;
Arama

Kazananlar ve kaybedenler: Fintek sektöründe büyüyen balon

Fintek sektöründe bazı büyük şirketler hızla değer kazanırken, birçok şirket yatırım bulmakta zorlanıyor. Özellikle yapay zeka beklentileri, bazı şirketlerin değerini gerçekçi olmayan seviyelere taşıyor. Uzmanlara göre bu durum, gelecekte ciddi bir “balon” riskini beraberinde getiriyor.

22 Mart 2026, 09:00

Finansal teknoloji sektörü, var olanlarla olmayanların dünyası haline geldi. San Francisco merkezli ödeme şirketi Stripe önemli bir örnek. Stripe, milyonlarca işletmenin kredi kartı kabul etmesine, stablecoin işlemlerini gerçekleştirmesine ve faturalandırma süreçlerini yönetmesine yardımcı oluyor. Şirketin finansallarına aşina bir kişiye göre 2025 yılında 6,9 milyar dolar net gelir ve faiz, vergi, amortisman ve itfa giderleri hariç 1,2 milyar dolar kazanç elde etti. Gelirler 2024’e kıyasla yüzde 30’dan fazla arttı.

Rakibinin beş katı değerinde

Bu dünya standartlarında bir ölçek ve büyüme anlamına geliyor. Ancak son 159 milyar dolarlık değerlemesi (ki bu kurucuları Patrick ve John Collison kardeşlerin her birine 17,5 milyar dolarlık servet sağladı) özel yatırımcılarının şirketi, Hollandalı fintek rakibi Adyen’in neredeyse beş katı değerinde gördüğünü gösteriyor. Stripe’ın aksine Adyen halka açık bir şirket. Geçen yıl Adyen 1,6 trilyon dolar ödeme işlerken Stripe 1,9 trilyon dolar işlem gerçekleştirdi. Stripe savunucuları, şirketin Adyen’e kıyasla daha fazla iş koluna sahip olduğunu ve daha büyük bir taban üzerinden daha hızlı büyüdüğünü vurgulayacak. Ancak Stripe bugün halka açılsa 159 milyar dolarlık değerlemeyi koruyabilme ihtimali düşük. Halka açık yatırımcılar, e-ticaret platformu Shopify’ı 165 milyar dolar değerliyor. Shopify geçen yıl Stripe’a yakın hızda büyüdü ve iki katından fazla kâr elde etti. 

New York merkezli kurumsal kart şirketi Ramp de fintek dünyasının “kazananlarından” biri ve kafa karıştırıcı bir değerlemeye sahip. Eylül 2025’te yıllıklandırılmış brüt gelirinin 1 milyar dolar olduğunu açıkladı ve iki ay sonra 32 milyar dolar değerleme aldı. Ancak birçok gözlemcinin fark etmediği bir nokta var: Bu brüt satış rakamı, Ramp’in bankalara, iş ortaklarına ve müşterilere geri verdiği kart işlem ücretlerini ve ödülleri düşmüyor. Bu nedenle Ramp’in net geliri muhtemelen brüt gelirinin en az yüzde 40 altında. Bu da şirketin net gelir çarpanının geçen sonbahar itibarıyla yaklaşık 50 (ya da daha fazla) olduğu anlamına geliyor; bu da fintekin 2021 balon günlerini hatırlatıyor. Ramp’in iletişimden sorumlu yöneticisi Lindsay McKinley net gelir hakkında yorum yapmadı ancak şirketin yıllık yüzde 100’den fazla büyüdüğünü ve nakit akışının pozitif olduğunu söyledi.

“Değerlemeler mantık dışı”

Ramp’in rakibi Brex, Eylül 2025 itibarıyla Ramp’ten yüzde 30 daha az gelire sahipti. Dört ay sonra, Ocak 2026’da Capital One’ın satın alma duyurusuyla Brex 5,15 milyar dolar değer biçildi. Etkileyici büyümesine rağmen Ramp, Brex’in altı katı değerinde mi? Yatırım şirketi Coatue’nun eski genel ortağı ve Marathon girişim sermayesi firmasının kurucu ortağı Michael Gilroy, önde gelen özel fintek şirketlerinin değerlemelerinin “mantık dışı” olduğunu söylüyor. “Halka açık olsalar hangi seviyede işlem göreceklerine dair en ufak bir yakınlık bile yok” diye ekliyor.

Son 12 ayda yüzde 164 artış

Özel teknoloji şirketlerinin ikincil piyasa işlemlerini takip eden ve hisse alım satımı için platform sağlayan San Francisco merkezli Caplight’e göre en büyük 10 özel fintek şirketinin toplam piyasa değeri son 12 ayda yüzde 164 arttı. Buna karşılık, en büyük 10 halka açık fintek şirketinde bu artış sadece yüzde 2 oldu. Pek çok açıdan, halka açık ve özel fintek değerlemeleri arasındaki fark, özel sermaye piyasalarına doğru büyük bir kaymayı yansıtıyor. On yıllar önce halka arzlar, girişimler için hem kendileri hem de yatırımcıları adına piyasa değerini maksimize eden bir zirve noktası olarak görülürdü. Ancak artık, kamu piyasalarından çok daha hızlı büyüyen özel piyasalarda anlaşmalar ve yatırımlar için rekabet eden binlerce özel sermaye fonu ve girişim sermayedarı var. Bu durum, özellikle yapay zeka gibi aşırı popüler alanlarda özel piyasa değerlemelerini yukarı çekti.

Son dönemde halka açılan fintek şirketlerinin çoğunun hisseleri ya durgun seyrediyor ya da düşüyor. Bir zamanlar 2021 zirvesinde 25 milyar dolar değer biçilen dijital banka Chime, Haziran 2025’te halka açıldı. Son altı ayda piyasa değeri 7 milyar ile 11 milyar dolar arasında işlem gördü. Bu ilk işlem gününde ulaştığı 16 milyar doların oldukça altında. VC firması F-Prime Capital ortağı Rocio Wu’ya göre geçen yıl halka açılan 11 fintech şirketinden sadece üçü halka arz fiyatının üzerinde işlem görüyor.

Fintech dünyasındaki “kazananların” yükselişini sürdüren faktörlerden biri de şirketlerin yapay zeka etrafında ustalıkla kurguladıkları anlatılar. Stripe ve Ramp, yatırımcıları yapay zeka dalgasının işlerini büyüteceğine ikna etti. Yapay zeka ajanları ve benzeri özellikler hakkında sürekli basın bültenleri yayımlıyorlar. Stockholm merkezli, şimdi al sonra öde şirketi Klarna da benzer bir strateji izlemeye çalıştı. Milyarder kurucu ortak ve CEO Sebastian Siemiatkowski, şirketinin teknoloji devi Salesforce’un kurumsal yazılımlarını yapay zeka ile değiştirdiğini bile söyledi. Ancak halka açık piyasa yatırımcıları ikna olmuş görünmüyor. Klarna’nın piyasa değeri şu anda 6 milyar dolar civarında; bu hem halka arz fiyatının hem de 2021’deki 46 milyar dolarlık özel piyasa değerlemesinin oldukça altında.

Bir sonraki Google’a ortak olmak istiyorlar

Yapay zeka yatırım anlatısını domine ederken, büyük bir özel sermaye akışı, yapay zeka devriminin kazananları olarak görülen giderek daha az sayıda şirkete yöneliyor. Oak HC/FT girişim sermayesi firmasının kurucu ortağı Annie Lamont’a göre büyük kurumsal yatırımcılar son 10 yıldaki borsa getirilerinin yedi şirket tarafından sürüklendiğini görüyor. Bu yatırımcılar bir sonraki Meta veya Google’a ortak olmak istiyor. Bu nedenle egemen varlık fonları ve emeklilik fonları, OpenAI ve Stripe gibi şirketlere doğrudan yatırım yapmaya başlıyor ve bu da değerlemeleri yukarı itiyor.

Hızla büyüyen işletmelere yönelik dijital banka Mercury’nin kurucusu ve CEO’su Immad Akhund, teknoloji girişimlerinin durumunu yakından gözlemliyor. Tüm para yapay zeka şirketlerine akarken ve yapay zeka tarafından tehdit altında görülen alanlardan çıkarken, yatırımcılar ne yapay zeka tarafından yükseltilen ne de ezilen üçüncü kategori şirketlere ilgi göstermiyor. “Yapay zeka alanında faaliyet göstermeyen ama çok iyi performans gösteren birçok şirkete yatırım yaptım ancak şu anda para toplayamıyorlar” diyor.

Yapay zeka finteki gereksiz kılar mı?

Fintek odaklı yatırım bankası FT Partners’ın kurucusu ve CEO’su Steve McLaughlin’e göre son birkaç ayda yapay zekaya dair umutlar ve endişeler hiç olmadığı kadar belirgin hale geldi ve bu durum hem yatırımcılar hem de şirketler için fırsatları ve riskleri değerlendirmeyi zorlaştıran bir belirsizlik yaratıyor.

Yatırımcılar, yarın Anthropic’in tüm fintek şirketlerini gereksiz kılacak özellikler sunmasından endişe ediyor. Yatırım almak isteyen fintek kurucularının artık bir yapay zeka hikayesi anlatması gerekiyor. Bu arada üst düzey fintek şirketleri, hisse fiyatları yükseldikçe prestiji ve talebi artan nadir lüks ürünler gibi davranmaya başladı. Geçen yıl halka açılan fintek kredi şirketi Figure’ın CEO’su Michael Tannenbaum’a göre durum böyle.

Bu eğilimin sonuçları ne olabilir? Halka arzlar muhtemelen daha nadir hale gelecek ve ABD borsası yatırımcıları, geçmişte olduğu gibi teknoloji şirketlerinin yarattığı büyük servet artışına daha az katılma fırsatı bulacak. Ayrıca yapay zeka balonu söndüğünde ciddi bir değerleme düzeltmesi riski de var. Girişim sermayedarı Annie Lamont şöyle diyor: “Kesinlikle bir ‘inanma askıya alma’ durumu var; çünkü bu özel yatırımcıların çoğu yatırım yaptıkları şirketlerden düzenli finansal raporlar almıyor. Biraz kör kutu gibi yatırım yapıyorlar.”


Sayfa Sonu

Yüklenecek başka sayfa yok