Yapay zeka uygulamalarını hayata geçiren şirketler nedeniyle yapılan işten çıkarmalar, nisan ayında üst üste ikinci ayda da en çok gösterilen gerekçe oldu. Ancak bazı uzmanlar, bu bahaneyi diğer tüm sektörlerden daha fazla kullanan teknoloji şirketlerinin, daha büyük iç sorunlarını gizlemek için yapay zekayı bir sis perdesi olarak kullandığını düşünüyor.
Öne çıkanlar
• Kariyer hizmetleri firması Challenger, Gray and Christmas’ın yeni verilerine göre, ABD merkezli işverenler nisan ayında 83 bin 387 işten çıkarma açıkladı. Bu sayı, mart ayında kaydedilen işten çıkarmalara göre yüzde 38 artış anlamına geliyor.
• Bunların yüzde 26’sı (yaklaşık 21 bin 490 kişi) yapay zeka nedeniyle gerçekleştirildiği belirtilen işten çıkarmalardı. Böylece yapay zeka, üst üste ikinci yıl boyunca işten çıkarmaların başlıca nedeni olurken, yıl genelinde planlanan işten çıkarmaların üçüncü en büyük sebebi haline geldi.
• Coinbase, Meta ve Oracle gibi şirketler yapay zeka adına binlerce çalışanı işten çıkarırken, bazı teknoloji CEO’ları ve uzmanlar şirketlerin bu bahanenin arkasına saklandığını söylüyor.
• Yapay zeka altyapı şirketi Scale AI’ın CEO’su Jason Droege, geçen ay CEO’ların çalışan sayısını azaltmak ve normal şartlarda sıradan bir “yeniden ölçeklendirme” olarak görülecek kesintileri yapmak için yapay zeka “bahanesinin” arkasına saklandığını söyledi.
• Sam Altman ise yılın başlarında şirketleri, zaten yapmayı planladıkları işten çıkarmaları yapay zekaya bağlamakla suçladı.
• Apollo’nun baş ekonomisti Torsten Slok ile yapılan bir Business Insider röportajında ise, “düşük performans gösteren şirketlerin sorumluluktan kaçmak için suçu yapay zekaya atıyor olması tamamen mümkün” değerlendirmesi yapıldı.
• Challenger verilerine göre teknoloji sektöründeki şirketler nisan ayında 33 bin 361 işten çıkarma açıkladı. Böylece yıl başından bu yana toplam sayı 85 bin 411’e ulaştı. Bu geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 33’lük bir artış anlamına geliyor. Aynı zamanda son yılların en yüksek yıl içi teknoloji işten çıkarma rakamı oldu. Yıl genelinde işten çıkarmalar için en sık gösterilen neden piyasa ve ekonomik koşullar olurken, bunu şirket kapanmaları, yapay zeka ve yeniden yapılanma izledi.
Arka plan
İş gücü piyasası uzmanları uzun süredir yapay zekanın işleri devralacağı ve iş gücünü küçülteceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Yapay zeka devi Anthropic’in kurucusu ve CEO’su milyarder Dario Amodei, yapay zeka şirketleri ile hükümet yetkililerini, kitlesel iş kayıplarının yaklaşmakta olduğu gerçeğini yumuşatmakla suçladı. Milyarder Jack Dorsey, şirketi Block’taki işten çıkarmaların, yapay zekayı daha küçük ve daha hızlı ekiplerle entegre etmek amacı taşıdığını söyledi. Kripto para borsası Coinbase’in CEO’su Brian Armstrong ise şirketinin bazı ekipleri tek kişiye kadar küçülttüğünü ve bu çalışanlardan artık yapay zeka ajanlarının yardımıyla eskiden birçok kişinin yaptığı işi yapmalarının beklendiğini ifade etti.
Teknoloji CEO’ları son dönemde özellikle orta kademe yöneticiler ve beyaz yakalı çalışanların yapay zeka çağında en savunmasız grup olabileceği konusunda uyarılarda bulundu. Yakın zamanda yapılan bir ankette halkın üçte birinin, yapay zekanın görevleri devralması nedeniyle ciddi işten çıkarmalar yaşanacağından endişe ettiği görüldü. Öte yandan bazıları ise yapay zekayı benimseyen çalışanların endişelenmesine gerek olmadığını savunuyor. Stanford Üniversitesi’nden Profesör Morgan Frank’in bu yıl yayımladığı bir araştırma, bugün yapay zeka nedeniyle değiştirilmesi hedeflenen işlerin, teknoloji patlama yaşamadan önce de risk altında olduğunu ortaya koydu. Salesforce CEO’su ve milyarder Marc Benioff ise şirketinin “yapay zeka üstel büyümesine ayak uydurmak” amacıyla bin yeni mezun ve stajyer işe aldığını söyledi.