İtfaiyeciler, Fransa'nın Bordeaux şehri ve komşu İspanya'daki birçok noktayı tehdit eden dev orman yangınlarını kontrol altına alabilmek için pazartesi günü daha elverişli hava koşullarından yararlanmaya çalıştı. Batı Avrupa'da kavurucu sıcakların ardından, bu hafta içinde her iki ülkeyi de yeni bir sıcak hava dalgasının vurması bekleniyor. Bu nedenle itfaiyeciler zamana karşı yarış veriliyor.
Yüz binlerce kişi tahliye edildi
Fransa'da yetkililer tatilciler ve yerel halk dahil yaklaşık 220 bin kişiyi tahliye ederken, daha güneydeki İspanya'da ise yaklaşık 100 bin kişiye evlerini terk etmeleri ya da güvenli sığınaklara gitmeleri söylendi. Bordeaux'da Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, gelecek haftaların da zorlu geçeceği uyarısında bulunarak itfaiyecilere özverili çalışmaları için teşekkür etti. Macron, "Dayanmalıyız. Bu mücadeleyi birlikte kazanacağız. Tüm ülke sizin arkanızda" dedi.
Ülkenin başbakanı Sebastien Lecornu, Fransa'nın benzeri görülmemiş bir orman yangını sezonu yaşadığını ve şimdiye kadar yanan alanın, önceki rekor yıl olan 2022'yi şimdiden geride bıraktığını söyledi. Lecornu X platformunda yaptığı paylaşımda, "Orman yangınlarıyla mücadele önlem almakla başlar. Her 10 yangından 9'u insan kaynaklı ve çoğu dikkatsizlikten çıkıyor: yere atılan bir sigara izmariti, mangal ateşi ya da gerekli önlemler alınmadan yapılan çalışmalar" ifadelerini kullandı.
İtfaiyeciler, İspanya'nın doğusundaki Castellon iline bağlı Vall d'Uixo'da özellikle tehlikeli bir durumla karşı karşıya kaldı. Valencia bölgesel hükümetinin itfaiye şefi Chevi Bolumar’ın devlet televizyonuna söylediğine göre bölgede toprağın altında İspanya İç Savaşı'ndan kalma ve alevler ulaştığında patlayan eski mühimmatlar bulunuyor.
Geçen hafta Fransa'nın Atlantik kıyısı yakınlarında başlayan yangınlar, Bordeaux'nun ana metropol bölgesine giriş noktalarına yalnızca 15 kilometre uzaklığa kadar ulaştı. Yerel yetkililere göre yangınla mücadele sırasında 80 itfaiyeci yaralandı.
Altıncı nesil orman yangınları
Yetkililer, İspanya'nın orta kesimlerinde birleşen büyük yangınların yayılma hızının gece boyunca yavaşladığını açıkladı. Ancak hava durumu kurumu bu hafta yeni bir sıcak hava dalgası uyarısında bulunurken, Castellon ilindeki yangın kontrol altına alınamadan büyümeyi sürdürdü.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez pazartesi günü yaptığı açıklamada, "Yaşadığımız şey birbirinden bağımsız olayların ardı ardına gelmesi değil. Bu altıncı nesil orman yangınlarını daha yıkıcı, sıcak hava dalgalarını daha sık ve topraklarımızı daha savunmasız hale getiren iklim krizinin en acı yansımasıdır" dedi. Altıncı nesil olarak adlandırılan yangınlar, orman yangınlarının en aşırı ve kontrol edilmesi en güç kategorisini oluşturuyor. Birçok bilim insanı bu tür yangınları ve sıcak hava dalgalarını insan faaliyetlerinden kaynaklanan iklim değişikliğine bağlıyor.
Fransa'nın güneybatısındaki orman yangınları, turizme bağımlı bölge ekonomisine büyük darbe vurdu. Fransa Maliye Bakanı Roland Lescure bunu pazartesi günü yaptığı açıklamada dile getirdi. Buna karşın Bordeaux'nun dünyaca ünlü şarap üretim bölgelerinin yangınlardan etkilenmediğini belirten Bordeaux Şarap Endüstrisi Birliği (CIVB) İletişim Direktörü Christophe Chateau, sektör açısından en büyük tehdidin hala yangın değil, kuraklık olduğunu söyledi.
Hafta sonuna doğru sıcaklıklar artacak
İspanya'nın orta kesimlerinde, Madrid'in kuzeybatısındaki dağlık bölgelerde Madrid, Toledo ve Avila illerinde üç ayrı yangın cephesi aktif durumda kaldı. Avila'daki yangın, yakın dönem İspanya tarihinin en büyük orman yangını olarak sınıflandırıldı. İspanya İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska, "Bugün ve yarın bu yangınla mücadelede son derece kritik günler. Çarşambadan itibaren hava tahminleri belirgin şekilde daha olumsuz bir tablo gösteriyor" dedi.
Fransa da benzer bir durumla karşı karşıya. Ülkede pazartesi günü hava koşulları bir miktar daha elverişli olsa da Fransa Meteoroloji Kurumu'na göre Bordeaux bölgesinde hafta sonuna doğru sıcaklıkların yeniden 37 santigrat dereceye kadar yükselmesi bekleniyor. Reuters Climate Monitor verilerine göre hem Bordeaux hem de Avila'da temmuz ayı boyunca en yüksek sıcaklıklar ortalama 32 santigrat derece olarak ölçüldü. Bu değer, 1961-1990 dönemi temmuz ayı ortalama en yüksek sıcaklıklarının yaklaşık 6 derece üzerinde.
Müdahale yöntemleri tartışılıyor
Avrupa'da bu yaz yaşanan orman yangınlarının büyüklüğü, yangınla mücadele kaynakları üzerindeki baskıyı artırırken, bu tür felaketlere nasıl müdahale edilmesi gerektiğine ilişkin tartışmaları da beraberinde getiriyor. İspanya'daki söndürme çalışmalarına Türkiye, İtalya ve Yunanistan'dan gönderilen yangın söndürme uçakları ile Portekiz'in orman yangını müdahale ekibi de katılıyor. İsviçre ise Paris'in talebi üzerine iki Super Puma helikopteri ve mürettebatını göndererek Fransa'ya destek sağlıyor. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, İspanya'nın ardından Fransa'nın da destek talebi üzerine iki yangın söndürme uçağını görevlendirdiklerini açıkladı.