ABD Başkanı Donald Trump, BBC’ye açtığı davada mali durumunu gizli tutmak için başvuruda bulundu. Trump, BBC’nin 2024 tarihli bir belgeselinin kendisine 10 milyar dolar zarar verdiğini iddia ediyor. Mahkeme zararın tespit edilebilmesi için ABD Başkanı’nın bazı mali bilgilerini İngiliz medya kuruluşuna iletmesini istedi. Ancak Trump’ın varlıklarını yöneten tröst 5 Ağustos’ta mahkemeye yaptığı başvuruda bu kararın durdurulmasını talep etti.
Öne çıkanlar
• Trump'ın tröstünü temsil eden avukatlar Yargıç Enjolique A. Lett'e acil bir başvuru yaparak, geçen hafta verdiği ve tröstün Trump'ın mali belgelerini 6 Ağustos'a kadar BBC'ye teslim etmesini öngören kararın durdurulmasını istedi.
• Trump, 2024 yılında yayımlanan ve 6 Ocak 2021'de destekçilerine yaptığı konuşmayı yanlış aktardığını öne sürdüğü bir belgesel nedeniyle açtığı hakaret davasında BBC'den 10 milyar dolar tazminat talep ediyor. BBC ise bu kadar yüksek bir tazminat talebini haklı gösterebilmesi için Trump'ın belgeselin işlerine ve markasına gerçekten zarar verdiğini kanıtlayacak mali bilgileri sunmasını istiyor.
• ABD Başkanı'nın görevde bulunduğu süre boyunca işlerinden hukuken ayrıştırılması amacıyla varlıklarını elinde bulunduran tröstün avukatları, belgeler bir kez teslim edildikten sonra mahkeme daha sonra bunların aslında sunulmasının gereksiz olduğuna karar verse bile hiçbir kararın "bu bilgilerin ifşa edilmiş olmasını geri alamayacağını ya da belgelerin hazırlanması için yapılan masrafı ortadan kaldıramayacağını" savundu.
• Trump ayrıca ilk dava dilekçesini değiştirerek, BBC belgeselinin şirketlerine değil yalnızca kişisel itibarına zarar verdiğini ileri sürdü. Tröstün avukatlarına göre bu değişiklik, mali belgelerin sunulması gerekliliğini de ortadan kaldırıyor.
• BBC'nin mali belgeler için çıkardığı celp, Trump'ın kişisel mali durumu ve bağlantılı olduğu yaklaşık 400 şirketin değeri hakkında çok sayıda ayrıntı talep ediyor. Bunlar arasında vergi beyannameleri de bulunuyor. Ancak yargıç ilk celbin kapsamını daralttı ve tröstün yalnızca 2023 yılından sonraki belgelere ilişkin bilgi vermesine hükmetti.
• BBC ise aynı gün mahkemeye sunduğu dilekçede, kararın durdurulması talebine karşı çıktı. Kurum bu girişimin, "Mahkemenin açık ve doğrudan emrinden kaçınmaya ve davacı tarafından bu davayı açarken üstlenilen delil paylaşımı yükümlülüklerinden kaçınmayı sürdürmeye yönelik açık bir çaba" olduğunu savundu.
Forbes'un değerlemesi
Forbes Gerçek Zamanlı Milyarderler Listesi'ne göre 6 Ağustos itibariyle Trump'ın net serveti 6,4 milyar dolar. Bu servetin büyük bölümü tröst tarafından tutulan varlıklardan oluşuyor.
Trump'ın mali bilgileri kamuoyuna açıklanacak mı?
BBC'ye teslim edilecek belgelerin ne kadarının kamuoyuna açıklanacağı henüz belli değil. Davada bazı belgelerin mühürlü kalmasına ve kamuoyundan gizli tutulmasına izin veren bir gizlilik kararı bulunuyor. Ancak Trump ve tröstünün mali belgelerin ne kadarını gizli tutmaya çalışacağı henüz bilinmiyor. Belgelerin tamamı açıklanmasa bile, BBC'nin 10 milyar dolarlık tazminat talebinin haklı olmadığını savunması nedeniyle, bu belgelerden elde edilen mali bilgiler ileride yapılacak mahkeme başvurularına yansıma ihtimali taşıyor.
Trump hangi mali bilgileri teslim etmek zorunda kalabilir?
BBC'nin celbi, tröstün varlıklarını ve değerini gösteren geniş kapsamlı mali belgeler talep ediyor. Bunlar arasında tröstün kurulmasına ilişkin sözleşme, tröstün toplam değeri, tröstün sahip olduğu tüm varlık ve gayrimenkuller ile tröst tarafından verilen vergi beyannameleri yer alıyor. Ayrıca tröstün değerinin yıllara göre nasıl değiştiğine ilişkin muhasebe kayıtları da isteniyor. Bu kayıtlar, BBC belgesi nedeniyle Trump'ın şirketlerinin mali kayba uğrayıp uğramadığını ortaya koyabilir.
Celp ayrıca tröst bünyesindeki Trump'a ait şirket ve varlıklara ilişkin ayrıntılar da talep ediyor. Bunlar arasında tapu kayıtları, her bir şirketin değeri ve tröstün bu şirketlerdeki mülkiyetini gösteren belgeler bulunuyor. Belgede, celp kapsamına giren yüzlerce Trump bağlantılı şirket sıralanıyor. Bunlar arasında Trump'a ait gayrimenkullere bağlı şirketler, kripto para şirketi World Liberty Financial, Trump Media & Technology Group, Trump Organization ve Trump'ın lisans anlaşmalarını yöneten şirketler yer alıyor.
Celbe göre tröst ayrıca sahip olduğu fikri mülkiyet hakları ile birlikte motorlu taşıtlar, mücevherler, sanat eserleri, antikalar, koleksiyon parçaları gibi somut kişisel mallar ve Trump'ın kripto para varlıkları gibi dijital varlıklar hakkında da bilgi vermek zorunda.
Arka plan
Trump, ilk kez ABD başkanı olarak seçilmesinin ardından, iş imparatorluğundan tamamen ayrılmadan kendisiyle şirketleri arasında hukuki bir mesafe oluşturmak amacıyla feshedilebilir bir tröst kurdu. Tröst, oğlu Donald Trump Jr. tarafından yönetiliyor ve tröste varlık ekleme veya tröstten yararlanma yetkisi yalnızca ABD Başkanı Trump'a ait. Trump'ın görevdeyken şirketleriyle bağını sürdürmesi uzun süredir tartışma konusu oluyor. Forbes'un yaptığı bir araştırma, Trump'ın iddia ettiğinden daha fazla şekilde şirketleriyle ilgilenmeye devam ettiğini öne sürerken, Beyaz Saray ve Trump Organization ise başkanın şirketleriyle ilişkisini sürdürmesinin tamamen yasal olduğunu savunuyor.
Trump BBC'ye aralık ayında, 2024 yılında yayımlanan Panorama belgeseli nedeniyle dava açtı. Davada, 6 Ocak konuşmasının kurgulanış biçimi nedeniyle kendisine iftira atıldığını öne sürdü. Belgeselde Trump'ın mitingde destekçilerine şu sözleri söylediği aktarılıyor: "Capitol'e yürüyeceğiz... Ben de sizinle olacağım. Ve savaşacağız. Cehennem gibi savaşacağız."
Oysa Trump gerçekte şu ifadeleri kullanmıştı: "Capitol'e yürüyeceğiz ve cesur senatörlerimizi ve kongre üyelerimizi alkışlayacağız."
BBC'nin belirttiğine göre Trump, "cehennem gibi savaşacağız" ifadesini ise bundan 50 dakikadan fazla süre sonra kullandı. Yayın kuruluşu daha sonra özür dileyerek görüntülerin "Trump'ın doğrudan şiddet çağrısı yaptığı yönünde yanlış bir izlenim oluşturduğunu" kabul etti. Ancak BBC, buna rağmen belgeselin hukuken iftira niteliğinde olmadığını savunmayı sürdürüyor.