İngiltere Başbakanı Keir Starmer, iki ülke ilişkilerinde gerilimli geçen bir dönemin ardından 8 yıl sonra Çin'i ziyaret eden ilk İngiltere Başbakanı oldu. Pekin ve Şanghay’ı kapsayan bu kritik ziyarette, ilaç devi AstraZeneca’nın devasa yatırım kararı ve vize serbestisi gibi somut ekonomik kazanımlar ön plana çıktı. Ancak Londra ile Pekin arasındaki bu "yeniden yakınlaşma" çabası Washington hattında gerilime neden oldu.
AstraZeneca’dan 2030’a kadar dev yatırım
Ziyaretin en büyük ekonomik taahhüdü, ilaç sektörü devi AstraZeneca’dan geldi. Şirket, araştırma, geliştirme ve üretim kapasitesini genişletmek amacıyla 2030 yılına kadar Çin’e 15 milyar dolarlık yatırım yapacağını duyurdu.
Halihazırda Çin’de 17 binden fazla çalışanı, iki AR-GE merkezi ve dört üretim tesisi bulunan şirket, bu yatırımla çalışan sayısını 20 binin üzerine çıkarmayı hedefliyor. AstraZeneca, bu hamleyle hücre tedavisi ve radyokonjugatlar gibi alanlarda kapasitesini artırarak Çinli biyoteknoloji ortaklarıyla işbirliklerini derinleştirecek. Başbakan Starmer, bu genişlemenin İngiliz üreticinin büyümesine ve binlerce kişilik istihdama katkı sağlayacağını vurguladı.
İngilizlere 30 gün vizesiz seyahat
Ticari ilişkileri güçlendirecek bir diğer adım ise vize düzenlemesi oldu. İngiltere hükümeti, Çin’in tek taraflı vize muafiyeti programına İngiltere’yi de dahil ettiğini açıkladı. Anlaşmaya göre İngiliz vatandaşları, Çin’e yapacakları 30 günü aşmayan seyahatlerde vizeden muaf tutulacak.
Starmer, bu adımın İngiliz şirketlerinin Çin pazarında varlık göstermesini kolaylaştıracağını belirterek, düzenlemenin hem büyümeyi hem de istihdamı destekleyeceğini ifade etti. Turizmi canlandırmayı hedefleyen Çin, daha önce 50'den fazla ülkeye benzer muafiyetler tanımıştı.
Şi Cinping’e 'Arsenal' jesti
Ziyarette "futbol diplomasisi" de devredeydi. Arsenal taraftarı olan Starmer, futbola ilgisiyle bilinen Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’e, Arsenal ile Manchester United arasında oynanan son Premier Lig maçının topunu hediye etti. Bu jest, David Cameron’ın başbakanlığı döneminde Şi ile Manchester City tesislerini ziyaret etmesiyle başlayan spor diplomasisinin bir devamı olarak yorumlandı.
Trump’tan sert tepki: "Çok tehlikeli"
İngiltere’nin Çin ile imzaladığı anlaşmalar ABD Başkanı Donald Trump’ın tepkisini çekti. Washington’da bir galada konuşan Trump, İngiltere’nin Çin ile ilişkilerini geliştirmesini "çok tehlikeli" olarak nitelendirdi. İngiltere Başbakanlığı ise ABD yönetiminin ziyaretin içeriği ve hedefleri konusunda önceden bilgilendirildiğini belirterek, Trump’ın da nisan ayında Çin’i ziyaret edeceğini hatırlattı.