Fonlara hep, yatırım yapacakları girişimlerde nelere baktıkları sorulur. Ama sadece girişimcilerin yatırımcı bulmak için, VC’lerin kapısında kuyruk olduğunu düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Tersi de doğru… En iyi girişimlere yatırım yapmak için onlar da birbiriyle yarışıyor. Eğer erken aşamalarda giriş yapmayı başaramazlarsa Accell, Lightspeed Venture Capital ve 2017’de Insider’a da yatırım yapan Sequoia Capital gibi büyüklerle rekabet etmeleri çok zor.
“Yatırım yaptığımızdan çok, yapamadığımız unicorn var. İyi girişimcilerin ilk turları minimum 2 milyon, maksimum 5 milyon dolar bandında oluyor. Bizim fon için büyük bir para ama büyük fonlar için çok küçük… Böyle yatırımlarda 750 bin - 1 milyon dolarlık yatırımlarla yer almak hayal oluyor” diye anlatıyor Enis Hulli. Polonya’da böyle bir şirkete yatırım yapmak istemişler, olmamış. “İki sene sonra unicorn oldular. Her şeyi doğru yaptık ama olmadı. Çok daha önceden tanışmış olmalıydık.”
Enis Hulli ve ortağı Arın Özkula, kasım ayında “500 Emerging Europe” olan adını “e2vc” olarak değiştirdikleri şirketleriyle tam olarak bunu yapmaya çalışıyor. İyi girişimcilere daha şirketlerini bile kurmadan ulaşmak... “Nefes alıyorlarsa haberimiz olmalı ki girişim olmadan ilk biz girelim. Eren Bali’lerin, Oğuzhanların hepsine ulaşabilelim..”
Hulli’nin Peak Games’in kurucu ortaklarından Rina Onur Şirinoğlu ile 2016’da kurduğu ilk fonu (o zaman şirketin adı “500 İstanbul”du) 10,5 milyon dolardı. Bu küçük fon içinden üç unicorn çıkarmak gibi nadir görülen bir başarıya imza attılar. Bunlardan biri Insider… Diğer ikisi ise Eren Bali’nin Carbon Health’i ve Oğuzhan Atay’ın kurucusu olduğu, ürettiği genetik testlerle ABD’de alanında pazar lideri olan BillionToOne. Sonuç: İlk fonu beşe katladılar. “Yuvarlayıp söylüyoruz, tam olarak söylemek gerekirse 4,7” diyor Hulli.
2021’de kurdukları 70 milyon euro’luk ikinci fonun getiri oranı da aradan sadece üç yıl geçtiği düşünülürse hiç fena değil; çarpı iki.
Henüz yarısını kullandıkları bu ikinci fonla 37 şirkete ortalama 750 bin euro’dan yatırım yaptılar. Bu yatırımlarında bir tanesinden çıkış yaptılar. “14 tanesi sonraki yatırım turlarında 5 milyon dolar üzerinde yatırım aldı. Altı tanesi de 15 milyon dolar üzerinde yatırım aldı” diyor Hulli. Zaten şu anda en iyi çarpanı veren de bu altı şirket. Onlardan biri son olarak 38 milyon dolar yatırım alan Arf. Biri yakınlarda 23 milyon dolar yatırım alan Fal… Fonun kalanını dört yeni yatırımda ve portföylerindeki şirketlerin yeni yatırım turlarında kullanmayı planlıyorlar.
2025’in ikinci yarısında kapatacaklarını tahmin ettikleri üçüncü fonlarının 70-100 milyon euro arasında bir büyüklüğe ulaşacaklarını tahmin ediyorlar. İkinci fondaki 116 yatırımcıları arasında Avrupa Yatırım ve Kalkınma Bankası EBRD, Dünya Bankası yatırım kolu IFC, Türkiye Varlık Fonu gibi kurumsal yatırımcının yanı sıra çok sayıda bireysel yatırımcı vardı. Hulli, “En fazla yatırımcıya sahip fon biz olabiliriz” diyor. Bunun nedeni, ilk fonu oluştururken tek tek yatırımcı aramaları… Kurumsal yatırımcılardan önce bireysel yatırımcılara ulaşmışlar. Fonlarında Yemek Sepeti’nin kurucularından Melih Ödemiş gibi kendisi de başarılı çıkışlar yapan 33 eski girişimcinin parası var. Onların bağlantılarıyla gelen başkaları da eklenince bireysel yatırımcılarının sayısı artmış. Hulli diğer yatırımcılarını “40-50 kadar aile ofisi, beş banka, 15 tane holding…” diye sıralıyor.
Hulli ve Özkula, daha şirket kurma aşamasına bile gelmeden keşfedip ilişki geliştirdikleri girişimcilere tohum aşamasında yatırım yapıyor ve ABD pazarına açılmalarına destek veriyor. İkinci fonda, yatırımlarının yüzde 65’i Türk girişimciler, kalanı Doğu Avrupa’dandı. Bu oran üçüncü fonda Doğru Avrupa lehine biraz artacak.
Özkula “Ofiste genelde kimse olmuyor, herkes sürekli bir yerlerde” diyerek o sırada 11 kişilik ekiplerinden bir kişinin Varşova’da, birinin Atina’da, bir diğerinin Litvanya’da olduğunu söylüyor: “Bakıyoruz biri Atina’ya gitmiş. Tarık, Bükreş’e gitmiş, Tunya zaten çoğunlukla San Francisco’da. Ben çoğunlukla Londra’da oluyorum. Herkesin her an sahada olması gerekiyor.”
Bu sayede doğru insanlarla doğru zamanlarda tanışmanın kendilerine büyük bir rekabet avantajı sağladığını anlatıyor Hulli de: “Böylece öyle bir erişim asimetrisi yaratıyorsunuz ki çok büyük parayla bile girseler sizin kurduğunuz kaleyi zor fethederler. Anıl’la son üç - dört yıldır o kaleyi oluşturmak için çalışıyoruz. Bütün ekibe de bunu yaydık.”
Hulli, bugün geldikleri noktada Türkiye’de bir işlemde kendilerine rakip olabilecek dört şirket olduğunu düşünüyor. Onlarla da aynı anlaşma için rekabete girecek olsalar yüzde 80’ini kendilerinin kazanacağı iddiasında. Ama bu iddiası Türkiye için geçerli ve Doğu Avrupa için başarı şanslarını yüzde 30’a düşürüyor. “Orada henüz yüzde 70 kaybediyor pozisyondayız.”
“Girişimci önemli bir şey değil. Girişimci tek önemli şey” diyor Hulli üzerine basa basa: “Geri kalan hepsi çöp. Diğerlerine bakanlar beyin jimnastiği yapıyor. Borsa şirketlerine yatırım yapsınlar daha iyi. Biz sadece girişimci odaklıyız. Böyle yapan başka fon olmadığı için de daha rahatız. Türkiye’de bizim fon gibi iki tane daha olsa korkmaya başlarız. Belki bizi de ileriye götürür ama korkarız.”
Keşif gezileri
e2vc’nin yönetici ortakları Arın Özkula ve Enis Hulli, bugüne kadar bin 700 kadar Türkle görüşerek güçlü bir network oluşturdu. Apple, Google, Facebook gibi şirketlerde çalışıp makine öğrenmesi, robotik gibi alanlarda uzmanlaşan, en iyi üniversitelerde eğitim alan geleceğin girişimcileriyle bir araya gelmek üzere sık sık San Francisco’ya gidiyorlar. Burada başladıkları bu etkinlikleri, New York, Londra, Berlin’e de yaymışlar. Kasım ayı başında San Francisco’da düzenledikleri yemekte, sadece yapay zeka alanından 150 Türkle bir araya geldiler.