OpenAI ve Anthropic, yıl sonuna kadar potansiyel olarak rekor kıracak halka arzlara doğru yarışıyor. Bu yılın başlarında tamamlanan finansman turlarından önce her iki şirketin finansalları onların zayıf noktasını ortaya koyuyor: Yeni yapay zeka modellerini eğitmek için gereken hızla artan maliyetler.
OpenAI, 2028 yılında yapay zeka araştırmaları için hesaplama gücüne 121 milyar dolar harcama yapacağını tahmin ediyor. Bu da şirketin, satışlarını bir önceki yıla göre neredeyse iki katına çıkarsa bile o yıl 85 milyar dolar yakacağı anlamına geliyor. Bu tür zararlar, tarihteki neredeyse tüm diğer halka açık şirketleri geride bırakabilir. Anthropic’in bu kadar harcama yapması beklenmiyor ancak en iyimser tahminleri bile artan hesaplama maliyetlerinin benzer bir hikayesini anlatıyor.
Her iki şirket de yapay zeka modellerinin yeni sürümlerini her zamankinden daha hızlı bir tempoda piyasaya sürerken, bunları oluşturan eğitim süreçlerine daha fazla kaynak aktarıyor. Bu rekabetin yavaşlayacağına dair bir işaret henüz yok. Wall Street Journal, her iki şirketin de son finansman turlarından önce yatırımcılarla paylaştığı gizli finansal belgelere ulaştı. Belgelerde yer alan bilgilere, dünyanın en büyük iki yapay zeka laboratuvarının ekonomisine bir pencere açıyor.
Her girişimin bilançosunu belirleyen temel faktörlerden biri, yeni yapay zeka modellerinin eğitimiyle bağlantılı kontrolsüz harcamalar. Bunun nedeni zekadaki her sıçramanın elde edilmesi daha zor ve bir öncekinden daha maliyetli olması. OpenAI, gelecek yıllarda yeni modelleri eğitmek için Anthropic’ten çok daha fazla para harcamayı bekliyor. Maliyetlerin o kadar akıl almaz derecede yüksek olması bekleniyor ki her iki şirket de kârlılığı iki farklı ölçüyle raporluyor; biri eğitim maliyetlerini içeriyor,diğeri ise bunları hariç tutuyor.
“Kârdan ziyade büyümeye öncelik veriyor”
Yapay zekanın araştırmaları hesaplamala, maliyetleri çıkarıldığında OpenAI aslında bu yıl küçük bir vergi öncesi faaliyet kârı elde etme yolunda ilerliyor, en iyi senaryoda Anthropic de öyle. Ancak bu maliyetler tekrar eklendiğinde, OpenAI’ın 2030’lara kadar başa baş noktasına ulaşması beklenmiyor. Anthropic ise bu eşiğe daha erken ulaşmayı öngörüyor. Bir OpenAI sözcüsü, şirketin kârdan ziyade büyümeye öncelik verdiğini, eğitim harcamalarını azaltabileceğini ancak yatırımın güçlü bir geri dönüş sağlayacağını beklediğini söyledi. Şirketlerin finansal bilgilerine göre OpenAI’ın yıllık yapay zeka modeli eğitim maliyetleri 2029’da doruk noktasına ulaşarak 125 milyar dolara yaklaşacak ancak 2030 itibariyle düşüş öngörülüyor.
Gelir patlaması
Girişim sermayesi şirketleri, OpenAI ve Anthropic’in teknoloji tarihindeki en hızlı büyüyen işletmeler arasında yer alması nedeniyle büyük zararları tolere etti. Her iki şirket de büyük ölçüde müşterilerinin yeni yapay zeka araçlarını benimsemesi sayesinde bu yıl gelirlerini iki katından fazla artırmayı bekliyor. Anthropic’in geçen sonbaharda kodlama aracı Claude Code’un yeni bir sürümünü yayımlamasının ardından OpenAI hazırlıksız yakalandı ancak o zamandan beri Codex kodlama asistanına daha fazla kaynak aktardı ve işletme müşterilerine satışa öncelik verdi.
İki şirket arasındaki gelir karşılaştırması teknik olarak tam anlamıyla birebir değil. Anthropic, teknolojisinin bulut ortakları üzerinden yapılan satışlarını gelir olarak sayarken OpenAI bunu yapmıyor. Anthropic sözcüsü, şirketin işlemde ana taraf olması nedeniyle bunun standart muhasebe uygulamalarıyla uyumlu olduğunu belirtti.
Şirketlerin finansal verilerine göre OpenAI tarafında, eğitim maliyetleri dahilken şirketin 2024’ten itibaren ciddi zararlar yazdığı, zararın 2027–2028 civarında yaklaşık -100 milyar dolara kadar derinleştiği, ardından 2030’a doğru toparlanarak yeniden pozitife geçeceği tahmin ediliyor. Buna karşılık eğitim maliyetleri hariç tutulduğunda kârın istikrarlı biçimde artarak dönem sonunda yaklaşık 140 milyar dolara ulaştığı dikkat çekiyor. Anthropic’te ise benzer şekilde başlangıçta küçük zararlar varken, eğitim maliyetleri dahil edildiğinde kârlılık daha geç ortaya çıkıyor ve 2030’a doğru sınırlı bir pozitif seviyeye yükseliyor ancak eğitim maliyetleri hariç senaryoda kârın düzenli artarak yaklaşık 50 milyar dolar civarına çıktığı görülüyor. Bu da her iki şirket için de model eğitimi harcamalarının kısa vadede kârlılığı ciddi biçimde baskıladığını ancak operasyonel olarak güçlü bir gelir potansiyeli beklendiğini gösteriyor.
Çıkarım maliyetleri
OpenAI ve Anthropic ayrıca yapay zeka sistemlerinde yapılan sorguları işlemek için her yıl milyarlarca dolar harcıyor. “Çıkarım” olarak adlandırılan bu maliyetler, şu anda her iki şirketin de gelirlerinin yarısından fazlasını tüketiyor ancak zamanla bu oranın düşmesi bekleniyor. Bu da teknolojinin çalıştırılmasının ucuzladığının bir işareti. ChatGPT kullanıcılarının yalnızca çok küçük bir kısmı hizmet için ödeme yapıyor bu da OpenAI’ın çıkarım maliyetlerinin büyük bir kısmından gelir elde etmediği anlamına geliyor. Anthropic’in gelirinin büyük bölümü ise kurumsal müşterilerden geliyor. Bir OpenAI sözcüsü, şirketin ücretsiz kullanıcıları desteklemeyi tercih ettiğini çünkü bunun teknolojinin daha geniş çapta benimsenmesine yardımcı olduğunu söyledi. Ayrıca OpenAI’ın bu kullanıcılardan reklam gösterimi, aboneliğe dönüştürme gibi yollarla da gelir elde edebileceğini ekledi.
Hem OpenAI hem de Anthropic gelecek yıllarda çok büyük miktarda nakit tüketecek ve işlerini ayakta tutmak için halka arz yatırımcılarına güveniyor. Bu şirketlerin ihtiyaç duyacağı devasa nakit miktarını karşılamak için bankacılar, büyük endeks sağlayıcılarından giriş kurallarını gevşetmelerini isteyerek halka arz finansmanı kurallarını değiştirmeye çalışıyor. Nasdaq kısa süre önce, yeni listelenen şirketlerin endeksine daha hızlı katılmasına izin vereceğini ve böylece daha geniş sermaye havuzlarına erişim sağlayacaklarını açıkladı.