Kanadalı yetkililer, yaz başında ABD ile yürütülen ticaret müzakerelerinin çıkmaza girmesinin ardından Avrupa Birliği (AB) ile ekonomik blokla daha yakın ilişkiler kurmak üzere müzakereler yürütüyor. Wall Street Journal'ın iddiasına göre bu kapsamda Kanada’nın birliğe “ortak üye” olarak katılması da olasılıklar arasında.
Öne çıkanlar
• AB’nin tarihsel olarak ülkelerle esnek üyelik düzenlemeleriyle tanınmamasına rağmen, hem Kanada’dan hem de AB’den ismi açıklanmayan yetkililer Journal’a, Avrupalı yetkililerin Kanada’nın “ortak üye” olarak birliğe katılmasına açık olduklarını söyledi.
• Bu gelişme, Kanada ekonomisinin son yıllardaki en büyük yön değişikliğine işaret edebilir. ABD uzun süredir Kanada’nın en büyük ticaret ortağı konumunda; 2025 yılında Kanada’nın ihracatının yaklaşık yüzde 72’si güney sınırından ABD’ye gerçekleştirildi.
• Journal’ın haberine göreolası bir anlaşmanın ayrıntıları hala görüşülüyor. Ancak böyle bir anlaşma, iki taraf arasındaki ticaretin artmasına yol açabilir. Buna, Arktik üzerinden gübre taşınması ve yeni doğal gaz boru hatlarının inşa edilmesi de dahil olabilir. Bu gelişmeler, Avrupa’nın Rus doğal gazına olan bağımlılığını sona erdirmesine yardımcı olabilir.
• Anlaşma ayrıca AB ile Kanada’nın yeni denizaltı kabloları döşemek, uydular fırlatmak ve veri merkezleri inşa etmek için işbirliği yapmasını da sağlayabilir. Atlantik’in her iki yakasındaki insanlar ABD’li teknoloji şirketlerine karşı giderek daha temkinli yaklaşırken, bu tür bir iş birliği önem kazanabilir.
• Kanada Başbakanı Mark Carney’nin Avrupa ve Birleşik Krallık ile geçmişten gelen bağları bulunuyor. Oxford Üniversitesi’nde eğitim gören Carney, 2013-2020 yılları arasında İngiltere Merkez Bankası Başkanı olarak görev yaptı. Journal’ın haberine göre Carney, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron gibi üst düzey Avrupalı yetkililerle düzenli olarak iletişim halinde. İkilinin, Kanadalıların Avrupa’da vizesiz yaşamasına ve çalışmasına olanak sağlayacak planları görüştüğü belirtiliyor. Carney’nin ayrıca, öğrencilerin sınırlar arasında farklı ülkelerdeki üniversitelerde ders almasına olanak tanıyan AB’nin öğrenci değişim programına katılmayı da istediği bildiriliyor.
Arka plan
AB ile yürütüldüğü bildirilen görüşmeler, Kanada’nın ABD ile yaşanan ticaret savaşının içinde kalmaya devam ettiği bir dönemde gerçekleşiyor. Carney, ağustos ayında Kanadalı müzakerecilere Amerikalı mevkidaşlarıyla yürüttükleri görüşmelerden çekilmeleri talimatını vermişti. Kanada ve ABD karşılıklı olarak birbirlerine misilleme niteliğinde gümrük tarifeleri uyguladı. Beyaz Saray ise son günlerde çatışmayı daha da tırmandırdı. ABD Başkanı Donald Trump geçen hafta bazı Kanada süt ürünleri, alkollü içecekler ve diğer malların ABD’ye girişini yasaklarken, Kanadalı uçak üreticisi Bombardier’in yurtdışında üretilen uçakları ABD’de satmasını yasaklamakla da tehdit etti. Trump, 2025 yılında yeniden göreve gelmesinden bu yana Kanada’yı defalarca “51. eyalet” olarak nitelendirerek alay etti Hatta ticaret geriliminin ortasında, ağustos ayında Ontario Gölü’nün resmi adını “Amerika Gölü” olarak değiştirdiğini açıkladı.