Çin, Anthropic'in geliştirdiği Mythos adlı yapay zeka modelinin dünyanın ikinci büyük ekonomisine karşı kullanılabileceğinden her geçen gün daha fazla endişe duyuyor. Bu durum, Şi Cinping ile Donald Trump arasında planlanan zirve öncesinde zaten yüksek seyreden gerilime yeni bir unsur ekliyor. Bloomberg'e konuşan kaynaklara göre Pekin'deki yetkililer, Mythos'un ve ABD'li şirketler tarafından geliştirilen diğer ileri düzey yapay zeka modellerinin siber yeteneklerinden kaygı duyuyor. Hassas konular nedeniyle isimlerinin açıklanmasını istemeyen kaynaklar Çinli yetkililer Mythos gibi modellerin saldırı amaçlı bir silah olarak kullanılabileceğini düşündüğünü belirtti. Ayrıca Çinli yetkililer, Anthropic'in neden Çin'in bu sistemlere normal kullanım amacıyla erişimini engellediğini sorguluyor.
Olumlu atmosferi korumaya çalışıyorlar
Kaynaklara göre Çin, Şi Cinping'in 24 Eylül'de ABD'ye yapması planlanan ziyaret öncesinde görece olumlu bir atmosferi korumak istiyor ve liderlerin görüşmesinden önce yapılması beklenen yapay zeka görüşmelerinde "kazan-kazan" yaklaşımını benimsiyor. Buna rağmen iki hükümet arasındaki karşılıklı güvensizlik sürüyor. ABD, Çinli şirketlerin Amerikan yapay zeka modellerini kendi modellerini eğitmek amacıyla kullandığından endişe duyuyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, geçen ay Pekin merkezli Moonshot AI'ın en iyi Amerikan modelleriyle rekabet edebileceği belirtilen bir sistem yayımlamasının ardından, model geliştiricilerinin fikri mülkiyet hırsızlığı yaptığının tespit edilmesi halinde kapsamı açıklanmayan yaptırımlar uygulanabileceğini dile getirdi. Çin Ticaret Bakanlığı ise geçen hafta, ABD'nin tehditlerine karşılık olarak "gerekli tüm önlemleri" alacağını açıkladı.
Olası karşılıklar değerlendiriliyor
Kaynaklar Pekin'in şu an için Anthropic veya diğer ABD'li yapay zeka geliştiricilerine karşı acil bir adım hazırlığında olmadığını ancak ABD'nin sektörde faaliyet gösteren Çinli şirketlere yönelik önlem alması durumunda olası karşılıkları değerlendirdiğini söyledi. Bu seçenekler arasında yaptırım uygulanması veya Amerikan yapay zeka şirketlerinin Çin'in kısıtlı kuruluşlar listelerinden birine eklenmesi de bulunuyor.
Trump, yönetiminin yapay zeka alanında ek denetimler getirmeyi değerlendirdiğini ancak bunun Amerikan şirketlerini Çinli rakipleri karşısında zayıflatabilecek adımlara dönüşmemesi gerektiği konusunda temkinli olduğunu belirtti. Trump, geçen hafta Oval Ofis'te gazetecilere yaptığı açıklamada, "Her iki açıdan da dikkatli olmak zorundayız. Öyle kısıtlamalar getirmek istemiyoruz ki bir anda Çin'in gerisine düşelim" dedi. Beyaz Saray Sözcüsü Liz Huston ise yönetimin, "Amerika ile dünyanın geri kalanı arasındaki farkı daha da açmak için inovasyona yatırımı artırdığını" söyledi.
ABD ve Çin'in yapay zeka rekabeti
Bu gerilim, yapay zekanın ABD-Çin ilişkilerinde giderek daha öngörülemez bir cephe haline geldiğini gösteriyor. İki ülke, geçen ekim ayında gümrük tarifeleri ve nadir toprak elementlerinin tedariki konusunda 12 aylık bir ateşkes anlaşmasına varmış olsa da stratejik rakip olmayı sürdürüyor. Bu anlaşmanın uzatılması beklenirken, her iki taraf da kritik sektörlerde kendi kendine yeterlilik hedefini izlemeye ve ileri teknolojiye yönelik kapsamlı kısıtlamaları sürdürmeye devam ediyor.
Yapay zeka, ABD'nin ulusal güvenlik gerekçesiyle uyguladığı kısıtlamaların giderek daha fazla odağı haline geldi. Bunun en belirgin örneği, Çin'in bu teknolojiyi çalıştıran ileri seviye Nvidia çiplerine erişiminin sınırlandırılması oldu. Çin'in hakim olduğu yabancı üretim robotlar ve güç invertörlerine yönelik yeni sınırlamalar da anlaşmazlığı, Pekin'in ileri üretim ve ekonomik büyüme açısından kritik gördüğü sektörlere taşımış durumda.
ABD'li şirketler verileri hükümetle paylaşabilir mi?
Şanghay'daki Fudan Üniversitesi Amerikan Araştırmaları Merkezi Direktörü Wu Xinbo, Çin'in Anthropic'e yönelik kaygılarının, ABD'li yapay zeka şirketlerine ilişkin daha geniş kapsamlı ulusal güvenlik endişelerinin bir parçası olduğunu söyledi. Wu, bu şirketlerin müşteri verilerini toplayabilme ve bunları ABD hükümeti ya da ordusuyla paylaşabilme kapasitesine dikkat çekti. Wu, "İşte bu nedenle ABD'li yapay zeka şirketlerinin oluşturduğu ulusal güvenlik tehdidine ilişkin kaygılar giderek artıyor. Bu oldukça anlaşılır bir durum. Temkinli olmak gerekiyor" dedi.
Anthropic, Çin'in gelişmiş yapay zeka teknolojilerine erişiminin daha sıkı şekilde sınırlandırılmasını savunan önde gelen şirketlerden biri haline geldi. Şirketin CEO'su Dario Amodei, Washington yönetimine Çin'in üst düzey çiplere erişiminin engellenmesi ve güçlü yapay zeka modelleri için güvenlik testlerinin zorunlu tutulması çağrısında bulundu. Şirket ayrıca Alibaba'nın Qwen ekibi de dahil olmak üzere bazı Çinli geliştiricileri, Claude adlı yapay zeka sistemlerinden elde edilen çıktıları rakip modelleri eğitmek amacıyla usulsüz şekilde kullanmakla suçladı.
Anthropic'in CEO'su geçen hafta gelişmiş Çin yapay zekasının ABD'nin askeri üstünlüğünü tehdit edebileceği veya ülke içindeki baskı mekanizmalarını güçlendirebileceği uyarısında bulundu. Amodei, Çin'i yöneten Komünist Parti'yi otoriter yönetimler arasında "en yetenekli tehdit" olarak nitelendirdi. Şirket geçen yıl, ABD ulusal güvenliğiyle ilgili kaygıları gerekçe göstererek Çin kontrolündeki şirketlere sunduğu hizmetleri durdurmuştu. Anthropic'in Çin'de faaliyet göstermemesi nedeniyle, Pekin'in uygulayabileceği olası yaptırımların kısa vadede şirket üzerinde sınırlı ticari etkisi olması bekleniyor.