Kaos ortamları fırsat yaratabilir. Çok az kişi bunu o anda fark eder, daha da azı ortalık yatışmadan büyük bir çek yazmaya cesaret eder. Michael Novogratz bu konuda tereddüt etmedi. Aralık 2022’de henüz kavrayamadığı şey, ters köşe ve savunmacı hamlesinin ne kadar belirleyici olacağıydı.
“Yaptığım en iyi yatırım olabilir”
O ay, Sam Bankman-Fried’ın FTX imparatorluğunun çöküşüyle kriptonun sarsıldığı ve iflasların zincirleme yayıldığı bir dönemde, Novogratz’ın şirketi Galaxy, Teksas’ın Dickens County bölgesinde 160 dönümlük bir bitcoin madenciliği tesisini satın almak için 65 milyon dolar taahhüt etti. Şimdi 61 yaşındaki Novogratz, “Büyük farkla yaptığım en iyi yatırım olabilir” diyor. Yüzeyden bakıldığında bu anlaşma neredeyse kasıtlı olarak yanlış zamanlanmış görünüyordu: sektörün uç sorunlarla yüzleştiği bir dönemde madencilik altyapısına yapılan büyük bir yatırım. O yıl 1,5 trilyon dolardan fazla dijital varlık buharlaştı. Hem bitcoin hem ether yüzde 60’tan fazla değer kaybetmişti.
2022’nin başlarında sektörde stres işaretleri belirmeye başladığında, Novogratz’ın şirketi üçüncü taraf veri merkezlerinde barındırılan kripto madenciliği çiplerine bağladığı sermaye miktarından rahatsız olmaya başladı. Galaxy’nin başkanı ve yatırım direktörü Christopher Ferraro, “Kredi kalitesi düşen insanların kontrolündeki varlıklara ciddi miktarda sermaye yatırmış olduğumuzdan endişe duyduk” diyor.
Argo Blockchain, Galaxy’nin ihtiyaç duyduğu şeye sahipti: Ucuz arazi, düşük maliyetli elektrik ve yakınlardaki Lubbock’tan sağlanabilecek bir işgücü havuzuna sahip, Helios adlı bir tesis. Bunu izleyen yatırımlar ve işlemler de basit değildi. Kısmen sıkıntıdaki işletmeciyi anlaşmayı tamamlayacak kadar ayakta tutarken yarı inşa edilmiş altyapıyı çekip almayı amaçlayan bir finansman yapısı gerekiyordu. O dönemde Helios tesisi bir korunma hamlesi gibi görünüyordu. Novogratz ve ekibinin aslında bambaşka bir şey satın aldıklarını tam olarak anlamaları bir yıldan fazla sürdü.
2023’ün sonlarına doğru, bitcoin fiyatları Kasım 2021 zirvesinin yüzde 40 altında, 38 bin dolar civarında seyrederken, Novogratz farklı bir soru sormaya başladı: Galaxy’nin yeni edindiği bu varlık için en iyi kullanım gerçekten bitcoin madenciliği miydi? Birkaç ay sonra Novogratz, San Francisco merkezli aktivist yatırım firması Engine No. 1’ın kurucusu ve arkadaşı Christopher James ile birlikte bir uçakta mahsur kaldı. James, ona yaklaşan bir enerji sorunu hakkında iki buçuk saatlik bir ders verdi. Bu enerji kıtlığı sorunu bitcoin’le çok az ancak yapay zekayla doğrudan alakalıydı.
CoreWeave anlaşması oyunu değiştirdi
Başkaları da fırsatı fark etmeye başlamıştı. Haziran 2024’te Delaware merkezli bitcoin madencisi Core Scientific, dünyanın en hızlı büyüyen yapay zeka altyapı şirketlerinden biri olan CoreWeave ile 12 yıllık, 3,5 milyar dolarlık bir kira anlaşması açıkladı. Bir gecede kripto madenciliği, spekülatif bir balondan arta kalan değersiz teminat olarak değil; uzun vadeli, sözleşmeye bağlı gelir sağlayan kıt enerji altyapısı olarak değerlenmeye başladı.
Novogratz hızlı davrandı. CoreWeave, Galaxy’nin kripto yatırım bankacılığı tarafında zaten bir müşteriydi; ilişkileri, şirketin bir Ethereum madencisi olduğu 2021’e dayanıyordu. Kasım 2024’te Novogratz, CoreWeave’i Helios’un 800 megavatlık yapay zeka veri merkezi kapasitesinin yüzde 25’i için 15 yıllık bir kira sözleşmesine bağladı. Bir yıl içinde CoreWeave kapasitenin yüzde 100’ünü kiralamayı taahhüt etti. Teksas elektrik operatörü ERCOT’tan alınan son onay, Helios’un kapasitesini 1,6 gigavata çıkarmasına olanak tanıyacak ve tesisi ABD’nin en büyük bağımsız veri merkezi sağlayıcılarından biri haline getirecek. Helios’un bu yaz itibarıyla gelir üretmeye başlaması ve yalnızca CoreWeave’den yıllık 1 milyar doların üzerinde gelir elde etmesi bekleniyor. Novogratz artık iki güçlü rüzgarla ilerleyen işin tepesinde oturuyor: kripto ve yapay zeka veri merkezleri.
Goldman Sachs’ta çalışırken zengin oldu
Yedi çocuğun üçüncüsü olan Novogratz, bir asker ailesinde dünyaya geldi. Wall Street'teki dramatik kariyeriyle tanınıyor. ROTC bursiyeri ve Princeton güreş şampiyonu olan Novogratz, New Jersey Ulusal Muhafız Teşkilatı'nda bir süre görev yaptıktan sonra 1989 yılında Goldman Sachs'a katıldı. Satış elemanı olarak başladığı kariyerinde daha sonra trader oldu ve sonunda Goldman'ın Hong Kong'daki Asya ticaret masasını yönetti. 1998 yılında ortak oldu. Ertesi yıl Goldman halka açıldı ve Novogratz çok zengin oldu. Bir yıl sonra, Goldman Sachs Latin Amerika başkanlığına terfi ettikten hemen sonra, Novogratz işten çıkarıldı, çünkü New Yorker dergisine verdiği demeçte, “bir rock yıldızı gibi parti yapıyorum” dedi.
2008 krizi servetini yok etti
Arizona'daki rehabilitasyonun ardından Novogratz, Wall Street'e geri döndü ve 2002 yılında özel sermaye şirketi Fortress Investment Group'a makro ticarette uzmanlaşmış bir hedge fonunun sorumlusu olarak ortak oldu. Fortress 2007 yılında halka açıldıktan sonra, fonunun varlıkları 9 milyar dolara ulaştı ve kendisi ile diğer dört ortak milyarder oldu. Ancak piyasalar verdiği gibi alır da: Sadece bir yıl sonra, 2008'de, finansal kriz Novogratz'ın hedge fonunu ve net servetini yok etti.
Fon sonunda toparlandı ancak İsviçre frangı ve Brezilya faiz oranlarıyla ilgili bir dizi yanlış bahis sonrasında Novogratz, 2015 yılında fonu tamamen kapattı. Bu, kripto paraya giderek daha fazla ilgi duymaya başladığı ve 7 milyon dolar değerinde bitcoin'i sadece 65 dolara satın aldığı bildirilen dönemdi.
“Kripto dünyasının Goldman Sachs'ı”
2018 yılında Novogratz, Galaxy'yi kripto dünyasının Goldman Sachs'ı olarak tasarlayarak piyasaya sürdü. İdealist yeni yatırımcılarla dolu bir sektörde, Novogratz'ın deneyimli ticaret becerileri karşılığını verdi. FTX'in çöküşünden on yedi ay sonra, Galaxy Nisan 2024'te büyük indirimli solana hisselerini satın almak için 620 milyon dolarlık bir fon topladı. Bu gelir getirici tokenların bugünkü değeri 1,2 milyar dolardan fazla. 2021-23 yıllarındaki kripto kışı kredi vermeyi durdurduğunda, Galaxy, müdahale etmek için yeterli güvenilirliğe ve sermayeye sahip birkaç şirketten biriydi. Stablecoin ihraççısı Tether ve Ledn ile birlikte, 2025 yılında 2 milyar doları aşan kredi hacmiyle küresel olarak en büyük üç kripto kredi kuruluşundan biri haline geldi.
Daha yakın zamanda, Michael Saylor'un bitcoin biriktirme stratejisini kopyalayan halka açık şirketlerin ortaya çıkmasıyla birlikte Galaxy bu alanda da yardım etmeye başladı. Şu anda 20'den fazla şirketin yatırım bankacılığı ve hazine yönetimi hizmetlerini üstlenen Galaxy, bu şirketlerin yönetimindeki varlıkları yaklaşık 4,5 milyar dolar artırarak toplam varlıklarını 17 milyar dolara çıkardı ve 40 milyon dolardan fazla tekrarlayan ücret geliri elde ediyor.
2025 en başarılı yılıydı
Geçen yıl Galaxy'nin tarihindeki en başarılı yıl oldu. Mayıs ayında hisseleri Nasdaq'ta işlem görmeye başlayan şirketin kurucusu Novogratz'ın net serveti iki katından fazla artarak 7 milyar dolara ulaştı. Üçüncü çeyrekte Galaxy'nin net karı, rekor düzeydeki işlem hacimleri ve dijital varlık hazinesi kazançları sayesinde 505 milyon dolara yükseldi.
Benchmark analisti Mark Palmer, “Şu anda bile, Helios'a atfettiğimiz değer, şirketin kripto platformuna şu anda atfettiğimiz değerden daha fazla” diyor. H.C. Wainwright analisti Mike Colonnese'ye göre bu, yetersiz bir ifade olabilir. Colonnese, Helios'un tek başına Galaxy'nin mevcut piyasa değerinin iki katı, yani 20 milyar dolardan fazla bir değere sahip olabileceğine inanıyor. Palmer ekliyor: “Bu kurumsal finans tarihindeki en büyük satın almalardan biri olarak öne çıkıyor.”
Ferraro gelecekte Galaxy gibi şirketlerin mevcut veri merkezi inşaatına öncülük ettiğini ve çelik ve betona sermaye yatırdığını ancak en büyük müşterilerinin sonunda altyapıyı kendileri sahip olmak istediklerini fark ettiklerini söylüyor. Bu durum, Novogratz'ın veri merkezi işini Google veya Microsoft için cazip bir satın alma adayı haline getirebilir.
Yasal düzenlemeyi bekliyorlar
Aynı zamanda, Novogratz'ın açıkça daha fazla ilgilendiği Galaxy'nin kripto tarafı, ABD’de kurumlara yasal belirsizlikten korkmadan kriptoya girme izni verecek olan bir piyasa yapısı tasarısının kongreden geçmesini sabırsızlıkla bekliyor. Rekabet her halükarda geliyor. CEO'su Jamie Dimon'un uzun süredir bitcoin'e şüpheyle yaklaşan JPMorgan bile, kurumsal müşterilerine kripto ticareti sunmayı düşündüğü bildiriliyor.
Novogratz'a göre kripto para birimleri finansal piyasaların altyapısını sağlayan bir araç haline gelmek üzere gerekli bir geçiş sürecinin ortasında bulunuyor. Novogratz, “Üç yıl içinde Taylor Swift biletini kripto para ile değil, merkezi olmayan bir borsa aracılığıyla ve programlanabilir bir şekilde satın alamazsanız, sektör olarak başarısız olmuşuz demektir. Sadece bitcoin ve kumar varsa, çok para kazanmış olsam bile, hayatımın son on yılını boşa harcamış gibi hissedeceğim” diyor.