Avustralya, aralık ayında 16 yaşın altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan dünyanın ilk ülkesi oldu. Bu yasak kapsamında çocukların TikTok, Alphabet’in YouTube’u ile Meta’nın Instagram ve Facebook platformlarına erişimi engellendi. Birçok ülke ve şirket de sosyal medya erişimini düzenlemek için çeşitli adımlar atıyor.
Türkiye
Türkiye Büyük Millet Meclisi, 24 Nisan’da 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan ve oyun yazılımı şirketleri de dahil olmak üzere dijital platformlara yeni kurallar getiren yasayı kabul etti.
Avustralya
Dönüm noktası niteliğindeki bir yasa, büyük sosyal medya platformlarını 10 Aralık 2025’ten itibaren 16 yaşın altındaki kullanıcıları engellemeye zorladı. Bu düzenleme, büyük teknoloji platformlarını hedef alan dünyanın en sert kurallarından biri olarak görülüyor. Kurallara uymayan şirketler 49,5 milyon Avustralya dolarına (34,9 milyon ABD doları) kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilecek.
Birleşik Krallık
Ülkenin Başbakanı Keir Starmer, 15 Haziran’da yaptığı açıklamada, Birleşik Krallık’ın Noel’e kadar 16 yaş altındakilere yönelik sosyal medya yasağını onaylamayı planladığını ve uygulamanın 2027 ilkbaharında yürürlüğe girmesinin öngörüldüğünü söyledi. Starmer, 8 Haziran’da yaptığı açıklamada ise Birleşik Krallık’ta faaliyet gösteren büyük teknoloji şirketlerinin çocukların telefonlarında çıplak görüntüler paylaşmasını önlemek zorunda kalacağını, aksi takdirde bunu yapmalarını zorunlu kılan yasal düzenlemelerle karşılaşacaklarını belirtti.
Yeni planlara göre Apple ve Google gibi şirketlerin, akıllı telefon ve tabletlerde çocuklar için çıplak görüntüleri tespit edip engelleyecek teknik çözümler geliştirmesi veya etkinleştirmesi gerekecek. Yetişkinler ise yaş doğrulama süreci aracılığıyla çıplak içerik oluşturabilecek, paylaşabilecek veya görüntüleyebilecek.
Çin
Çin’in siber uzay düzenleyici kurumu yaşa bağlı ekran süresi kısıtlamaları ve uygulamaya özel kurallar içeren, “çocuk modu” olarak adlandırılan bir program uygulamaya koydu.
Danimarka
Danimarka, kasım ayında 15 yaş altındaki çocuklar için sosyal medyayı yasaklayacağını açıkladı. Ancak ebeveynler, belirli platformlara 13 yaşına kadar olan çocuklar için erişim izni verebilecek.
Fransa
Fransa Ulusal Meclisi, çevrimiçi zorbalık ve ruh sağlığı risklerine ilişkin artan endişeler nedeniyle, ocak ayında 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan bir yasa tasarısını onayladı. Tasarının yasalaşabilmesi için Senato’dan geçmesi ve ardından alt mecliste son oylamadan geçmesi gerekiyor.
Almanya
13 ila 16 yaş arasındaki çocuklar, yalnızca ebeveynlerinin izniyle sosyal medya kullanabiliyor. Çocuk koruma savunucuları mevcut denetimlerin yetersiz olduğunu söylüyor.
Yunanistan
Üst düzey bir hükümet kaynağı, 3 Şubat’ta Reuters’a yaptığı açıklamada, Yunanistan’ın 15 yaş altındaki çocuklara yönelik sosyal medya yasağını duyurmaya “çok yakın” olduğunu söyledi.
Hindistan
Hindistan’ın baş ekonomi danışmanı, ocak ayında sosyal medya platformları için yaş sınırlaması getirilmesi çağrısında bulundu. Platformları, kullanıcıları çevrimiçi ortamda tutma yöntemleri nedeniyle “yırtıcı” olarak nitelendirdi. Bu açıklama, turizm eyaleti Goa’nın Avustralya benzeri kısıtlamaları değerlendirdiğini açıklamasından iki gün sonra geldi.
İtalya
14 yaş altındaki çocukların sosyal medya hesabı açabilmesi için ebeveyn onayı gerekiyor. Bu yaşın üzerindekiler için ise ebeveyn onayı şart değil.
Malezya
Malezya’nın iletişim kurumu 1 Haziran’da yaptığı açıklamada, 16 yaşın altındaki kişilerin sosyal medya platformlarında hesap açmasının engellenmeye başlandığını duyurdu.
Norveç
Norveç hükümeti, 2024 yılında çocukların sosyal medya kullanım şartlarını kabul edebilme yaşını 13’ten 15’e çıkarmayı önerdi. Ancak çocuklar yaş sınırının altındaysa ebeveynlerin onlar adına onay vermesine yine izin verilecek. Hükümet ayrıca sosyal medya kullanımı için mutlak asgari yaş sınırını 15 olarak belirleyecek bir yasa üzerinde çalışmaya başladı.
Polonya
Polonya’nın iktidar partisi, 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayacak ve yaş doğrulamasından platformları sorumlu tutacak yeni bir yasa hazırlığında olduğunu 27 Şubat’ta açıkladı.
Slovenya
Ülkenin Başbakan Yardımcısı Matej Arcon 6 Şubat’ta yaptığı açıklamada, Slovenya’nın 15 yaş altındaki çocukların sosyal medyaya erişimini yasaklayacak bir yasa taslağı hazırladığını söyledi.
İspanya
Ülkenin Dijital Dönüşüm Bakanı Oscar Lopez mayıs ayında Reuters’a yaptığı açıklamada, teknoloji sektörünün yoğun lobi faaliyetlerine rağmen İspanya’nın sosyal ağları ve yapay zekayı daha güvenli hale getirecek yeni kuralları uygulamaya devam edeceğini söyledi. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez de şubat ayında yaptığı açıklamada, İspanya’nın 16 yaş altındaki çocukların sosyal medyaya erişimini yasaklayacağını ve platformların yaş doğrulama sistemleri kurmak zorunda kalacağını belirtmişti.
İsveç
Hükümet tarafından görevlendirilen bir komisyon, 2 Haziran’da sosyal medya kullanımı için asgari yaşın 15 olması gerektiğini tavsiye etti. Soruşturmayı yürüten Lisa Englund Krafft, Sosyal İşler ve Halk Sağlığı Bakanı Jakob Forssmed ile düzenlediği basın toplantısında, yasağın platformları yaş doğrulamasından sorumlu tutacak şekilde tasarlanabileceğini söyledi.
Birleşik Arap Emirlikleri
Birleşik Arap Emirlikleri, 18 Haziran’da sosyal medya kullanımı için asgari yaşı 15 olarak belirleyen bir kararı onayladı. Hükümetin medya ofisine göre bu adım, ülkeyi böyle bir düzenleme getiren ilk Arap ülkesi yaptı. Karar, 15 yaş altındaki çocukların kişisel sosyal medya hesapları oluşturmasını veya kullanmasını yasaklıyor ve platformların tüm özelliklerine erişimlerini kısıtlıyor.
Amerika Birleşik Devletleri
Sosyal medya şirketlerini çocukları ve gençleri korumak için daha fazla önlem almaya zorlamayı amaçlayan bir yasa tasarısı, Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz’un 12 Mayıs’ta destek vereceğini açıklamasının ardından önemli bir siyasi engeli aşmış oldu. Cruz, Washington’daki bir etkinlikte, yasa tasarısına göre sosyal medya şirketlerinin çocuklara zarar verebilecek özellikleri tasarlarken “makul özen göstermesini” zorunlu kılan Çocukların Çevrimiçi Güvenliği Yasası’nı destekleyeceğini söyledi. Bu düzenleme, ebeveyn izni olmadan 13 yaş altındaki çocuklardan kişisel veri toplanmasını yasaklayan uzun süredir yürürlükte olan Çocukların Çevrimiçi Gizliliğini Koruma Yasası’ndan (Children’s Online Privacy Protection Act) ayrı bir girişimdir. Birçok eyalet, çocukların sosyal medyaya erişebilmesi için ebeveyn izni şartı getiren yasalar çıkarmış olsa da bu yasalar ifade özgürlüğü gerekçesiyle mahkemelerde itirazlarla karşılaşmıştır.
Avrupa Birliği düzenlemesi
12 Mayıs’ta Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Birliği’nin çocukları sosyal medyanın zararlı özelliklerinden korumak için daha güçlü önlemler arayacağını söyledi. Von der Leyen, Komisyonun bu yıl içinde teklif etmeyi planladığı Dijital Adalet Yasası’nda (Digital Fairness Act) “bağımlılık yaratan ve zararlı tasarım uygulamalarını” hedef alacağını, aynı zamanda uzmanlardan oluşan bir panelin nasıl ilerlenmesi gerektiğine ilişkin tavsiyeler hazırladığını belirtti.
Avrupa Parlamentosu, kasım ayında ebeveyn izni olmadan 16 yaş altındaki çocukların çevrimiçi platformlara, video paylaşım sitelerine ve yapay zeka arkadaşlarına erişiminin AB genelinde yasaklanmasını; 13 yaşın altındakiler için ise tamamen yasak getirilmesini talep eden bir kararı kabul etti.
Teknoloji sektörü
TikTok, Facebook ve Snapchat gibi sosyal medya platformları, hesap açabilmek için kullanıcıların en az 13 yaşında olması gerektiğini belirtiyor. Ancak çocuk koruma savunucuları bu önlemlerin yetersiz olduğunu söylüyor. Avrupa’daki birçok ülkede resmi veriler, 13 yaşın altında çok sayıda çocuğun sosyal medya hesabına sahip olduğunu gösteriyor.