Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), bankacılık sektörünün nabzını tutan ve finansal koşullara dair önemli ipuçları barındıran "Banka Kredileri Eğilim Anketi"nin sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Rapor, bankaların 2025 yılının dördüncü çeyreğine ilişkin gerçekleşmeleri ile 2026 yılının ilk çeyreğine dair beklentilerini ortaya koydu.
Anket sonuçlarına göre, geçen yılın son çeyreğinde bankaların fonlama imkanlarında belirgin bir rahatlama yaşandı. Yurt içi fonlama koşullarının gevşediğini belirten bankaların sayısı artarken, yurt dışı fonlamadaki gevşeme değerlendirmeleri "güçlü" bir artış gösterdi. 2026 yılının ilk çeyreği için beklentiler ise yurt içi fonlamadaki gevşemenin sınırlı artacağı, yurt dışı tarafında ise bu ivmenin zayıflayacağı yönünde şekillendi.
KOBİ ve TL kredilerinde standartlar gevşedi
Bankaların işletmelere kullandırdıkları kredilere uygulanan standartlar incelendiğinde, 2025'in son çeyreğinde genel bir "sınırlı gevşeme" eğilimi göze çarptı.
Alt kalemler detaylandırıldığında şu tablo ortaya çıktı:
Vade: Kısa vadeli kredilere uygulanan standartlarda belirgin bir gevşeme yaşanırken, uzun vadeli kredilerde bu gevşeme daha sınırlı kaldı.
Para Cinsi: Türk Lirası (TL) cinsi kredilerde belirgin bir gevşeme gözlenirken, Yabancı Para (YP) cinsi kredilerde sıkılaşma eğilimi devam etti.
Ölçek: KOBİ'lere yönelik kredi muslukları belirgin şekilde gevşetilirken, büyük işletmelere uygulanan standartların sıkılaştığı görüldü.
Bireysel krediler cephesinde ise konut ve taşıt kredisi standartlarında sınırlı gevşeme yönündeki görüşler korunurken, diğer bireysel kredilerde kayda değer bir değişim yaşanmadı.
Yeni yılda beklenti: Gevşeme sürecek
Bankalar, 2026 yılının ilk çeyreğinde işletme kredilerindeki gevşeme politikasının devam edeceğini öngörüyor. Yeni dönem beklentilerine göre, hem kısa hem de uzun vadeli kredilerde standartların gevşemesi bekleniyor.
Özellikle TL cinsi krediler ve KOBİ kredilerinde gevşemenin süreceği tahmin edilirken, bir önceki çeyreğin aksine büyük işletme kredileri ve YP kredilerde de sınırlı da olsa bir gevşeme beklentisi oluştu. Bireysel tarafta ise konut ve taşıt kredilerinde mevcut seyrin devam edeceği, diğer bireysel kredilerde ise standartların bir miktar sıkılaşacağı öngörülüyor.
Kredi talebinde ibre yukarı döndü
Anketin en dikkat çekici bölümlerinden biri talep tarafındaki değişim oldu. 2025'in son çeyreğinde işletme kredilerine olan talep, önceki dönemdeki azalış trendini kırarak artışa geçti. Bu artışta işletmelerin stok artırımı yapma isteği ve işletme sermayesi ihtiyacı en önemli faktörler olarak öne çıktı.
Talebin detaylarına bakıldığında; KOBİ'lerin kredi talebinde belirgin bir artış yaşandığı, büyük işletmelerin talebinin de azalıştan artışa döndüğü görüldü. Para cinsi bazında TL kredilere olan talep toparlanırken, YP kredi talebindeki artış güçlenerek sürdü. Bireysel tarafta konut ve diğer kredilere talep artışı hız kesse de devam etti, taşıt kredisi talebi ise yeniden canlandı.
2026 ilk çeyrek talep beklentisi
Bankacılık sektörü, bu yılın ilk çeyreğinde işletme kredilerine olan talebin güçlenerek artmasını bekliyor. TL cinsi ve KOBİ kredilerine olan talebin ivmeleneceği tahmin ediliyor. Büyük işletme kredilerindeki talep artışının sınırlı bir zayıflamayla sürmesi beklenirken; konut, taşıt ve diğer bireysel kredi taleplerinde artış hızının yavaşlayacağı öngörülüyor.
Kâr marjlarında değişim
Bankaların işletme kredilerine uyguladığı koşullar incelendiğinde, ortalama krediler üzerindeki kâr marjlarının azaldığı, buna karşın daha riskli görülen kredilerde marjların artırıldığı tespit edildi. Ayrıca kredi limitleri ve teminat koşullarında da gevşemeye gidildiği raporda yer aldı.