Criminology dergisinde yayımlanan ve Rutgers Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen bir çalışmaya göre Ozempic ve Wegovy gibi GLP-1 ilaçları, mevcut kullanıcılar arasında şiddet içeren suç davranışı riskini azaltabiliyor. Araştırmacılar, bu ilaçların bir tür “bilişsel davranışçı terapi” gibi çalışabileceğini öne sürüyor.
Öne çıkanlar
• Araştırmacılar dürtüsellik ile şiddet içeren davranış arasındaki ilişkinin, mevcut GLP-1 kullanıcılarında eski kullanıcılara kıyasla yüzde 62 daha zayıf olduğunu buldu. Alkol kullanımı ile şiddet içeren davranış arasındaki ilişki ise mevcut GLP-1 kullanıcılarında yüzde 52 daha zayıftı.
• Ankete katılanlar, kavga, saldırı ve soygun gibi eylemleri kapsayan şiddet içeren davranışlarını kendileri beyan ettiler.
• Araştırmacılar, 2025 yılında ABD’de 7 bin 521 yetişkin üzerinde yapılan bir çalışmanın verilerini analiz etti ve daha önce herhangi bir GLP-1 ilacı kullanmış olan 821 kişiye odaklandı.
• Rutgers Üniversitesi Camden Kampüsü’nde ceza adaleti alanında yardımcı doçent ve çalışmanın ortak yazarlarından Christopher Thomas, bulguların “bu ilaçların bilişsel davranışçı terapi gibi çalıştığı; dürtüselliği tamamen ortadan kaldırmak yerine dürtüden eyleme giden yolu zayıflattığı” görüşüyle tutarlı olduğunu söyledi.
• Araştırmacılar, bulguların nedensellik göstermediğini ve GLP-1 ilaçlarının şiddet riskini azaltıp azaltmadığının anlaşılması için daha fazla araştırma yapılması gerektiğini vurguladı.
• Çalışmanın baş yazarı ve Rutgers Halk Sağlığı Okulu bünyesindeki New Jersey Silahlı Şiddet Araştırma Merkezi’nin araştırma direktörü Daniel Semenza, bu ilaçlar daha yaygın hale geldikçe kullanıcı davranışları ve kamu güvenliği üzerindeki etkilerinin incelenmeye devam edilmesinin önemli olduğunu belirtti.
GLP-1 ilaçlarının etkileri
GLP-1 ilaçları başlangıçta diyabet tedavisi için daha sonra ise obezite tedavisi için ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından onaylanmıştı. Kullanımlarının hızla yaygınlaşmasıyla birlikte, başka potansiyel sağlık faydalarıyla da ilişkilendirilmeye başlandılar. GLP-1 ilaçlarının bazı türleri uyku apnesi, ileri düzey karaciğer hastalığı, böbrek hastalığı tedavisi ve kalp krizi riskinin azaltılması gibi alanlarda da onay aldı. Bazı çalışmalar, GLP-1 kullanımının alkol isteğini ve madde kullanım bozukluğu geliştirme riskini azaltabileceğini gösterdi.
Bununla birlikte, GLP-1 ilaçları mide bulantısı, yorgunluk ve çeşitli gastrointestinal belirtiler gibi yan etkilerle de ilişkilendirildi. Mart ayında FDA, Ozempic’in üreticisi olan Novo Nordisk şirketine bir uyarı göndererek, ilaca bağlı olabilecek bazı ciddi yan etkileri bildirmediğini öne sürdü. Bu yan etkiler arasında üç ölüm vakası ve intihar düşünceleri de bulunuyordu.
Arka plan
GLP-1 ilaçlarının kullanımı son yıllarda hızla arttı. Ekim ayında yapılan bir Gallup anketi, kilo verme amacıyla GLP-1 kullanımının 2024’ün başından bu yana iki kattan fazla arttığını ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 12’den biraz fazlası bu amaçla bir GLP-1 ilacı kullandığını belirtti. GLP-1 ilaçları aynı zamanda hızla gelişmeye devam ediyor. Aralık ayında Novo Nordisk, Wegovy’nin tablet formu için onay aldı. Bu ürün, ağız yoluyla alınan ilk GLP-1 ilacı oldu.