Uyuşturucu bağlantılı şiddetin uzun süredir hüküm sürdüğü Meksika’da, Omar Garcia Harfuch farklı bir tür takıntıya ilham veriyor. Meksika’nın kartel karşıtı kampanyasının yüzü, beklenmedik bir cazibe sembolüne dönüştü. Meksika Güvenlik ve Vatandaş Koruma Bakanı Omar García Harfuch, pelerinli bir kahraman olarak tasvir ediliyor ve yüzü battaniye gibi ürünlere basılıyor. Ülkede çeşitli dükkanlarda ve internette, müşteriler Harfuchito oyuncak bebekleri, gerçek boyutlu yastıklar, örtüler ve hatta onun resmini taşıyan pastalar alıyor.
“Meksika’nın yeni aşkı”
Onun anısına Meksika halk baladları yazılıyor. Bir şarkıcı onu “büyük onur sahibi bir adam” olarak överken, 2020’de iki korumasının öldüğü bir suikast girişiminde “kurşun yağmuruna tutulduktan” sonra efsaneye dönüşen korkusuz bir figür olarak tanımladı. TikTok’ta hayranların yaptığı videolar onun gülümsemesini övüyor. Bir video “Meksika’nın yeni aşkı” diye ilan ederken, yüzüne yakınlaşan başka bir videoda bir kullanıcı, “Sana bakmak bile aşık olmama yetiyor” yazdı.
Bu hayranlık dalgası, Garcia Harfuch’un organize suça karşı yürüttüğü kampanyayla birlikte hız kazandı. Şubat ayında, Jalisco Yeni Nesil Karteli’nin lideri El Mencho olarak bilinen Nemesio Oseguera’nın öldürüldüğü operasyon, popülaritesini daha da artırdı. Bu görev onun için kişisel bir anlam da taşıyordu: García Harfuch, 2020’deki saldırıdan El Mencho’yu sorumlu tutuyordu.
Bu ölümden dönme deneyimi halk kahramanı imajını pekiştirdi ve bu imaj artık popüler kültüre de taşmış durumda. Sosyal medyada binlerce hayranı ona Meksika’nın yeni “papacito’su” (yakışıklı) diyor. Bu fenomen, büyük ve abartılı kamu figürlerine alışkın bir ülkede bile dikkat çekici. 20. yüzyılın başındaki diktatör Porfirio Díaz’dan eski Başkan Andrés Manuel López Obrador’a kadar siyasetçiler uzun zamandır eğlence dünyasıyla kültürel alanı paylaşıyor. García Harfuch’un yükselişi bu sınırı daha da bulanıklaştırıyor.
Siyasi değerinin farkındalar
Latin Amerika Sosyal Bilimler Fakültesi’nde profesör olan Nelson Arteaga Botello, “Gördüğümüz şey estetik çekicilik, kültürel bağlam ve yaygın şiddet ortamında güvenlik arzusuyla beslenen bir ikonun doğuşu” dedi. Meksika’da suç ve güvenlik üzerine uzmanlaşmış gazeteci ve analist Oscar Balmen, Garcia Harfuch’un kahramansı imajının yeraltı kültürünü bile değiştirmeye başladığını söyledi. Onun görüntüsünü taşıyan ürünler, uzun süredir organize suçla ilişkilendirilen Meksiko’daki Tepito pazarında El Chapo, marihuana ve diğer uyuşturucu temalı ürünlerin yerini almaya başladı.
Garcia Harfuch’a yakın kişiler, onun cazibe sembolü imajından rahatsız olduğunu söylüyor. Bunun kendiliğinden ortaya çıktığını, kendisinin ve ekibinin bunu bilinçli olarak teşvik etmediğini ancak siyasi değerini fark ettiklerini ve engellemediklerini belirtiyorlar. Ulaşılabilir biri, kolay gülümseyen ve fotoğraf çektirmeye istekli olması, cazibesini artırıyor.
Annesi María Sorte, oğlunun ayakları yere basan, mütevazı ve kamu hizmetine bağlı biri olduğunu, dış görünüşüne yönelik ilginin geçici olduğunun farkında olduğunu söylüyor. Özellikle bir adamın “Harfuch! Eşimle bir çocuk yap, ben büyütürüm!” diye bağırdığı viral videoya çok gülüyor.
Harfuch yalnız değil
Garcia Harfuch, Meksika’da romantik hayranlık uyandıran tek siyasetçi değil. “Meksika’nın en yakışıklı valisi” olarak bilinen Nuevo León Valisi Samuel Garcia da ürünlerde yer aldı; eski Başkan Enrique Peña Nieto ise görevden ayrılmadan önce yakışıklılığıyla beğeniliyordu. Görünüşünün ötesinde, García Harfuch Meksika’nın en popüler kamu figürlerinden biri. Balmen, “İnsanlar onu etkili, temiz ve sert biri olarak görüyor” dedi. Yolsuzluk iddialarıyla sık sık lekelenen bir alanda, García Harfuch öne çıkıyor.
Başkan adayı olarak görülüyor
Bu kültürel ivme siyasi sermayeye de dönüşüyor gibi görünüyor. Anketler, Garcia Harfuch’u 2030 başkanlık seçimlerinde önde gelen adaylardan biri olarak gösteriyor ancak aday olup olmayacağı belirsiz. Daha önce Meksiko belediye başkanlığı ön seçimlerini kazanmış ancak görevi üstlenmemişti.
Şu anda 44 yaşında olan Cuernavaca doğumlu yetkili, 2019-2023 yılları arasında o dönemin belediye başkanı, şimdinin ise başkanı olan Claudia Sheinbaum döneminde Meksiko Emniyet Müdürü olarak ün kazandı. Bu dönemde cinayet oranlarının düşmesi ve teşkilat içindeki yolsuzlukla mücadele dikkat çekti. Daha sonra Sheinbaum’un başkan olmasıyla ulusal güvenlik bakanı görevine getirildi.