Yatırımcıları haftalarca süren rekorlarla büyüleyen değerli metaller piyasası, son on yılın en sert düzeltmesiyle sarsılıyor. Donald Trump yönetiminin Fed Başkanlığına enflasyonla mücadelede sert tavrıyla bilinen Kevin Warsh'ı aday göstermesi, piyasalarda dominonun ilk taşını devirdi. Cuma günü başlayan panik satışları, haftanın ilk işlem gününde daha da derinleşti.
Ons altında yüzde 20’ye varan erime
Altının ons fiyatı, sadece iki seans önce 5.600 doların üzerinde tarihi zirvesini görmüştü. Ancak cuma günkü yüzde 9'luk düşüşün ardından bugün de yüzde 10'a varan bir kayıp yaşayarak 4.500 dolar seviyelerine kadar çekildi. Böylece altın, zirve noktasından yaklaşık yüzde 20 oranında değer kaybetmiş oldu.
İç piyasada da benzer bir tablo hakim. Serbest piyasada gram altın yüzde 4,30 düşüşle 6.494 TL'ye, çeyrek altın ise yüzde 11'i aşan kayıpla 11.196 TL'ye geriledi.
Gümüşte yıllık kazanç silindi
Gümüş piyasasında ise durum daha dramatik. Cuma günü yüzde 26'lık tarihi bir düşüş yaşayan gümüş, bugün de yüzde 16'ya varan değer kaybıyla 75 doların altına indi. Bu sert geri çekilme, gümüşün yılbaşından bu yana elde ettiği tüm kazançları sildi. Analistlere göre, gümüşte geçen yılın kapanış seviyesi olan 71,66 doların altına inilmesi, piyasadaki paniğin boyutunu gösteriyor.
Düşüşün perde arkası: Warsh ve teminat çağrıları
Piyasa uzmanları, bu sert çöküşün arkasında iki ana faktörün yattığını belirtiyor:
1. Kevin Warsh Etkisi: Trump'ın Fed adayının "şahin" (sıkı para politikası yanlısı) olarak bilinen Kevin Warsh olması, doları güçlendirdi ve faiz getirisi olmayan varlıkların cazibesini azalttı. Commonwealth Bank of Australia emtia stratejisti Vivek Dhar, "Yatırımcılar Warsh'ı daha şahin görüyor. Bu da doları güçlendirerek emtia üzerinde baskı kuruyor" dedi.
2. Likidite Krizi ve Teminat Tamamlama: JPMorgan eski değerli metal işlemcisi Robert Gottlieb, piyasadaki işlemlerin "aşırı kalabalık" (overcrowded) olduğuna dikkat çekerek, risk iştahının kapanmasıyla likiditenin kuruduğunu belirtti. Ayrıca CME Group'un vadeli işlemlerde teminat (margin) oranlarını artırması, yatırımcıları nakit bulmak için zorunlu satışa (margin call) itti.
Analistler, yatırımcıların borsadaki diğer kayıplarını karşılamak için de altını bir "likidite kaynağı" olarak kullanıp nakde döndüğünü vurguluyor.
Çin faktörü ve 'boğa'ların umudu
Çinli yatırımcıların bu düşüşü bir alım fırsatı olarak görüp görmeyeceği piyasanın yönü için kritik önem taşıyor. Çin Yeni Yılı tatili öncesinde Shenzhen'deki altın piyasasında hareketlilik gözlense de, Jinrui Futures analisti Zijie Wu, "Yüksek oynaklık ve tatilin yaklaşması yatırımcıları risk azaltmaya itebilir" uyarısında bulunuyor.
"Bu bir düzeltme, çöküş değil"
Tüm bu karamsar tabloya rağmen bazı analistler orta ve uzun vade için iyimserliğini koruyor. Deutsche Bank analisti Michael Hsueh, "Altının temel itici güçleri hala pozitif. Fiyatlarda kalıcı bir geri dönüş için şartlar oluşmuş değil" diyerek 6.000 dolarlık hedef fiyatını korudu. Saxo Bank'tan Ole Sloth Hansen ise mevcut durumu "toptan bir çıkış" olarak nitelendirerek, "Satış dalgası bittiğinde temel destekler kendini yeniden gösterecek" yorumunu yaptı.
Diğer piyasalarda son durum
Satış dalgası sadece değerli metallerle sınırlı kalmadı. Petrol fiyatları yüzde 5,5 düşerken, bakır yüzde 5 değer kaybetti. Kripto para piyasasının lideri Bitcoin de kısa süreliğine 75 bin doların altına gerileyerek riskten kaçış eğiliminden nasibini aldı.