Bankanın değerlendirmesine göre, yapay zeka uygulamaları son bir yılda ABD’de aylık bordrolu istihdam artışını net yaklaşık 16 bin kişi aşağı çekti. Bu gelişme, işsizlik oranında da yaklaşık 0,1 puanlık yukarı yönlü etki yarattı. Genel tablo, teknolojik dönüşümün işgücü piyasasında hafif bir baskı oluşturduğuna işaret ediyor.
Sektörler arasında ayrışma belirginleşiyor
Raporda, bazı meslek gruplarında yapay zekanın doğrudan ikame etkisi yarattığına dikkat çekiliyor. Özellikle çağrı merkezi çalışanları, sigorta işlemleri ve tahsilat gibi alanlarda istihdam kayıpları öne çıkıyor. Buna karşılık eğitim, hukuk ve inşaat yönetimi gibi alanlarda ise yapay zeka, çalışan verimliliğini artırarak istihdamı destekleyen bir rol oynuyor.
Ekonomist Elsie Peng’e göre, yapay zekanın maliyetleri düşürmesi talebi canlandırabilir. Bu da bazı sektörlerde yeni iş alanlarının oluşmasına zemin hazırlayabilir. Ancak mevcut veriler, kısa vadede net etkinin sınırlı da olsa negatif tarafta kaldığını gösteriyor.
Yapay zeka ekonominin ölçeğini büyütüyor
Analiz, yapay zekanın yalnızca istihdamı değil, aynı zamanda küresel ekonomik yapıyı da dönüştürdüğünü ortaya koyuyor. Buna göre robotaksi pazarının 2035 yılına kadar 415 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşması bekleniyor. Otonom araç ekosisteminin ise donanım, yazılım ve hizmetlerle birlikte toplamda 2 trilyon dolarlık bir hacim yaratabileceği öngörülüyor.
Büyük teknoloji şirketlerinin yapay zeka yatırımlarını hızlandırdığına dikkat çekilen raporda, bu harcamaların 2025 itibarıyla yıllık 700 milyar dolara yaklaşabileceği, asıl güçlü büyümenin ise 2027 sonrasında görülebileceği ifade ediliyor.
Lojistikte maliyet dengesi değişiyor
ABD’de otonom kamyon taşımacılığında maliyetlerin 2028 yılına kadar insanlı sürüşün altına inmesi bekleniyor. Bu gelişme, taşımacılık sektöründe maliyet yapısının köklü biçimde yeniden şekillenebileceğine işaret ediyor.
Fed politikası için temkinli görünüm
Raporda para politikasına ilişkin değerlendirmelere de yer veriliyor. Goldman Sachs Başkan Yardımcısı ve eski Dallas Fed Başkanı Rob Kaplan, kısa vadede faiz indirimi olasılığının düşük olduğunu belirtiyor.
Kaplan’a göre, Orta Doğu kaynaklı enerji fiyat şoklarının enflasyonu yukarı çekmesi ve büyümeyi baskılaması, ABD Merkez Bankası’nın temkinli kalmasına neden oluyor. Ayrıca Fed içinde kararların kolektif alındığını hatırlatan Kaplan, faiz indirimi için enflasyonda kalıcı bir iyileşmenin net biçimde görülmesi gerektiğini vurguluyor.