ABD ordusu, Hürmüz Boğazı'ndaki Larak Adası'nda bulunan iki İran roketatarını vurdu. Bu operasyon, Washington yönetiminin bir aydan uzun bir süredir Tahran güçlerine karşı düzenlediği ilk doğrudan saldırı oldu. Tahran yönetimi ise saldırıya gecikmeden karşılık vererek Ürdün'deki hedeflere doğru füze fırlattı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (Centcom) Sözcüsü Yüzbaşı Tim Hawkins pazar günü yaptığı açıklamada, "İran Devrim Muhafızları güçlerinin Hürmüz Boğazı'na deniz mayını taşıyan roketler fırlatmaya hazırlandığı gözlemlendi." dedi. Hawkins, Amerikan güçlerinin bölgedeki ticari gemi geçişlerinin güvenliğini sağlamak için teyakkuzda olduğunu kaydetti.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, hava-uzay kuvvetlerinin Ürdün'deki iki Amerikan hava üssünde bulunan teknik altyapı, bakım tesisleri ve savaş uçağı mevzilerini vurduğunu duyurdu. Ürdün resmi haber ajansı, krallığın hava sahasına giren sekiz balistik füzenin hiçbir hasara yol açmadan havada imha edildiğini bildirdi. İran tarafı ise saldırılarda bazı askeri personelin ve sivillerin hayatını kaybettiğini iddia etti.
Devrim Muhafızları Sözcüsü Hüseyin Mohebbi, Amerikan saldırısını stratejik ve ölümcül bir hata olarak niteledi. Mohebbi, "Bu saldırı, dengeleri planı yapanların aleyhine çevirecektir." değerlendirmesini yaptı.
Petrol fiyatları 90 doların üzerine çıktı
Askeri cephedeki çatışmaların yeniden başlaması küresel enerji piyasalarını hareketlendirdi. Brent ham petrolün varil fiyatı yüzde 2,4 oranında artış göstererek kısa süreliğine 90 doların üzerine çıktı.
Gallo Partners Yatırım Direktörü Michael Alfaro konuya ilişkin değerlendirmede bulundu. Alfaro, "Bu gece İran'a yönelik yenilenen saldırılar yalnızca gerilimi azaltma sürecinin kırılganlığını değil, Devrim Muhafızlarının Hürmüz Boğazı'ndaki serbest geçişi zorlaştırma konusundaki kararlılığını da ortaya koyuyor. Bu durum, fiyatlara prim eklemeye devam eden sonsuz bir barut fıçısı hissi veriyor." dedi.
Stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı, savaş öncesinde dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatının beşte birine ev sahipliği yapıyordu. ABD ordusu geçen hafta uluslararası nakliye rotalarındaki mayın temizleme faaliyetlerini tamamladığını duyurdu. Ancak müttefik ülkeler boğazın halen mayınlı olabileceğine yönelik uyarılarda bulunuyor.
Centcom verilerine göre ABD, İran limanlarına uyguladığı abluka kapsamında temmuz ortasından bu yana üç ticari gemiyi devre dışı bıraktı ve 80'den fazla gemiyi geri çevirdi.
Washington ve Tahran arasında diplomasi ile yaptırım restleşmesi
Altı aydır süren savaşın bir çıkmaza dönüşmesi ve diplomatik görüşmelerin çökmesi, Washington'da ekonomik yaptırımları öne çıkardı. ABD Başkanı Donald Trump, kasım ayındaki kritik ara seçimler öncesinde enflasyonu artıran ve seçmen tepkisi çeken savaşı sonlandırmakta zorlanıyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Katar ile yürüttükleri görüşmelerin ardından diplomasiye açık olduklarını belirtti. Arakçi, "Süreç, ABD'nin tek bir basit gerçeği anlamasına bağlıdır: Baskı işe yaramıyor." ifadesini kullandı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise İran'a ve ticaret ortaklarına yönelik ekonomik taarruz başlatacaklarını vurguladı. İran petrolünün yüzde 90'ını satın alan Çin başta olmak üzere yabancı aktörlerin hedef alınacağını söyleyen Bessent, "Gerekirse bu durum finansal bir şiddete dönüşecektir." dedi.
Bakanlık geçen hafta Mısır'ın en büyük ikinci bankası olan Banque Misr'in Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki şubelerini ABD finans sisteminden çıkarma kararı aldı. Bakan Bessent, bu hafta içinde İran ile iş yapan ikinci bir bankaya daha yaptırım uygulayacaklarını duyurdu.