Küresel petrol piyasalarında, lider Avrupa ülkeleri ve Japonya'nın Hürmüz Boğazı'ndaki gemiler için güvenli geçiş sağlama çabalarına katılma teklifi fiyatları düşürdü. ABD'nin petrol arzını artırmaya ve gerilimi düşürmeye yönelik adımları da bu ivmeyi destekledi.
Piyasalardaki bu diplomatik gelişmelerin ardından Türkiye saatiyle 06.30 itibarıyla fiyatlarda net bir gerileme görüldü. Gösterge Brent ham petrolü 1,19 dolar veya yüzde 1,10 düşüşle 107,46 dolardan alıcı buldu. ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolü ise 1,56 dolar veya yüzde 1,63 düşüşle 93,99 dolar seviyesinde işlem gördü.
Savaş primi piyasalardan siliniyor
Phillip Nova Kıdemli Piyasa Analisti Priyanka Sachdeva, dünya liderlerinin itidal ve gerilimi azaltma ihtiyacını kabul etmeye başlamasıyla fiyatların cuma sabahı savaş primlerinin bir kısmını kaybettiğini belirtti. Sachdeva, piyasaların kritik Hürmüz Boğazı geçişine karşı hassas kalmaya devam edeceğini vurguladı.
Analist Sachdeva, "Hasar verildi ve tankerler için Hürmüz'den güvenli geçiş bir şekilde müzakere edilse bile, lojistiği tam teşekküllü olarak canlandırmak çok uzun zaman alabilir." değerlendirmesini yaptı.
Krizin potansiyel seyrine de değinen Sachdeva, "O zamana kadar, ihracat altyapısına veya tanker rotalarına yönelik herhangi bir doğrudan isabet fiyatları keskin bir şekilde yükseltebilir, sürekli diplomatik katılım ise rallileri sınırlayabilir ve savaş priminin çözülmesini hızlandırabilir." dedi.
ABD ve Avrupa'dan kritik arz hamleleri
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, artan petrol fiyatlarını dizginlemek istediklerini vurgulayarak piyasayı rahatlatacak sinyaller verdi. Bessent, ABD'nin tankerlerde mahsur kalan İran petrolüne yönelik yaptırımları yakında kaldırabileceğini ve ABD Stratejik Petrol Rezervi'nden yeni bir ham petrol salınımının mümkün olduğunu ifade etti.
İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda ve Japonya ise perşembe günü yaptıkları ortak açıklamayla başlangıçtaki tereddütlerini geride bıraktı. Ülkeler, dünya petrol ve LNG ticaretinin yüzde 20'sinin geçtiği bölge için, "Boğazdan güvenli geçişi sağlamak için uygun çabalara katkıda bulunmaya hazırız." ifadesini kullandı.
Diplomatik alanda bir diğer kritik adım da ABD Başkanı Donald Trump'tan geldi. Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya İran'ın enerji altyapısına yönelik saldırıları tekrarlamamasını söylediğini belirtti.
Haftalık bazda zıt yönlü beklentiler ve yerel üretim
Günlük bazdaki düşüşlere rağmen gösterge Brent petrol haftayı yaklaşık yüzde 4 yükselişle kapatma yolunda ilerliyor. Bu durum, İran'ın Körfez ülkelerindeki petrol ve gaz tesislerini vurarak üretimi durdurmasının bir sonucu olarak öne çıkıyor. WTI ham petrolünün ise beş hafta içindeki ilk haftalık düşüşünde yüzde 4'ten fazla değer kaybetmesi bekleniyor.
ABD arzını destekleyen bir diğer haber de Kuzey Dakota'dan geldi. Eyalet düzenleyicisi, ülkenin en çok petrol üreten üçüncü eyaletinde ham petrol üretiminin artmasının beklendiğini duyurdu. Operatörlerin aktif olmayan kuyuları yeniden açması ve kış kısıtlamalarının hafifletilmesiyle bu ay ve takip eden aylarda üretimin yükseleceği ifade edildi.
Ancak Kuzey Dakota Maden Kaynakları Departmanı, bu konudaki faaliyet hızının petrol fiyatlarının ne kadar süre yüksek kalacağına bağlı olacağını belirtti. Departman, büyük petrol şirketlerinin bütçelerinin halihazırda belirlenmiş olduğuna dikkat çekti.