ODTÜ Metalurji ve Malzeme Mühendisliği’ni birincilikle bitirdikten sonra Drexel Üniversitesi’nde başladığı doktorayı sürdürürken tanıştığı girişimcilik ekosistemi, Dr. Bilen Aküzüm’ü yalnızca bilim insanı değil, çözüm odaklı bir girişimci de yaptı. “Burada hata yaparak öğrenmek teşvik ediliyor” diyor. O kültür, bugün kimyasal atıkları fabrikaların yeniden kullanabileceği değerli hammaddelere çeviren Aepnus’un doğmasına zemin hazırladı.
Aepnus’un çıkış noktası son derece net: Kostik soda ve sülfürik asit kullanan tesislerin ürettiği sodyum sülfat atığını fabrika sahasında tehlikeli yan ürün oluşturmadan geri kazanmak. Batarya, madencilik, kağıt ve tekstil sektörlerinde bu atık hem çevreyi kirletiyor hem de işletmelerin kimyasal maliyetlerini şişiriyor. Dr. Aküzüm’ün geliştirdiği teknoloji ise şimdilik günlük 40 kilogram kapasiteyle bu atıkları işliyor; fabrikanın yeniden kullanabileceği girdileri üretiyor.
Teknoloji şimdiden General Motors, Posco Future M ve Vale gibi devlerle yürütülen pilot projelerde test ediliyor. Batarya endüstrisi için kritik nikel, lityum ve kobalt madenciliğinde kimyasal maliyetlerin üretim giderlerinin yüzde 35’ini bulduğu düşünüldüğünde sağladığı tasarruf şirket bilançolarına doğrudan yansıyor. “Tek bir fabrikanın bile 2030’da yıllık 100 milyon dolar ciroya ulaşma potansiyeli var” diyor Dr. Aküzüm.
Aepnus’un potansiyeli yalnızca Kuzey Amerika ile sınırlı değil. Türkiye, her yıl 125 milyon dolarlık kostik soda ithal ediyor. Aepnus’un süreci klor yerine sülfürik asit üreterek bu problemi ortadan kaldırıyor. “Bu teknolojiyle Türkiye’nin ithalat bağımlılığını azaltabiliriz” diyor Dr. Aküzüm.
Şirketin şu an sekiz patentlik bir portföyü var; üçü onay aşamasında, beşi başvuru sürecinde. Patent stratejileri de girişimci bir bakış açısına dayanıyor. Kostikte yeniden değerlendirme fikrinin kökeni, 1970’ler ve 1980’lerde alınmış, süresi dolmuş bazı kimyasal patentlere gidiyor. Dr. Aküzüm, bu patentler artık halka açık (expired) olduğu için bu fikirlerden yararlanabildiklerini söylüyor. Ancak kullanılan bu eski teknolojileri, modern malzeme bilimi ve mühendislik yenilikleriyle geliştirerek daha düşük maliyetli ve verimli bir sistem tasarlamışlar. Özellikle platin gibi nadir ve pahalı katalizörler yerine daha ucuz malzemeler kullanarak önemli bir maliyet avantajı sağlamışlar.
Silikon Vadisi’nin “pay-it-forward” kültürü, onlara yalnızca ilham değil, sermaye de kazandırmış. İlk fikirlerini yalnızca 15 slaytla, 2 milyon dolar pre-seed (tohum öncesi) yatırımla hayata geçirmişler. Activate (Cyclotron Road) programıyla maaş, laboratuvar, mentorluk ve prestijli bir network elde etmişler. Bugüne kadar toplam 12 - 13 milyon dolar fon toplayan Aepnus, şimdi 15 - 25 milyon dolarlık seri A turuna hazırlanıyor. Bu yatırım, 2026’da kurulacak demonstrasyon fabrikasının önünü açacak.
Kars’tan İstanbul’a göç eden, okuma yazma bilmeyen büyükannelerin torunu olan Dr. Bilen Aküzüm, geniş ailesindeki ilk üniversite mezunu. ABD’de akademik kariyeri esnasında tanıştığı girişimcilik ekosistemini ve sunduğu fırsatları değerlendirirken, etkilendiği yaklaşımın “yüzde 6” olduğunu anlatıyor. “Yatırımcılar –VC’ler-gerçekleştirdikleri yatırımlarının en fazla yüzde 6’sının başarılı olabileceğini biliyorlar. İstatistikler yatırdıkları 100 doların 94’ünün batabileceğini söylüyor. Ama başarılı olan o 6 dolar endüstrileri değiştiriyor.”
Laboratuvardan start-up’a: Mucit patronlar / Haber Detay - Tıkla Oku