Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Brüksel’deki AB Liderler Zirvesi'nin ardından basının karşısına çıktı. Liderler, Orta Doğu'daki çatışmaların fosil yakıt fiyatlarında yarattığı dalgalanmaya karşı alınacak acil önlemleri duyurdu.
Costa, vatandaşları ve şirketleri korumak için acil adımlar atmaları gerektiğini belirtti. Sürece dair bilgi veren Costa, "Bu doğrultuda, AB Komisyonu bir yandan üye ülkelerin özel durumlarını ve enerji yoğun sektörlerin maruz kaldığı riskleri dikkate alan, hedefli ve geçici önlemler sunacak." dedi.
AB'nin rekabet gücünü artırmanın hayati önem taşıdığını vurgulayan Costa, bunun ekonomik büyümeyi canlandırmak ve kaliteli istihdam sağlamak için gerekli olduğunu anlattı. Costa ayrıca, satın alma gücünü korumak ve Avrupa'nın stratejik özerkliğini artırmak istediklerini ifade etti.
Tek pazar reformu ve dijital euro adımı
Liderlerin tek pazarı güçlendirmeye yönelik kapsamlı bir reform takvimini onayladığını söyleyen Costa, önlemlerin 2027 sonuna kadar hayata geçirileceğini bildirdi. Bu takvimle birlikte AB pazarındaki en kritik 10 engeli ortadan kaldıracaklarını dile getirdi.
Avrupa genelinde iş gücü hareketliliğini artıracaklarını belirten Costa, mesleki yeterliliklerin karşılıklı tanınmasını sağlayacaklarına işaret etti. Costa, yıl sonuna kadar tüm şirketlerin tek pazar genelinde faaliyet göstermesine olanak tanıyacak ortak bir düzenleyici çerçeveyi onaylayacaklarını kaydetti.
Sermaye piyasaları ile tasarruf ve yatırım birliğini geliştirmenin önemine dikkati çeken Costa, menkul kıymetler, tamamlayıcı emeklilik sistemleri ve piyasa denetimi konularına odaklanacaklarını ifade etti. Costa mevzuatı sadeleştirme gündemini sürdüreceklerini vurgulayarak, "Yıl sonuna kadar dijital euronun geliştirilmesine yönelik adımları da hayata geçirmeliyiz." değerlendirmesini yaptı.
Enerjide özerklik ve Macaristan vetosuna tepki
Yüksek enerji fiyatlarının AB'nin rekabet gücü önündeki en büyük zorluklardan biri olduğunu belirten Costa, Orta Doğu'daki krizin enerjide özerkliğin önemini ortaya koyduğunu anlattı. Costa, "Karbon salım azaltımı ve yerel enerji kaynaklarının kullanımı, tehlikeli bağımlılıkları azaltmak ve uzun vadede enerji maliyetlerini düşürmek açısından doğru yaklaşımdır." şeklinde konuştu.
Toplantıda Macaristan'ın Ukrayna'ya yönelik 90 milyar euroluk destek kredisine uyguladığı veto da gündeme geldi. AB liderlerinin 18 Aralık'ta bu kredi konusunda oybirliğiyle anlaştığını hatırlatan Costa, "Şimdi bunu hayata geçirmemiz gerekiyor. Bir şekilde bunu gerçekleştireceğiz." dedi.
Aralık ayında alınan kararı yeniden tartışmadıklarını anlatan Costa, liderlerin Viktor Orban'ın tutumunu açıkça kınadığını söyledi. Tüm liderlerin verdikleri sözlere sadık kalması gerektiğini vurguladı. Hiç kimsenin AB kurumlarını şantajla yönlendiremeyeceğini belirten Costa, "Bu kararın uygulanması gerekiyor." ifadesini kullandı.
Ukrayna'nın Drujba boru hattını onarma çabalarını memnuniyetle karşıladıklarını belirten Costa, "Rusya, Drujba boru hattına 23 defa saldırdı. Ukrayna ise her seferinde hattı yeniden onardı." dedi. Bu durumun hiçbir üye devletin sorumluluğu olmadığını belirten Costa, Macaristan'ın tavrının kabul edilemez olduğunu ve açıkça kınandığını sözlerine ekledi.
Elektrik vergilerinde indirim ve milyarlık fon planı
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise Orta Doğu'daki savaşın Avrupa üzerindeki en doğrudan etkisinin enerji alanında görüldüğünü dile getirdi. Avrupa'nın küresel fiyat artışlarından etkilendiğini belirten von der Leyen, Katar'daki gaz altyapısına yönelik saldırıların ardından gaz fiyatlarının yüzde 30 arttığına dikkati çekti.
Bu tür saldırıların maliyetleri artırdığını ve gelecekteki arz risklerini gündeme getirdiğini anlatan Başkan, alınacak önlemlerin geçici, hedefli ve duruma özel olmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.
Von der Leyen, "Mümkün olan yerlerde acil destek sağlayacağız, gerekli olan yerlerde yapısal değişiklikler yapacağız ve elektrik fiyatlarını belirleyen dört temel unsur üzerinde harekete geçeceğiz." şeklinde konuştu.
Emisyon ticaret sisteminden finanse edilecek 30 milyar euroluk bir yatırım desteği oluşturmayı önerdiğini anlatan von der Leyen, bu kaynakla karbonsuzlaşma projelerini finanse edeceklerini bildirdi.
Yeni göç dalgasına karşı hazırlık uyarısı
Bazı durumlarda elektriğe gazdan 15 kat daha fazla vergi uygulandığını hatırlatan von der Leyen, "Bu böyle olamaz. Elektrik üzerindeki vergi oranlarını düşürmeyi ve elektriğin fosil yakıtlardan daha az vergilendirilmesini sağlamayı önereceğiz." dedi.
Orta Doğu'daki durumun son derece ciddi olduğunu ve büyük istikrarsızlığa yol açtığını kaydeden von der Leyen, gerilimin azaltılmasına ve azami itidale ihtiyaç olduğunu vurguladı. Von der Leyen, AB'nin bölge için 450 milyon euronun üzerinde insani yardım açıkladığını da sözlerine ekledi.
Krizin göç boyutunun da zirvede ele alındığını ifade eden von der Leyen, henüz Avrupa'ya doğru bir göç hareketi görmediklerini kaydetti. Ancak her duruma karşı hazırlıklı olmaları gerektiğini belirterek, "2015'te olanların tekrarına izin vermeyeceğiz." değerlendirmesini yaptı.