İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, ülkede seçimler yaklaşırken çarşamba gününe “iyimser” olmak için nedenler sıralayarak başladı. Sanchez aynı gün, saatler sonra ise yüksek hızlı tren kazasının yaşandığı yerde en az 68 kişinin neden hayatını kaybettiğini açıkladı.
İspanya’nın 10 yılı aşkın süredir yaşadığı en ölümcül tren kazası ve bu yıl meydana gelen ikinci büyük çarpışma olan olay, halihazırda zorlu bir seçim kampanyasıyla karşı karşıya bulunan başbakan için ağır bir darbe oldu. Anketler, aşırı sağcı Vox’un yükselişiyle birlikte muhafazakar Halk Partisi’nin önde olduğunu gösteriyor. Çarşamba günkü gelişmelerin Sanchez ve Sosyalist Partisi üzerindeki incelemeleri daha da artırması muhtemel.
İspanyol lider, tepkilerin önüne geçmeye çalışarak Madrid’in yaklaşık 118 kilometre güneyindeki kaza yerinde hesap sorulacağına ve sorumluların hızla hesap vereceğine dair söz verdi. Şimdilik Sanchez’in üç günlük ulusal yas ilan etmesiyle birlikte Vox dışındaki tüm büyük siyasi partiler planlanmış seçim kampanyası etkinliklerini askıya aldı.
Protesto çağrısı
Kazanın, İspanya’nın zaten gergin olan siyasi ortamını daha da kutuplaştıracağının bir işareti olarak, Vox’la bağlantılı bir sendika Madrid’deki Ulaştırma Bakanlığı önünde gösteri düzenlenmesi çağrısında bulundu. Vox lideri Santiago Abascal da kazanın nedeni veya can kaybının boyutu henüz bilinmeden, olaydan birkaç saat sonra Sanchez’i sert biçimde eleştirmeye başladı.
Sanchez’in yerine geçmesi en muhtemel isim olarak görülen Halk Partisi lideri Alberto Núñez Feijóo, açık siyasi saldırılardan kaçındı ve yalnızca “tüm kaynakların seferber edildiği ve müdahaleden uzak” bir hükümet soruşturması ile adli inceleme yapılması çağrısında bulundu.Feijóo, Madrid’de gazetecilere yaptığı açıklamada, “Şu anda siyasi sorumluluklar konusunda bir tartışmaya girmeyeceğim. Bugün bunun günü değil” dedi.Buna rağmen Halk Partisi’nin resmi X hesabında kalın siyah harflerle şu mesaj paylaşıldı: “Artık yeter.”
Bu arada Sanchez, kazanın nedenlerinin demiryolu kazalarını inceleyen bir hükümet komisyonu tarafından araştırılacağını söyledi. İlk bulgular, bu yılın başlarında 40’tan fazla kişinin hayatını kaybettiği kazadan farklı olarak, insan hatasına işaret ediyor. Sanchez, “İspanya gibi bir ülkenin aynı yıl içinde iki yüksek hızlı tren kazası yaşaması kabul edilemez. Yüksek hızlı demiryolu sistemimize duyulan güveni yeniden tesis etmek ve vatandaşlarımızın güvenliğini garanti altına almak için gerekli tüm önlemleri alacak ve kararlılıkla hareket edeceğiz” ifadelerini kullandı.
Kaza nasıl oldu?
Kazanın, ölümcül bir iletişim hatasından kaynaklandığı anlaşılıyor. İspanya Ulaştırma Bakanı Óscar Puente’nin açıklamasına göre saat 08.30 civarında demiryolunun otomatik güvenlik sistemi çalışmayı durdurdu. Etkilenen bölgedeki tüm trenler durduruldu ve kontrolü, devlete ait demiryolu altyapı işletmecisi Adif tarafından yönetilen Madrid’deki bir kontrol merkezi devraldı.
Ancak saat 08.36 civarında Adif merkezindeki bir görevli, hat üzerinde ileride duran bir trenin kırmızı sinyaline rağmen, devlet işletmecisi Renfe’ye ait bir trenin seferine devam etmesi talimatını verdi. Renfe treni, saatte 200 kilometre hıza kadar çıkabileceği bir bölgede 25 kilometre boyunca ilerledi. Yaklaşık 15 dakika sonra, İtalya’nın devlete ait Ferrovie dello Stato şirketinin kontrolündeki Iryo’ya ait hareketsiz haldeki trene çarptı.Puente, “Yolculuğa yeniden başlanması yönünde bir talimat verildi. Bu kararı düzeltmek için zaman vardı” dedi.
Raydan çıkan vagonlar, dik bir yamaçtan aşağı yuvarlandı. Kurtarma çalışmalarına destek olmak için saat 10.00’dan hemen önce kaza yerine ulaşan yerel bir peynir dükkanının sahibi Eva María Masías, “Tam anlamıyla bir cehennem manzarasıydı. İnsanın kendisini böyle bir durumun içinde bulacağını asla hayal edemeyeceği bir olay” dedi. Masías olay yerine vardığında acil durum ekipleri yolcuları trenlerden çıkarıyordu. Kendi şirketine ait kamyonlarla su, battaniye, keski ve kompresör getirdi. Daha sonra yerel halk da hayatta kalanları yakındaki Urba kasabasında bulunan bir spor merkezine götürmeye yardımcı oldu.