Küresel piyasalarda değerli metaller, geçtiğimiz ay yaşanan rekor rallinin ardından sert bir düzeltme hareketiyle karşı karşıya kaldı. Özellikle gümüş piyasasında yaşanan tarihi satış dalgası ve altında gözlenen geri çekilme, yatırımcıların güvenli liman arayışında duraksamasına neden oldu.
Gram altın ve çeyrek altın fiyatlarında son durum
İstanbul serbest piyasasında altının gram fiyatı, güne düşüşle başlamasının ardından saat 09.25 itibarıyla yüzde 0,7 değer kaybıyla 6 bin 864 lira seviyesinden işlem görüyor. Dün günü 6 bin 918 liradan tamamlayan gram altındaki bu geri çekilme, diğer altın türlerine de yansıdı. Aynı dakikalarda çeyrek altın 11 bin 680 liradan, cumhuriyet altını ise 46 bin 800 liradan satılıyor.
Gümüşte "kazançları silen" sert düşüş
Piyasalardaki asıl hareketlilik gümüş cephesinde yaşandı. Beyaz metal, tarihi piyasa çöküşünün ardından bir taban bulmakta zorlanırken, iki günlük toparlanma sürecini tamamen silen sert bir düşüş kaydetti. Spot gümüş, Asya işlemlerinin erken saatlerinde ons başına 90 doların üzerine kısa bir süreliğine çıktıktan sonra yüzde 17'ye varan oranda değer kaybetti. Singapur saatiyle 12:19 itibarıyla gümüş yüzde 12,7 düşüşle 76,99 dolardan işlem görürken, AA verilerine göre gümüşün onsu yüzde 10,3 düşüşle 78,5 dolar seviyelerinde seyrediyor.
Bu hareketle birlikte gümüş, 29 Ocak'ta ulaştığı tüm zamanların en yüksek seviyesinden bu yana değerinin üçte birinden fazlasını kaybetmiş oldu.
Altın piyasasında volatilite ve merkez bankaları
Altın fiyatları da bu satış dalgasından nasibini aldı. AA verilerine göre altının onsu yüzde 0,5 azalışla 4 bin 913 dolardan işlem görürken, Bloomberg verilerine göre spot altın dalgalı işlemlerde yüzde 3,5'e varan düşüşler yaşadı ve sonrasında yüzde 1,7 düşüşle 4.881,35 dolar seviyelerine geriledi.
Geçen ay spekülatif ivme, jeopolitik kargaşa ve ABD Merkez Bankası'nın (Fed) bağımsızlığına ilişkin endişelerle desteklenen ralli, geçtiğimiz haftanın sonunda aniden durdu. Altın, 2013'ten bu yana en sert düşüşünü yaşarken, yatırımcıların kaldıraçlı borsa yatırım ürünlerine (ETP) ve alım opsiyonlarına (call-options) yönelik yoğun ilgisi, düşüş sırasındaki hareketleri hızlandırdı.
Düşüşün arkasındaki temel nedenler: Likidite ve jeopolitik gelişmeler
Analistler, piyasadaki sert hareketlerin arkasında birkaç temel faktörün yattığını belirtiyor:
- Düşük likidite ve "geri besleme döngüsü": Oversea-Chinese Banking Corp. Stratejisti Christopher Wong, piyasa hissiyatının bölgesel hisse senetleri ve metaller dahil çoğu varlık sınıfında bozulduğunu belirterek, sığ piyasa likiditesinin bir "geri besleme döngüsü" yarattığını ifade etti. Piyasadaki likiditenin düşük olması, varlık fiyatlarındaki dalgalanmayı artırıyor.
- ABD-Çin ilişkilerinde yumuşama: ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında gerçekleşen ve Trump'ın "çok iyi geçtiğini" vurguladığı telefon görüşmesi, ticari gerilimin azalacağına dair işaretler verdi. Bu durum, güvenli liman olarak görülen kıymetli metallere olan talebin azalmasına ve dolar endeksindeki yükselişe katkı sağladı.
- Teknoloji hisselerindeki satışlar: Teknoloji hisselerindeki yüksek değerleme endişeleri ve yazılım sektöründe derinleşen satışlar da genel varlık fiyatlarının yönünü aşağı çevirdi.
Fed beklentileri ve siyasi gelişmeler
Piyasalar, Kevin Warsh'un Fed başkanlığına aday gösterilmesinin politika üzerindeki etkilerini de değerlendiriyor. Başkan Trump, çarşamba günü yaptığı açıklamada, Warsh'un faiz artırma isteği olması durumunda onu bu göreve aday göstermeyeceğini belirtti. Trump'ın Fed'in faizleri tekrar düşüreceğine dair şüphesi olmadığını ifade etmesi, faiz getirisi olmayan kıymetli metaller için teorik olarak destekleyici bir unsur olarak görülüyor.
Gelecek beklentileri: "yapısal sürücüler sağlam"
Standard Chartered Plc analistleri, para politikası görünümünde daha fazla netlik sağlanana kadar altın fiyatlarının dalgalı kalmasının muhtemel olduğunu belirtti. Analistler, kısa vadeli oynaklığın yatırımcıların borsa yatırım ürünlerindeki varlıklarını bozdurmalarından kaynaklanabileceğini, ancak yapısal sürücülerin bozulmadan kaldığını ve yukarı yönlü bir toparlanma beklediklerini ifade etti.
Öte yandan Bloomberg stratejisti Mark Cranfield, gümüş için 71 dolar ve daha kritik olan 70 dolar seviyelerine dikkat çekerek, fiyatların aralık ayından beri görülmeyen 60 dolar bandına dönmesinin riskten kaçış havasını derinleştirebileceği uyarısında bulundu.
Piyasalarda gözler şimdi Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) açıklayacağı faiz kararlarına çevrildi.