Küresel finans piyasaları, emtia cephesinden gelen rekor haberleriyle sarsılıyor. Doların zayıflaması, Fed'in para politikası rotası ve ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik tehditkar açıklamaları, yatırımcıları güvenli limanlara itti. Bu kaçış, altında hem küresel hem de yerel bazda tarihi zirvelerin görülmesine neden oldu.
Saat 09:16 itibarıyla uluslararası piyasalarda ons altın, yüzde 3,78 oranında değer kazanarak 5 bin 580,40 dolar seviyesine ulaştı. Bu rakam, altın tarihinin gördüğü en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti.
Kapalıçarşı'da ibreler yukarı döndü: Çeyrek 13 bin lirayı aştı
Ons altındaki bu sert yükseliş ve dolar kurundaki hareketlilik, Kapalıçarşı ve kuyumcu ekranlarına yeşil ışık olarak yansıdı. Türkiye serbest piyasasında gram altın, saat 09:01 itibarıyla yüzde 3,64 artışla 7 bin 776,23 TL seviyesinden işlem görüyor.
Yatırımcının en çok tercih ettiği ürünlerden çeyrek altın, 13 bin lira sınırını aşarak 13 bin 140,00 TL satış fiyatına ulaştı. Cumhuriyet altını ise yüzde 3,16'lık yükselişle 52 bin 361,00 TL seviyesini gördü.
Trump'ın İran tehdidi ve Fed etkisi
Piyasalardaki bu "erime" (kontrolsüz yükseliş) hareketinin arkasında iki temel faktör yatıyor. Birincisi, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) dün gece açıkladığı faiz kararı. Banka, beklentiler dahilinde politika faizini yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tuttu. Ancak Fed Başkanı Jerome Powell'ın "politikanın şu aşamada aşırı kısıtlayıcı olmadığını" ima etmesi ve ekonomik büyüme verilerinin güçlü gelmesi, faiz indirimi beklentilerini canlı tutarak getirisi olmayan varlıklara (altın, gümüş) yaradı.
İkinci ve daha acil faktör ise jeopolitik tansiyon. Başkan Trump'ın İran'ı nükleer anlaşmaya zorlamak için "daha önce görülmemiş askeri saldırılarla" tehdit etmesi, küresel risk iştahını baltaladı. Bu belirsizlik ortamı, doların güvenli liman statüsünü zayıflatırken, yatırımcıları somut varlıklara yöneltti.
Gümüşte yıllık kazanç yüzde 65'i buldu
Rekor serisi sadece altınla sınırlı değil. Gümüş fiyatları bu yıl yüzde 65'in üzerinde değer kazanarak ons başına 119 dolar seviyelerine yaklaştı. Bakır fiyatları Londra Metal Borsası'nda yüzde 5 artarken, Brent petrol de Eylül ayından bu yana en yüksek seviyesini test etti. Avustralya doları gibi emtia para birimleri de bu rüzgarı arkasına alarak yükselişe geçti.
"Piyasa bozuldu" tartışması: Fiyatlar gerçeklikten koptu mu?
Piyasalardaki bu coşkuya rağmen bazı uzmanlar temkinli. MKS PAMP analisti Nicky Shiels, mevcut volatiliteyi "duyulmamış" olarak nitelendirerek, "Değerli metal piyasalarını 'bozuk' (broken) olarak etiketleyebilirim" değerlendirmesinde bulundu.
Analistlere göre fiyatlar, fiziksel arz-talep dengesinden ziyade spekülatif likidite akışlarıyla şişiyor. Galena Asset Management CEO'su Maximilian Tomei, "Temel göstergeler bir emtianın yüzde 200 artmasını açıklayamaz. Bu hareket, zayıflayan dolar ve piyasada dolaşan aşırı likiditenin park edecek yer aramasından kaynaklanıyor" uyarısında bulundu.
Asya borsaları ise karışık bir seyir izledi. Endonezya borsasında yaşanan sert düşüşler ve MSCI'nın not indirimi uyarısı bölgesel tedirginliği artırırken, teknoloji hisselerindeki kâr realizasyonları piyasaları baskıladı.