2025 yılında yapay zeka girişimi Spellbook, hukuki sözleşmeleri incelemek amacıyla Anthropic’in modellerini kullanmak üzere uzun vadeli bir anlaşma imzaladığında şirketin CEO’su Scott Stevenson, yapay zeka devinin kendi pazarına girmesinden endişe duymuyordu. Kendisinin hatırladığına göre Anthropic çalışanları, hukuk alanında Spellbook ile doğrudan rekabet etmeyi düşünmediklerini açıkça söylemişti. Bir yıl sonra Anthropic, kendisine Claude for Legal ürününü piyasaya süreceğini bildirdiğinde hazırlıksız yakalandı. Hukuk büroları için özel olarak tasarlanan bu araç sözleşme incelemesinden atıf kontrollerine, mevzuat değişikliklerinin takibine kadar uzanan onlarca özelliğe sahipti. Bunların birçoğu Spellbook'un sunduğu hizmetlerle örtüşüyordu. Stevenson, bu durumun işleri biraz tuhaflaştırdığını söyledi.
Bunun üzerine yapay zeka deviyle veri ve ürün yol haritalarını paylaşma konusunda daha temkinli davranmaya karar verdi. Forbes'a konuşan Stevenson, "Anthropic harika bir iş ortağı oldu ancak bize devasa bir şirket olduklarını ve organizasyonun iki farklı bölümünün birbiriyle çelişen hedeflere sahip olabileceğini fark ettirdi. Sonuçta bu kaçınılmaz" dedi. Yakın zamana kadar Spellbook, müşterileri için ayda 500 binden fazla sözleşme incelemesini gerçekleştirmek üzere Claude'u kullanıyordu. Ancak artık harcamalarının önemli bir bölümünü OpenAI'a kaydırmış durumda.
Anthropic ile karmaşık bir ilişki yürütmek zorunda kalan tek şirket Spellbook değil. Çok sayıda girişim, sektörün en iyileri arasında kabul edilen üst düzey modelleri nedeniyle bu yapay zeka devine bağımlı durumda. Ancak Anthropic'in pazardaki hakimiyeti ve agresif genişleme stratejisi, bazı müşterilerinin kendilerini ince bir ip üzerinde yürüyormuş gibi hissetmesine neden oluyor. Yapay zeka şirketi, herhangi bir zamanda kendi ürünleriyle doğrudan rekabet edecek modeller eğitmeye karar verebilir.
Bir girişimin kurucusu bu dinamiği, Amazon'un zaman içinde tedarikçilerinin fiyatlarını aşağı çekmeye başlamasına ve Amazon Basics markası altında kendi rekabetçi ürünlerini üretmesine benzetiyor. Girişimci, "Yani evet, bir süre Amazon'da satış yapabilirsiniz ama sonra Amazon da ürününüzün kendi versiyonunu satmaya başlayacak" dedi.
Bu dinamik, yapay zeka özelliklerini desteklemek için diğerlerinin yanı sıra Anthropic modellerine de güvenen tasarım devi Figma ile çok daha görünür bir şekilde yaşandı. Nisan ayında, Anthropic'in Ürün Direktörü Mike Krieger'in Figma yönetim kurulundan aniden istifa etmesinden sadece birkaç gün sonra Anthropic, Figma'nın yazılımına doğrudan rakip olan, tasarımlar ve yerleşim düzenleri oluşturup düzenleyebilen Claude Design'ı piyasaya sürdü.
Figma örneği
Lansmandan birkaç gün sonra düzenlenen bir kullanıcı etkinliğinde Figma CEO'su Dylan Field, katılımcılara Anthropic'in iletişimlerinde "tutarlı bir şekilde açık sözlü davranmadığını" söyledi. Upstarts Media'nın haberine göre bu ifade, OpenAI CEO'su Sam Altman'ın kısa süre önce kamuoyuna yansıyan görevden alınma sürecinde kullanılan ifadeyi andırıyordu. All-In Podcast'te Claude Design hakkında kendisine soru yöneltilen Field, "Model gelişimini tasarım alanındaki gelişmeyle karıştırmak kolay" dedi.
Anthropic'in pazardaki konumu giderek güçlendikçe bu gerilimler de arttı. Şirketin modelleri, en ileri teknoloji yarışında düzenli olarak OpenAI modellerinin önüne geçti ve şirketin büyüme rakamları da bunu ortaya koyuyor. Anthropic, kısa süre önce sunduğu halka arz başvurusunda 300 bin kurumsal müşteriye ve yüzde 900 net gelir tutma oranına ulaştığını açıkladı. Yıllık 100 bin doların üzerinde harcama yapan müşteri sayısı ise 11 bin 900'ü aşmış durumda. Şirket, 2026'nın ilk yarısında 16,3 milyar dolar gelir ve 693 milyon dolar faaliyet zararı bildirdi. Haberlere göre Anthropic, bu ayın ilerleyen günlerinde gerçekleştirmeyi planladığı halka arzında 1,5 trilyon ila 2 trilyon dolar arasında bir değerleme hedefliyor.
Anthropic sahip olduğu bu güç sayesinde, daha küçük müşterilerle yürüttüğü müzakerelerde çoğu zaman tüm kozları elinde tutuyor. Şirket son dönemde fiyatlarını düşürmüş olsa da modelleri hala son derece pahalı. Bir yapay zeka güvenliği girişiminin CEO'su, "İşimizi yalnızca Anthropic modelleri üzerine kurarsak hiçbir zaman para kazanamayız" dedi.
Daha ucuz modellere yöneliyorlar
Bazı girişim kurucuları Forbes'a, Anthropic'in fiyatlandırma ve yüksek hacimli kullanım indirimleri konusunda esnek davranmadığını, bunun da şirketle çalışmayı bir tedarikçi olarak zorlaştırdığını anlattı. Anthropic modellerine milyonlarca dolar harcayan bir yapay zeka girişimi, Claude'un aşırı pahalı olması nedeniyle şirketle ilişkisini tamamen sonlandırdı. Şirket artık bunun yerine Çin merkezli DeepSeek modellerini kullanıyor.
Anthropic, ekim ayında Claude Startups programını genişleterek Claude'un ekip planının bir yıllık ücretsiz kullanımı ve Claude ile ürün geliştiren şirketlerden sağlanan 45 bin dolara kadar indirim gibi avantajlar ekledi. Birçok şirket, en gelişmiş modeller için yaptıkları harcamaları azaltarak daha ucuz, açık ağırlıklı yapay zeka modellerine yönelmeye başladı. Bu modeller geliştiriciler tarafından ücretsiz olarak indirilebiliyor ve ihtiyaçlara göre uyarlanabiliyor.
Açık ağırlıklı modelleri kullanarak girişimlerin kendi yapay zeka yazılımlarını geliştirmesini sağlayan Fireworks'ün Başkanı George Hu ağustos ayında Forbes'a verdiği röportajda, "Sarkaç diğer tarafa savruldu. Artık piyasada Anthropic'e karşı gerçekten güçlü bir olumsuz duygu var. Kurumsal müşterilerden birinin bilgi teknolojileri yöneticisi bana şöyle dedi: 'Atherton'daki tüm Anthropic yöneticilerine malikaneler finanse etmek konusunda pek de heyecanlı değiliz'" ifadelerini kullandı.
1 trilyon dolar harcama taahhütü
Anthropic'in müzakerelerde geri adım atmak istememesi anlaşılabilir bir durum. Borsa tarihinin en büyük halka arzlarından biri olabilecek bir sürece doğru hızla ilerleyen şirket, bugüne kadar topladığı 130 milyar dolarlık devasa sermayeyi ve bilgi işlem altyapısına yaptığı astronomik harcamaları haklı çıkaracak kadar para kazanabileceğini kanıtlamak için yoğun baskı altında.
Hatta halka arz ve hızla büyüyen gelirleri bile şirketin yükümlülüklerini karşılamaya yetmeyebilir: Anthropic, gelecek 20 yıl içinde yapay zeka altyapısına 1 trilyon dolar harcamayı taahhüt etmiş durumda. Bir yapay zeka girişiminin kurucusu, "Fiyat konusunda pek taviz vermeye yanaşmadılar. Ben onların yerinde olsam ben de yanaşmazdım çünkü şu anda arz kapasiteleri sınırlı. Özellikle de halka açılmak istedikleri bir dönemde neden fiyatları düşürmek ve kar marjlarını eritmek için bu kadar çaba göstersinler ki?" dedi.
Anthropic, halka arza giden yolda tepkileri üzerine çekmekten çekinmedi. Şubat ayında şirket, ABD Savunma Bakanlığı ile yaptığı sözleşmede güvenlik önlemlerinin kaldırılmasını reddetti. Söz konusu önlemler, ordunun Claude'u tamamen otonom ölümcül silahlar ve ülke içinde kitlesel gözetim amacıyla kullanmasını yasaklıyordu. Bunun üzerine Pentagon, Anthropic'i kara listeye alarak şirketi bir "tedarik zinciri riski" olarak tanımladı.
Anthropic'in hükümete dava açmasının ardından bir yargıç büyük ölçüde şirketin lehine karar verdi ve Pentagon'un bu tanımlamasını "hukuka aykırı ve dayanaksız" olarak nitelendirdi. Ancak ABD Temyiz Mahkemesi'nin Washington D.C. bölgesindeki dairesi, Pentagon'un kararını onadı. Bugün ABD'deki devlet sözleşmeleri, Anthropic'in gelirlerinin yalnızca yüzde 1'ini oluşturuyor. Daha geniş teknoloji topluluğu, hükümete karşı duruşu nedeniyle Anthropic'i takdir etti. Ancak şirket, açık ağırlıklı yapay zeka konusundaki tutumu nedeniyle de eleştirilerin hedefi oldu.
ABD hükümeti temmuz ayında Çin menşeli açık ağırlıklı modellerin ülkede yasaklanmasını değerlendirirken Anthropic, açık ağırlıklı yapay zekayı destekleyen sektör çapındaki ortak mektubu imzalamayan tek büyük yapay zeka şirketiydi. Girişim sermayedarı ve Beyaz Saray'ın yapay zekadan sorumlu yetkilisi David Sacks X'teki paylaşımında, "Anthropic dışında sektörün tamamı açık kaynaklı yapay zekadan yana tavır aldı. Açık kaynaklı yapay zekanın önünü kesene kadar durmayacaklar"diye yazdı.
Anthropic, açık ağırlıklı modellerin genel olarak yasaklanmasını hiçbir zaman savunmadığını belirtti ancak bu modellerde yeterli güvenlik kontrollerinin bulunmadığını ve siber ve biyolojik saldırılar gerçekleştirmek için kötüye kullanılabileceğini öne sürmüştü. Risk sermayedarı Bill Gurley ise Anthropic’in güvenlik düzenlemelerine odaklanmasının açık kaynaklı modellerin ve girişimlerin onlarla rekabet etmesini zorlaştıracağını savundu.