ABD Başkanı Donald Trump yardımcısı JD Vance ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'yu birbirine karşı konumlandırıyor. Trump milyarderlere kendisinden sonra kimi halef olarak görmek istediklerini sordu. İran savaşı, 2028 Cumhuriyetçi ön seçimlerinde yaşanabilecek olası bir rekabet öncesinde her iki isim için de kritik bir sınav olarak görülüyor.
Öne çıkanlar
• Rubio'nun Wall Street ve geleneksel Cumhuriyetçi bağışçıların desteğini alması muhtemel görünürken, Vance'in Cumhuriyetçilere Trump'ın ilk döneminden bu yana daha sıcak yaklaşan Silikon Vadisi ile derin bağları bulunuyor. Silikon Vadisi, Rubio'nun son kez aday olduğu 2016 başkanlık seçimlerinde bugünkü kadar etkili değildi.
• Vance ayrıca Cumhuriyetçi Ulusal Komite'nin (RNC) finans başkanı olarak milyarder bağışçılarla yakın ilişkiler kurdu. New York Times'a göre onun topladığı bağışlar yaygın biçimde 2028 adaylığına verilen destek olarak görülüyor.
• Trump'ın milyarder arkadaşlarına kimi desteklediklerini sorduğuna dair çok sayıda haber ortaya çıktı. Trump da iki ismi yakından takip ettiğini kamuoyu önünde kabul etti. Yakın zamanda New York Post'a verdiği demeçte her ikisini de beğendiğini ve birlikte bir ekip olarak yarışabileceklerini düşündüğünü söyledi. Ancak ağustos ayında Vance'in kendisinin "en muhtemel varisi" olduğunu belirtmişti.
• Vance de Rubio da geçmişte Trump'ı eleştirmiş isimler. Başkan yardımcısı seçilmeden önce Ohio senatörü olarak üç yıldan kısa süre görev yapan Vance, müttefiki Tucker Carlson ile birlikte partinin "Yeni Sağ" kanadını temsil ediyor. Daha izolasyonist bir dünya görüşünü ve gücün yerel ile eyalet yönetimlerinde yoğunlaşmasını savunuyor.
• Florida bağlantıları sayesinde Trump ve Mar-a-Lago çevresine yakın olan, 14 yıl senatörlük yapmış Rubio ise genel olarak müdahaleci ve dış politika şahinliğiyle tanınıyor; geleneksel muhafazakar ideolojiye daha yakın görülüyor.
Vance'in muhtemel destekçileri
Vance'in, dünyanın en zengin insanı ve tek trilyoneri Elon Musk'ın destek bekleyeceği düşünülüyor. Musk'ın tahmini 1,2 trilyon dolarlık serveti, dünyadaki diğer tüm servetleri geride bırakıyor. Politico'nun isimsiz kaynaklara dayandırdığı haberine göre Musk, kasım ayında Hükümet Verimliliği Departmanı'ndaki eski yetkililerle yaptığı bir toplantıda Trump'ın son dönemi ile Vance'in Beyaz Saray'daki iki döneminden oluşacak "harika bir 12 yıllık dönem" öngördü.
Vance'in 2019'da kurduğu bağış toplama grubu Rockbridge Network de milyarderleri onun çevresinde tutmaya devam etti. Times'ın aktardığına göre milyarder kardeşler Cameron ve Tyler Winklevoss (her biri 2,3 milyar dolar servete sahip) Tennessee'nin Nashville kentinde düzenlenen son konferansa katıldı. Hedge fon yöneticisi Paul Singer (tahmini servet: 6,7 milyar dolar), 2015'te Rubio'yu desteklemiş ve geçmişte Vance'i eleştirmiş olmasına rağmen, Vance'in talebi üzerine RNC'ye izin verilen azami miktar olan 443 bin dolar bağış yaptı. Times'a göre Singer ayrıca başkan yardımcısıyla düzenli olarak görüşüyor.
Vance, teknoloji milyarderleri Joe Lonsdale (2,7 milyar dolar) ve Sergey Brin'in (277,6 milyar dolar) katıldığı ya da öne çıktığı RNC bağış etkinliklerine ev sahipliği yaptı. Vance ayrıca eski işvereni Peter Thiel (27,6 milyar dolar) ile yakın ilişkisini korudu. Thiel, Vance'in siyasette yükselişinin mimarlarından biri olarak görülüyor. Times'ın haberine göre Thiel, 2022'de Vance yanlısı bir süper PAC'e 15 milyon dolar bağışladı. Washington Post'a göre ise teknoloji yöneticileri arasında Trump'ın Vance'i başkan yardımcısı adayı seçmesi için lobi faaliyetleri yürüttü. Times'a göre Vance, başkan yardımcılığı döneminde Jeff Yass (67,4 milyar dolar), Stephen A. Schwarzman (40,8 milyar dolar), Miriam Adelson (34,4 milyar dolar) ve John Paulson (4 milyar dolar) gibi milyarderlerle de ilişkiler geliştirdi.
Rubio'nun muhtemel destekçileri
ABD'de 2016 başkanlık seçimleri sırasında Rubio, Wall Street ve geleneksel Cumhuriyetçi bağışçılardan destek aldı. Bunlar arasında Oracle'ın Larry Ellison'ı (231,6 milyar dolar), Citadel'in Ken Griffin'i (51,6 milyar dolar) ve otomobil galerisi sahibi Norman Braman (3,9 milyar dolar) bulunuyordu. NBC'ye konuşan isimsiz bir kaynağa göre Trump, şubat ayında Mar-a-Lago'da düzenlenen bir yemekte aralarında milyarder New England Patriots sahibi Robert Kraft'ın (13,8 milyar dolar) ve Georgia Cumhuriyetçi valilik adayı Rick Jackson'ın (1 milyar dolar) da bulunduğu yaklaşık 25 bağışçıya 2028'de kimi tercih edeceklerini sorduğunda, "neredeyse oybirliğiyle Marco" yanıtını aldı. Ancak başka bir katılımcı grubun daha dengeli şekilde bölündüğünü söyledi. Bir Trump yetkilisi de NBC'ye "Mar-a-Lago ekibi JD taraftarı değil" dedi.
Rupert Murdoch'ın (22,2 milyar dolar) da Trump'ın geçen yıl bir akşam yemeğinde iki ismi karşılaştırmasını istemesi üzerine Rubio'yu tercih ettiği izlenimini verdiği bildirildi. Axios'un elde ettiği, gazeteciler Maggie Haberman ve Jonathan Swan'ın "Regime Change" adlı kitabından bir bölüme göre Murdoch, Rubio için "parlak" ifadesini kullanırken, Vance'in ise "harika olma potansiyeline sahip olduğunu" söyledi.
Arka plan
Ne Vance ne de Rubio başkanlık yarışına katılma ihtimalini reddetmedi. Ancak Rubio, Vance aday olursa onu destekleyeceğini söyledi. Vance geçen hafta CBS'e verdiği röportajda, ara seçimlerden sonra olası bir adaylığı eşi Usha ile görüşeceğini belirtti. Vance, "İnsanlar benim oturup başkanlığa aday olup olmayacağımı düşündüğümü varsayıyor. Oysa ben kararları, kesinlikle vermem gerekene kadar almamaya çalışırım" dedi. Vance ayrıca Trump'ın "sonuçta ne yapmaya karar verirsem vereyim bunu çok destekleyeceğini" düşündüğünü söyledi.
Emerson College'ın yakın tarihli bir anketine göre Cumhuriyetçi Parti ön seçimlerinde oy kullanması muhtemel seçmenlerin yüzde 36'sı 2028 Cumhuriyetçi başkan adayı olarak Vance'i tercih ediyor. Buna karşılık yüzde 35'i Rubio'yu destekleyeceğini belirtiyor. Vance'in desteği, savaştan önce şubat ayında yüzde 52 seviyesindeyken önemli ölçüde düşmüş durumda. Rubio'nun desteği ise aynı dönemde yüzde 20'den yükseldi.