Nescafe ve KitKat gibi markaların sahibi Nestlé, Kremlin'in Rusya'daki faaliyetleri üzerindeki kontrolü artıran kararının ardından durumun incelendiğini duyurdu.
Şirket, Rusya'nın perşembe günü yayımlanan başkanlık kararnamesiyle aldığı kararı dikkate aldığını belirterek, faaliyetlerin devamlılığını sağlamak için seçenekleri değerlendirdiğini bildirdi.
Nestlé açıklamasında, "Tüm paydaşların, özellikle çalışanlarının çıkarları doğrultusunda haklarını korumak ve faaliyetlerin sürekliliğini sağlamak için gerekli tüm adımları atma konusunda kararlıyız" ifadelerine yer verdi.
Şirket, hangi hukuki veya ticari adımları değerlendirdiğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
Nestlé hisseleri geriledi
Kararın ardından Nestlé hisseleri Zürih Borsası'ndaki erken işlemlerde yaklaşık yüzde 1,5 değer kaybetti.
Rusya, Ukrayna Savaşı'nın başlamasının ardından ülkedeki yabancı şirketlerin varlıkları üzerindeki kontrolünü kademeli olarak artırdı. Putin'in 2023'te imzaladığı kararname, Moskova'ya "dost olmayan" ülkelerden şirketlerin Rusya'daki varlıklarını geçici yönetim altına alma yetkisi tanıyor.
Bu mekanizma daha önce yabancı şirketlerin varlıklarının zorunlu satışında, çıkış vergilerinde ve satış bedellerinde yapılan indirimlerde de kullanıldı.
Avrupa Birliği'nin Rusya'ya yönelik yaptırımlarına katılan İsviçre hükümetinden ise karara ilişkin henüz açıklama gelmedi.
Rusya'daki faaliyetleri küçültmüştü
Nestlé'nin Rusya'da kahve, evcil hayvan ürünleri ve bebek maması üreten altı fabrikası bulunuyor. Şirketin son kapsamlı finansal verileri açıkladığı 2021'de Rusya'daki satışları yaklaşık 2 milyar İsviçre frangı, yani yaklaşık 2,4 milyar dolar seviyesindeydi. Şirket aynı dönemde ülkede yaklaşık 7 bin kişiye istihdam sağlıyordu.
Söz konusu gelir, Nestlé'nin küresel satışlarının yaklaşık yüzde 2'sine denk geliyordu. Ancak şirketin savaşın ardından Rusya'daki faaliyetlerini daraltması nedeniyle bu payın gerilediği tahmin ediliyor.
Bank Vontobel analisti Jean-Philippe Bertschy, Nestlé'nin zorunlu olmayan ithalat ve ihracatın yanı sıra reklam harcamaları ile sermaye yatırımlarının önemli bölümünü durdurduğunu belirtti. Bertschy, Rusya'nın bugün Nestlé'nin grup satışlarına yaklaşık yüzde 1 katkı yaptığını tahmin etti.
Analist, Rusya'daki gelişmelerin şirket açısından olumsuz bir algı oluşturabileceğini ve varlık değerlerinde düşüş ya da elverişsiz bir satış ihtimalini artırabileceğini ifade etti. Buna karşın Rusya'nın toplam satışlar içindeki payının sınırlı olması nedeniyle finansal etkinin görece düşük kalmasının beklendiğini söyledi.
Auchan'ın varlıkları da geçici yönetime devredildi
Aynı kararname kapsamında Fransız perakende grubu Auchan'ın Rusya'daki varlıkları da geçici yönetim altına alındı. Söz konusu varlıkların yönetimi L.E.V. Management'a devredildi.
Rusya'da yaklaşık 230 mağazası ve çevrim içi satış faaliyetleri bulunan Auchan'ın ülkede yaklaşık 30 bin çalışanı bulunuyor. Şirket, kararın ardından henüz açıklama yapmadı.
Rusya'nın Kommersant gazetesi daha önce KS Logistika adlı bir şirketin Putin'den Nestlé'nin Rusya'daki varlıklarının geçici yönetim kapsamına alınmasını talep ettiğini bildirmişti.
Geçmiş örneklerde geçici yönetim uygulamasının, yabancı şirketlerin varlıklarına devlet tarafından el konulması veya bu varlıkların daha sonra Kremlin'e yakın kişi ve şirketlere devredilmesiyle sonuçlandığı görüldü.
Danone ve Carlsberg örneği
Moskova, 2023 yılında Fransız süt ürünleri üreticisi Danone'nin Rusya'daki faaliyetleri üzerindeki kontrolü devralırken, Carlsberg'in yerel bira üreticisi Baltika Breweries'deki hissesini de geçici yönetim kapsamına almıştı.
Danone'nin Rusya'daki varlıkları, şirketin büyük bir indirimle yerel bir iş insanına satılacağı yönündeki haberlerin ardından Mart 2024'te geçici devlet yönetimi listesinden çıkarıldı.
Carlsberg ise Aralık 2024'te Baltika Breweries'teki hisselerini yönetim tarafından gerçekleştirilen bir satın alma süreci kapsamında sattı.
Kepler Cheuvreux analisti Jon Cox, geçmiş örneklerin Nestlé açısından olumlu bir tablo sunmadığını belirterek şirketin Rusya'daki varlıklarını ve ülkede bulunan nakdini öngörülebilir gelecekte kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu söyledi. Cox, olası bir tazminatın da bu kaybı tamamen karşılamasının düşük ihtimal olduğunu ifade etti.
Nestlé ise gıda üreticisi olması nedeniyle temel tüketim ürünleri sağladığını vurgulayarak Rusya'daki faaliyetlerinin sürdürülmesini savunuyor.