sorumlusu, risk sermayedarı David Sacks şirketi korku yaymakla suçladı.
Anthropic’in bazı kurucuları Trump politikalarına bağlı sosyal konularda da konuştu. Minnesota’da göçmen polisi tarafından vurularak öldürülen yoğun bakım hemşiresi Alex Pretti’nin ölümünden sonra Dario durumu “dehşet” olarak nitelendirdi. Anthropic başkanı ve Dario’nun kız kardeşi Daniela Amodei LinkedIn’de şöyle yazdı: “Son günlerde gördüklerimiz Amerika’nın temsil ettiği şey değil.” Kuruculardan Chris Olah ise olayların “vicdanı sarsıcı” olduğunu söyledi.
Hemşirenin öldürülmesinden iki gün sonra Dario, yapay zekanın riskleri hakkında 20 bin kelimelik “The Adolescence of Technology” başlıklı makalesini yayımladı. ABD hükümetini doğrudan hedef almasa da demokratik hükümetlerin yapay zeka teknolojilerini kötüye kullanma potansiyeline değindi.
Geçen cuma Amodei, çalışanlara gönderdiği bir notta Trump’la ilişkileri konusunda daha açık konuştu. The Information’a göre notta, “Savaş Bakanlığı’nın ve Trump yönetiminin bizi sevmemesinin gerçek nedeni Trump’a bağış yapmamamız (OpenAI/Greg ise çok yaptı)” ifadelerini kullandı. Burada OpenAI başkanı ve önemli bir Trump bağışçısı olan Greg Brockman’a atıfta bulundu. Amodei, “Trump’a diktatör tarzı övgüler dizmedik (Sam yaptı), Yapay zeka düzenlemelerini destekledik (onların gündemine aykırı), bazı yapay zeka politika konularında gerçeği söyledik (örneğin iş kaybı) ve kırmızı çizgilerimizi koruduk” dedi.
Trump’ın yanında yer alan teknoloji milyarderleri
Pentagon’la yaşanan bu mücadele Anthropic’i sadece hükümete karşı konumlandırmakla kalmadı, aynı zamanda Amodei’yi diğer teknoloji milyarderlerinden de ayırdı. O Trump’tan uzak dururken, pek çok isim Beyaz Saray ve Windsor Kalesi’ndeki etkinliklere katılarak yakınlıklarını gösterdi. Eylül ayında yönetimin ulusal yapay zeka stratejisini kutlamak için düzenlenen akşam yemeğinde Trump ve First Lady’nin yanında Meta CEO’su Mark Zuckerberg ve Microsoft kurucu ortağı Bill Gates vardı. Masanın diğer tarafında ise Google kurucularından Sergey Brin ve Apple CEO’su Tim Cook oturuyordu.
Cook, Trump’ı Oval Ofis’te ziyaret etti ve 24 ayar altın tabanlı özel bir Apple plaketi hediye etti. Amazon kurucusu Jeff Bezos’un sahibi olduğu Washington Post’ta Kamala Harris’e verilmesi planlanan bir destek yazısını iptal ettiği bildirildi. Ayrıca Amazon’un Prime servisi First Lady hakkında “Melania” adlı bir belgeseli tanıtmak için 35 milyon dolar harcadı.
Bir de Altman var. Bir zamanlar Demokrat olarak kayıtlı olan Altman yıllar önce parti bağını bıraktı. OpenAI CEO’su Sam Altman Trump’la birkaç kez kamuoyu önünde göründü. Bnlardan biri de ABD Başkanı’nın göreve dönüşünden sonraki ilk gününde açıklanan 500 milyar dolarlık altyapı girişimi Project Stargate duyurusuydu. Altman geçen ay Forbes’a şöyle dedi: “Bu başkanla yapay zeka konusunda çalışmanın kolay olduğunu gördüm. Ülkede altyapı kurmanın ve enerjinin önemini anlıyor.”
OpenAI’dan ayrılışları
Amodei’nin Savaş Bakanlığı’na boyun eğmeyi reddetmesinden bir gün sonra Altman, OpenAI’ın Pentagon’la kendi anlaşmasını yaptığını açıkladı. Pentagon’la çatışma, Anthropic ile OpenAI arasındaki uçurumu daha da büyütüyor. Anthropic’in kuruluşu zaten OpenAI içindeki yapay zeka güvenliği anlaşmazlığından doğmuştu. Dario Amodei ve Daniela Amodei, diğer kurucular Jack Clark, Sam McCandlish, Chris Olah, Tom Brown ve Jared Kaplan ile birlikte ayrılarak kendi şirketlerini kurdu.
Daha yakın zamanda Anthropic, Super Bowl reklamlarında dolaylı olarak OpenAI’ı hedef aldı. Reklamlar ChatGPT’ye reklam yerleştirme kararını alaya alıyor gibiydi. Hatta geçen ay Hindistan’daki bir zirvede fotoğraf çekimi sırasında Amodei ve Altman, diğer yöneticiler el ele tutuşurken bunu yapmayı reddetti.
Anthropic şimdi kendisini bir tür “anti-OpenAI” olarak konumlandırmış durumda ve popülaritesi artıyor. Bu bir teknoloji şirketinin hükümetle yaşadığı yüksek profilli bir çatışmadan iyi PR elde ettiği ilk örnek değil. 2016’da Apple, bir yıl önce Kaliforniya’nın San Bernardino kentindeki saldırganlardan birine ait iPhone’un kilidini açma talebini reddetmişti. Bu duruş Apple’ın kullanıcı gizliliğinin güçlü bir savunucusu olduğu imajını güçlendirmişti. Ancak Cook son zamanlarda böyle bir tutum sergilemedi.
Amodei kardeşler 1980’lerde San Francisco’nun Mission District bölgesinde büyüdü. Babaları İtalya’dan göç etmiş bir deri ustasıydı ve yıllar önce hayatını kaybetti. Anneleri ise kütüphaneler için inşaat ve renovasyon projelerini yöneten bir proje yöneticisiydi. Dario bir röportajda, “Bana doğru ile yanlışı ve dünyada neyin önemli olduğunu öğrettiler” diyerek “güçlü bir sorumluluk duygusu aşıladılar” dedi.
Servetlerinin yüzde 80’ini hayır işlerine bağışlama sözü
Dario çocukken matematik ve fiziğe takıntılı hale geldi. Önce Stanford University’de lisans, ardından Princeton University’de doktora yaptı. 2015’te Google’ın ünlü araştırma laboratuvarı Google Brain’e katıldı, bir yıl sonra OpenAI’a geçti ve araştırma başkan yardımcılığına kadar yükseldi. Anthropic’te bazı çalışanlar ona “Professor Panda” lakabını takmış durumda ve ofisinde “bilge ahtapot” dediği peluş bir oyuncak bulunuyor.
Kız kardeşi Daniela ise küçük yaşta klasik flüte tutkuyla bağlıydı. University of California, Santa Cruz’ta İngiliz edebiyatı okudu ve siyasete girdi. Eski Pennsylvania kongre üyesi Matt Cartwright için çalıştı. Daha sonra ödeme devi Stripe’ta işe alım ve risk yönetimi alanlarında beş yıl geçirdikten sonra OpenAI’da kardeşine katıldı ve güvenlik ve politika başkan yardımcısı oldu. İki kardeş de Anthropic’in diğer kurucularıyla birlikte servetlerinin yüzde 80’ini hayır işlerine bağışlama sözü verdi. Forbes tahminlerine göre bu miktar yaklaşık 39,2 milyar dolar.