Elon Musk’ın Tesla’nın elektrikli Semi’siyle taşımacılığı elektriklendirme sözü vermesinin üzerinden dokuz yıl geçtikten sonra araç nihayet düzenli üretime geçmeye yaklaştı. Ancak işin ilginç yanı Tesla, Semi’nin fiyatlandırmasını adeta bir devlet sırrı gibi saklarken, Çin-Avrupa kökenli yeni bir girişim bunun tam tersini yapıyor: ABD pazarına Tesla’ya benzeyen elektrikli bir TIR ve net bir fiyat etiketiyle giriyor. Bu şirket, CEO ve kurucusu 35 yaşındaki Wen Han tarafından yönetilen Windrose Tech. Han, “TIR’ımız Tesla’ya çok benziyor çünkü aerodinamik bunu gerektiriyor. Biraz şaşırtıcı şekilde, ABD’de kabin tasarımımızın ve şasimizin patentini almayı başardık” diyor.
Windrose, elektrikli kamyonunun ilk birimlerini Kaliforniya ve Teksas’taki müşterilere satmaya başladı. Şirketin 1.400 beygir gücündeki R700 modeli 300 bin dolar fiyatla sunuluyor ve tek şarjla yaklaşık 640 km menzil hedefliyor. Araç yaklaşık 10 ton ağırlığa sahip. Han’ın teklifine, Güney Kaliforniya, Nevada ve Arizona’da yüksek güçlü şarj istasyonları kuran Greenlane Infrastructure üzerinden üç ay ücretsiz şarj da dahil. Şirket Avrupa’da da benzer anlaşmalar yapıyor. Kısa süre önce Fransa merkezli ENGIE Vianeo ile bir şarj ortaklığı duyurdu ve araç burada 250 bin euro’ya satılıyor.
Tesla’nın fiyatı henüz resmi olarak açıklanmadı. İlk müşteriler Forbes’a tek şarjda yaklaşık 500 km veya 800 km menzil seçeneklerine bağlı olarak fiyatın 225 bin ila yaklaşık 300 bin dolar arasında olduğunu söylüyor. Bu Musk’ın 2017’de kamuya açıkladığı 180 bin dolarlık tahminden biraz daha yüksek ancak Kenworth, Daimler ve Volvo’nun 400 bin dolara ulaşabilen elektrikli modellerinden daha ucuz.
Hem Windrose hem de Tesla kamyonları dizel modellere kıyasla en az 100 bin dolar daha pahalı olsa da Kaliforniya’da eyalet, yerel kirlilik kurumları ve kamu hizmetlerinden sağlanan cömert teşviklere hak kazanıyorlar. Bu teşvikler neredeyse satın alma maliyetinin tamamını dengeliyor. Ayrıca Teksas’ta yeni rüzgar, güneş ve batarya projeleriyle büyüyen elektrik üretim kapasitesi sayesinde elektrik, yük taşımak için daha ucuz bir seçenek.
İki bin araç üretme hedefi
Şirket merkezini kısa süre önce Çin’in Hefei kentinden Anvers’e taşıyan Han, bu yıl iki bine kadar araç üretmeyi hedefliyor. Bunların birkaç yüzü ABD’ye gönderilecek. Aynı zamanda Avrupa, Latin Amerika ve Asya pazarlarında da satışlara başlanacak. 2027’de ise Çin, Avrupa ve muhtemelen ABD’de sözleşmeli üretimle en az 10.000 araç üretmeyi ve ardından ölçeği büyütmeyi planlıyor. ABD’nin en büyük pazarlarından biri olacağını belirten Han, yüksek gümrük vergilerine rağmen kâr elde edeceklerini söylüyor.
Han, satışlara Çin’de Anhui Jianghuai Automobile Group ve Higer Bus ile yapılan anlaşmalar kapsamında üretilen ithal araçlarla başlıyor ve Kaliforniya’da distribütör olarak Los Angeles merkezli elektrikli kamyon üreticisi Xos ile çalışıyor. Uzun vadede ise ithalat maliyetlerini azaltmak ve kârlılığı artırmak için ABD’de, muhtemelen Arizona’da, özel bir fabrika kurmayı planlıyor.
Windrose’un yararlandığı avantaj olaeak Çin’in elektrikli araçlar ve bataryalar için hızlı ve düşük maliyetli tedarik altyapısı önemli olsa da 2022’de kurulan genç şirket için bu hala bir risk. Şirket şimdiye kadar çoğunlukla Çinli yatırımcılardan yaklaşık 400 milyon dolar topladı ve son yıllarda yılda ortalama bin adet seviyesinde kalan ABD ağır hizmet tipi elektrikli kamyon pazarına girmeye çalışıyor.
Tesla ise her zamanki gibi büyük hedefler açıklayarak Nevada’daki Gigafactory’de kurulacak yeni üretim hattıyla yılda 50 bine kadar Semi satmayı planlıyor. Ancak son kazanç raporunda şirket, Semi üretim kapasitesine dair bir referansı sessizce kaldırdı. Kamyon sektörü danışmanlık şirketi ACT Research’ün başkan yardımcısı Ann Rundle’a göre ABD Başkanı Donald Trump yönetimi döneminde temiz kamyonlara yönelik düzenlemeler ve teşviklerdeki değişiklikler bu yıl piyasa görünümünü belirsizleştirdi. Ekonomik tablo iki yönde birden değişiyor. Geçen yıl elektrik fiyatlarının artması, Windrose ve Tesla gibi büyük elektrikli kamyonların şarj maliyetini yükseltti. Ancak ABD’nin İran ile yaşadığı gerilim dizel fiyatlarını daha da hızlı artırdı.
Çin vatandaşı olan Han, lise ve üniversite eğitimini ABD’de aldı ve Stanford’dan MBA derecesi kazandı. Akıcı İngilizcenin yanı sıra İspanyolca da konuşabiliyor. Bu da Windrose’un yakın zamanda Şili’de ortaklık kurması ve Güney Amerika’daki diğer pazarlara açılma planları açısından avantaj sağlıyor. Windrose’tan önce, Silikon Vadisi merkezli otonom taşımacılık teknolojisi geliştiricisi ve Çin kökenli PlusAI’de CFO ve strateji başkanı olarak görev yaptı. Şirket 2023’te ABD ve Çin operasyonlarını ayırdı. Bu deneyim Windrose’un yaklaşımını da şekillendirdi: Han’a göre otonom sürüş, dizel platformlara sonradan eklenmektense elektrikli platformlara entegre edilmesi daha kolay bir özellik.
Windrose kamyonu şu anda tam otonom değil ancak adaptif hız sabitleyici, şerit ortalama ve otomatik acil frenleme gibi sürücü destek sistemlerine sahip. Ayrıca arkadaki koltukların yatağa dönüşebildiği bir “sleeper cab” olarak sunuluyor. Kabin tasarımı da ortada konumlanan sürücü koltuğu ve düz ekran panelleriyle Tesla Semi’ye benziyor. ABD’de satışlar başlarken Han, ek olarak 100 milyon dolarlık bir yatırım turunu tamamlamayı umuyor.