1,5 milyar insanı nasıl sayarsınız? Hindistan, 15 yıl sonra ilk kez nüfus sayımı gerçekleştiriyor. Covid-19 ve çeşitli bürokratik engeller nedeniyle beş yıldan fazla geciken nüfus sayımı, Delhi ve Mumbai gibi dev metropollerden karlı Himalaya köylerine, Rajasthan çöllerine ve uzak doğudaki Nagaland ormanlarına kadar ülkenin dört bir yanına görevlilerin dağılmasını gerektiriyor.
İlk iş, ülkedeki her kapıyı çalacak yeterli sayıda insanı bulmaktı. Öğretmenler ve alt kademedeki devlet memurlarına göreve katılmaları emredildi ve birkaç hafta sürmesi muhtemel bu iş için kendilerine 25 bin rupi (262 dolar) teklif edildi. Delhi'nin trenle 13 saat doğusunda bulunan ve yaklaşık 4 milyon nüfusa sahip Gorakhpur bölgesinde ilkokul öğretmeni olan 35 yaşındaki Priyanka Yadav, “Nüfus sayımı görevimiz olacağını biliyorduk ama bunun tam olarak neyi kapsayacağı hakkında hiçbir fikrim yoktu” dedi.
Yadav, evinden elektrikli rikşayla yaklaşık 45 dakika uzaklıktaki bir köye görevlendirildi. Burada köy sakinlerine yedikleri tahıllardan yemek pişirmek için kullandıkları yakıta, evlerinde su tesisatı ve elektrik ışığı bulunup bulunmadığından evlerinin hangi malzemelerden (çamur, beton, ahşap vb.) yapıldığına kadar 34 sorudan oluşan uzun bir dizi soru yöneltti. Evde kimse yoksa elde edebileceği bilgileri öğrenmek için pencerelerden içeri bakması teşvik edildi. Kendisine hazırlaması söylenen bir haritada, bölgedeki binaları ve diğer yapıları göstererek ayrıntıları doldurdu. Son olarak bilgileri nüfus sayımı kurumu tarafından sağlanan bir uygulamaya yükledi.
Gelecek yıl araştırma devam edecek
Gelecek yıl aynı işi baştan yapacak. Bu araştırma, eylül ayına kadar eyalet eyalet yürütülen çalışmanın yalnızca ilk aşamasıydı. Şubat ayından itibaren Yadav ve diğer nüfus sayımı görevlileri aynı 300 milyon haneyi tekrar ziyaret edecek. Bunun ardındaki düşünce, tüm çalışmanın tek seferde yapılmasının görevlileri aşırı yükleyecek olması. İkinci turda okuryazarlık, istihdam, göç ve 1931'den bu yana ilk kez eğitime, işlere ve çeşitli sosyal yardımlara erişimi etkileyebilen kalıtsal toplumsal gruplandırmalar olan kastların kapsamlı bir değerlendirmesi gibi konular ele alınacak.
Hindistan Britanya sömürge yönetimi altındayken ve nüfus 353 milyonken, bu rakamın içinde bugün Pakistan ve Bangladeş olarak bilinen ülkeler de bulunuyordu. O zamandan beri kastların tam bir dökümü yapılmadı. Bağımsızlıktan bu yana Hindistan nüfus sayımları kast konusundaki soruların büyük ölçüde etrafından dolaştı. Ancak bu kez ülkenin başbakanı Narendra Modi buna onay verdi. Siyasi analistler bunun, toplumun dışlanmış kast gruplarından aldığı desteği güçlendirmesine yardımcı olabileceğini söylüyor. İktidardaki Bharatiya Janata Partisi'nin üyeleri başlangıçta böyle bir sayıma karşı çıkmış ve bunun yüz milyonlarca insanın fırsatlarını hala sınırlayan bir sistemi daha da pekiştireceğini savunmuştu. Kast ayrımlarının vurgulanmasının, Modi'nin oluşturmak için çalıştığı geniş Hindu koalisyonunu zayıflatma riski taşıdığını söylediler. Ancak sonunda geri adım attılar ve soruların sayıma dahil edilmesini kabul ettiler.
Kadın milletvekillerinin sayısı artacak
Nüfus sayımı, 2023 yılında çıkarılan ve alt meclisteki sandalyelerin üçte birini kadınlara ayıran yasanın ardından kadın milletvekillerinin sayısının artırılmasının önünü açacak. Ayrıca parlamento seçim bölgelerinin yeniden çizilmesine de zemin hazırlayabilir. Bu bölgeler hala 1971 nüfus sayımına dayanıyor. Ancak güneyde muhalefetin yönettiği eyaletler her türlü değişikliğe karşı çıkıyor çünkü BJP, nüfusun daha hızlı arttığı ve sanayileşmenin daha düşük olduğu kuzeyde daha güçlü. Hindistan siyasetini takip eden bağımsız analist Arati Jerath, “Muhalefet, bunun seçim açısından BJP'ye fayda sağlayacak bir harita oluşturmasından korkuyor” dedi.
Çalışmanın ilk ayları, 1 milyardan fazla insanı saymanın ne kadar zor olduğunu gözler önüne seriyor. Yadav, uygulamaya yanıtları yüklemekte zaman zaman sorun yaşadığını söyledi. Delhi'nin uydu kenti Gurugram'da 10 nüfus sayımı görevlisi görevlerini aksattıkları gerekçesiyle suçlandı. Bazı sakinler bilgi vermeyi reddediyor ve görevliler, özellikle sıcaklıkların sık sık 40 dereceyi aştığı yaz aylarında evlere tekrar tekrar gitmenin yorucu olduğunu söylüyor. Önde gelen günlük gazetelerden The Hindu, bazı nüfus sayımı görevlilerine, tuvalete erişim eksikliği gibi sanitasyonu iyileştirmek için 10 yıl süren bir kampanya yürütmüş olan hükümeti kötü gösterebilecek bilgileri göz ardı etmelerinin söylendiğini bildirdi.
Hızlı nüfus artışı
1,21 milyar insanın sayıldığı 2011 nüfus sayımından bu yana Hindistan, hızla kentleşip sanayileşerek nüfus açısından Çin'i geride bıraktı ve dünyanın beşinci büyük ekonomisi haline geldi. Bu süreçte yabancı şirketleri geniş ve hızla büyüyen bir pazar vaadiyle kendine çekti. Giderek daha hatalı hale gelen bir nüfus sayımına güvenmek sıradan görünebilir ancak önemli sonuçlar doğurabilir. Yetkililerin sakinlerin sayısını olduğundan az tahmin ettiği yerlerde taşan çöp kutuları, yetersiz halk sağlığı çalışanları, yetersiz sosyal yardım ve tüketici ihtiyaçlarını yanlış değerlendirme riski. Şampuan, losyon ve diğer kişisel bakım ürünlerini satan Kalküta merkezli RSH Global Pvt, güncelliğini yitirmiş bilgilerin pazarlama ve dağıtım kararlarını zorlaştırdığını söylüyor. Şirketin Yönetim Kurulu Başkanı Sunil Agarwal, kesinleşmiş nüfus sayımı verilerinin “nüfus yoğunluğunu, gelir dağılımını, cinsiyet oranlarını ve hane yapılarını anlamamıza yardımcı olarak hayati bir rol oynayacağını; bunların tümünün tüketim davranışını doğrudan şekillendirdiğini” belirtiyor.
Bu belirsizlik, eksik noktaları doldurmaya yönelik sayısız girişimi teşvik etti. GapMaps India, nüfusu ve demografik özellikleri tahmin etmek için mobil cihaz konum verilerini diğer bilgilerle birleştiriyor. MapSolveAI ise benzer bir sonuç elde etmek için uydu görüntülerini kullanıyor ve bu verileri şirketlere ve kar amacı gütmeyen kuruluşlara satıyor. Merkezi Londra'da bulunan pazar araştırma şirketi Worldpanel by Numerator, nüfus sayımı verilerinin bulunmamasının yürüttüğü tüketici araştırmalarını zorlaştırdığını söylüyor. Bu nedenle diğer ülkelerde yaptığından daha kapsamlı kontroller gerçekleştirmek üzere ek personel görevlendiriyor. Ancak şirketin Güney Asya genel müdürü K. Ramakrishnan'a göre çeşitli devlet veri setleri çoğu zaman birbiriyle çelişiyor. Ona göre nüfus sayımı bu karmaşayı gidermeye yardımcı olacak.