İtalya merkezli şekerleme devi Ferrero, Nutella ve Kinder çikolataları da dahil olmak üzere ürünlerinde her yıl 30 binden fazla tarif kullanıyor ve bu karmaşıklık değişiklikleri zorlaştırabiliyor. Bu yüzden kakao fiyatlarının 2024’te yükselmesinin ardından Ferrero, San Francisco merkezli bir gıda teknolojisi şirketi olan NotCo ile çalışmaya başladı. Çünkü girişim, yazılımının tat, doku veya aromayı etkilemeden dalgalanmayı azaltmaya ve alternatif bileşenleri belirlemeye nasıl yardımcı olabileceğini gösterdi. NotCo’nun kurucusu ve CEO’su Matias Muchnick, “Bir şeyi değiştirirseniz, her şeyi değiştirirsiniz” diyor.
Kraft Heinz için 30 yeni ürün geliştirdi
San Francisco ile Santiago arasında yaşayan 37 yaşındaki Şilili Muchnick, gıda endüstrisinin sorun çözücüsü haline geldi. 2015’ten beri geliştirdiği (OpenAI’dan bir gün önce kurulan) yapay zeka platformunu kullanan şirketi, genellikle süt ve etten yapılan ürünler için bitki bazlı alternatifler üretiyor. Örneğin son dört yılda NotCo, Kraft Heinz için bir ortak girişim aracılığıyla Mac & Cheese, Kraft Singles ve Oscar Mayer sosisleri dahil 30 yeni ürün geliştirdi. Muchnick, “Gıda endüstrisindeki en büyük markaların en karmaşık sorunları için adeta Better Call Saul olduk” diye ekliyor.
1,5 milyar dolar değerinde
Jeff Bezos, Roger Federer, Tiger Global, L Catterton, Kaszek Ventures ve diğer yatırımcılar tarafından desteklenen NotCo, gıda alanındaki en büyük yapay zeka şirketi. Yapay zeka tabanlı işi geçen yıl yüzde 300 büyüyerek yıllık tahmini 75 milyon dolar gelire ulaştı. Şirket 425 milyon doların üzerinde yatırım topladı. Bu da ona 1,5 milyar dolarlık bir değerleme kazandırdı ve Muchnick birkaç yıl boyunca yeniden yatırım almak zorunda kalmayacağını öngörüyor. Ancak alsa bile yapay zeka patlaması nedeniyle değerlemenin çok daha yüksek olacağını söylüyor. Mevcut piyasa koşullarında, gelir baz alındığında NotCo’nun değeri satışlarının 20 katının oldukça üzerine çıkabilir.
Kendi ürünlerini de çıkardı
Muchnick en büyük hissedar olmaya devam ediyor ve en az 300 milyon dolar değerinde yaklaşık yüzde 20’lik bir paya sahip. NotCo’nun işi iki yıl önce resmi olarak ikiye ayrıldı: tahmini yüzde 70 brüt kar marjına sahip yapay zeka kurumsal yazılım işinden oluşan karlı bir bölüm ve şu anda karsız olan, vegan süt ve mayonez gibi şirket içi gıda ürünlerinden oluşan, NotCo’nun yapay zeka modeliyle neler yapabildiğini sergileyen bir bölüm.
Tüketiciye yönelik bölüm kârlılığa yaklaşmış durumda ve 130 farklı üründen yılda yaklaşık yüzde 30 büyüyor. Ürünleri çoğunlukla Brezilya, Meksika, Şili ve Arjantin gibi Latin Amerika ülkelerinde satılıyor. Müşteriler NotCo’nun NotBurger, NotChicken Nuggets ve NotChicken Burger ürünlerini yedi Latin Amerika ülkesindeki Burger King’lerde bulabiliyor. Şirketin en çok satan ürünleri arasında süt içermeyen NotMilk, sıfır şekerli veya yüksek proteinli protein barları ve çeşitli et alternatifleri yer alıyor. Muchnick, “Büyük hızlı tüketim ürünleri şirketleri için mükemmel bir fırtına söz konusu. Tüketici tercihleri daha önce hiç olmadığı kadar değişiyor. Ve kakao ve portakal suyu gibi tedarik zinciri aksaklıkları, fındık kıtlığı ve daha pek çok şey büyük şirketlerin kâr marjlarını gerçekten etkiliyor" diye konuştu.
Son üç yılda çoğu tüketici gıda şirketi S&P 500’den daha kötü performans gösterdi ve Muchnick’e göre “bunun büyük bir kısmı bu büyük şirketlerin değişen yeni dünyaya uyum sağlama kapasitesiyle ilgili.” Hollandalı AgTech danışmanlık şirketi Bright Green Partners’ın raporuna göre gıda işleme alanında yapay zeka pazarı, holdinglerin hayvansız alternatifler ve daha ucuz bileşenler arayışıyla 2025’te 15 milyar dolardan 2034’te 140 milyar dolara büyüyecek.
İşte burada Giuseppe devreye giriyor. Muchnick, yapay zeka modeline, meyve, sebze, çiçek ve bitkilerden oluşan insan yüzü portreleri yaratan 16. yüzyıl İtalyan Rönesans ressamı Giuseppe Arcimboldo’nun adını verdi: insanların bir araya gelmesini beklemediği unsurları birleştirerek son derece gerçekçi yüzler oluşturuyordu. Muchnick, “Sanatçının sebzelerden oluşan bir palet kullanarak insana benzerliği yeniden oluşturduğu gibi yapay zeka da moleküler verilerden oluşan devasa bir veri tabanını kullanarak kimsenin birlikte çalışacağını düşünmediği beklenmedik bileşen kombinasyonlarıyla yeni ürünler oluşturuyor" diyor.
Giuseppe ayrıca, tüketiciler ve formüller üzerine 10 yıllık özel verilere, deneyime ve bilimsel araştırmalara, ayrıca daha önce yapay zeka ile analiz edilmemiş düzenleyici uyum veri setlerine erişebiliyor. Muchnick'e göre “Bu kimsenin kimseyle hiçbir şey paylaşmak istemediği bir sektör. Rekabet avantajı formülasyonun derinliklerinde yatıyor. İçeriden çalışarak anahtarları ve araçları ellerinde tutuyorlar ve bizim yardımımız olmadan bile çalışabiliyorlar.”
Yumurtasız mayonezi sermaye sağladı
Muchnick, Santiago’da, bankacı bir baba ve fotoğrafçı bir annenin üç oğlunun ortancası olarak büyüdü. Şili Üniversitesi’ndeki eğitiminin ardından, Şili hükümeti tarafından desteklenen Chooz adlı bir mobil uygulamayla sağlıklı yaşamı oyunlaştırmaya çalıştı. Girişim, egzersiz, diyet veya meditasyon hedeflerini gerçekleştiren kullanıcılara gerçek ödüller vererek sağlıklı yaşamı teşvik ediyordu. Proje 2012’de sona erdiğinde Muchnick, Şili’nin ilk bitki bazlı gıda şirketi Eggless’i kurdu. Walmart, Jumbo ve Unimarc gibi önde gelen perakende zincirlerine girdikten sonra, yumurtasız mayonezi Aralık 2014’te ülkedeki en çok satan alternatif mayonez oldu. Muchnick şirketi ertesi yıl küçük bir satışla sattı ve bunun kendisine NotCo’yu başlatmak için “temel sermayeyi sayan” önemli bir gelir sağladığını söylüyor.
NotCo fikri Eggless’taki deneyimlerinden doğdu. Müşterilerle gıda bilimi laboratuvarlarına girdiğinde Muchnick, “bir duvara çarpmak üzere olduğumuzu” fark etti. Alternatif bileşenler ararken maliyet, duyusal deneyim, besin değeri, üretilebilirlik ve uyumluluğu trilyonlarca kombinasyonda dengelemenin “insan sezgisiyle tek başına yapılamayacağını” anladı. Yaklaşık 250 bin dolarla başladı ve ilk iki yıl kendi kaynaklarıyla ilerledi.
Muchnick, “Gıda formülasyonu uygulamalı bilimde entelektüel olarak en zorlu disiplinlerden biridir,” diyor ve bunu gözleri bağlı satranç oynamaya benzetiyor. “Bilişsel bilimde satranç büyükustalarıyla ilgili bir hikaye vardır. Gözleri bağlı oynayan bir büyükusta, tüm tahtayı zihninde tutup sekiz hamle sonrasını hesaplayabilir. Ama diğer oyuncunun hareketsiz kaldığı olduğu bir dünyada bu satranç oynamanın tamamen yanlış yoludur. Hızlı tüketim ürünleri sektörü gözleri bağlı büyükustalarla dolu bir odaydı. Muhteşem yetenekler. Ancak artık yanlış araçlar.”
Yenilikçi markalarla rekabet
Bu yüzden Muchnick doğru araçları geliştirmek için New York’a taşındı. İlk başta, aynı anda geliştirdiği yapay zeka platformu kullanılarak formüle edilen vegan mayonez, süt ve diğer ürünlerden oluşan NotCo’nun market markasını oluşturmaya odaklandı. Muchnick ilk büyük yatırımcısını 2018’de, Brezilya merkezli Kaszek Ventures’ın liderlik ettiği 3 milyon dolarlık turla aldı. Ardından finansman adeta yağmaya başladı. 2019’da Muchnick, Londra merkezli The Craftory ve Bezos Expeditions’ın da katıldığı 30 milyon dolarlık B serisi yatırım aldı. Ertesi yıl, pandeminin ortasında, Bezos’tan daha fazla yatırım ve gıda sektöründe güçlü geçmişe sahip yeni yatırımcılar (Connecticut, Greenwich merkezli L Catterton gibi) dahil olmak üzere 85 milyon dolar topladı.
Alternatif protein sektöründe “savaş kasası” yaklaşımı yayılırken NotCo, raflarda Oatly, Impossible Foods ve Beyond Meat gibi diğer yenilikçi markalarla rekabet etti ve Muchnick yatırım toplamaya devam etti. 2021’de iki yeni yatırım aldı: Danny Meyer’ın Union Square Hospitality Group’una bağlı Enlightened Hospitality’den 10 milyon dolar ve 235 milyon dolarlık D serisi yatırım. Bu tur, NotCo’nun değerlemesinin ilk kez 1 milyar doları aşmasını sağladı ve milyarder destekli Tiger Global Management tarafından yönetildi. Muchnick, “Tüm paramızı tüketici markasına yatırmak yerine yapay zekamızı geliştirmeye devam etmemiz gerekiyordu,” diyor.
Stanford İşletme Okulu profesörü ve şirketin ilk günlerinden beri danışmanı olan Jonathan Levav’a göre Muchnick’in en büyük başarısı, yapay zeka modelinin artık gıdanın tamamen bilgisayar tarafından formüle edilmesini sağlaması. NotCo şu anda ABD’de yapay zeka teknolojisi için 13’ü olmak üzere toplam 31 patente sahip. Ancak asıl rekabet avantajı, Giuseppe’nin yeni girişimlere kıyasla ne kadar ileride olduğu ve özel müşterilerden elde edilen yıllara dayalı verilerle modelin geliştirilmiş olması ve NotCo’nun laboratuvarlarındaki çalışmalar. Sırada bu verileri daha fazla büyük gıda şirketinde kullanmak (NotCo, en büyük 20 gıda holdinginin yedisiyle çalışıyor) ve mevcut müşterilerle yapılan işleri genişletmek var. Muchnick, “Temel iş akışlarında tamamen kopuk olan alanlar arasında köprüler kurabilen modeller geliştirdik. Bu alınan kararların çoğunu merkezileştirebilecek bir işletim sistemi" dedi.