Sürecin nasıl devam edeceğini öngörmek mümkün olmasa da, mevcut durumun makroekonomik senaryolar üzerindeki etkisi büyük önem taşıyor. Bu yazıda, son dönemde ortaya çıkan siyasi gelişmelerin ekonomiye olası etkilerine kısaca değineceğiz.
Durum tespiti
Türkiye ekonomisi, 19 Mart haftası uzun süredir yaşamadığı türden bir şok ile karşılaştı. Piyasalar, doğal olarak bu gelişmeyi olumsuz fiyatladı; borsa, faiz ve kurda ciddi volatilite yaşadı. Ülkenin kredi risk primi 300 baz puan seviyelerine ulaştı. Bunun dışında, bir ay vadeli dolar/TL opsiyonlarındaki zımni oynaklık yüzde 25’lere yükseldi.
Kur volatilitesi, TCMB’nin politikalarıyla bir süredir oldukça kontrollü giderken aniden bir kontrol kaybı yaşanabileceğine dair kaygılar oluştu. Bu gelişme, vatandaşın kısmen de olsa dövize yönelmesine yol açtı. Alınan önlemlerle mevcut durumda volatilite bir miktar azalsa da haber akışı riskleri yeniden tetikleyebilir. Ancak bu sakinleşmede TCMB’nin rezerv satışlarının da etkisini vurgulamak gerekiyor.
Yaşanan belirsizliklerin enflasyon ve büyüme üzerinde etkili olması beklenmekte. Bu tür bir şok, ilk aşamada kur kanalıyla enflasyona katkı sağlayacaktır. Şokun devam etmemesi durumunda ise bu etki sınırlı kalabilir. Ancak TCMB’nin programının başarısı için hâlâ zamana ihtiyaç duyulması risk oluşturuyor. Özellikle TL’ye olan güvenin azalması önemli bir risk unsurudur ve mutlaka kontrol altına alınmalıdır.
Enflasyon açısından kur bir yandan artırıcı etki yaratırken oluşan belirsizlik tüketim ve yatırımlar üzerinde olumsuz etki riski taşıyor. Bu durum, enflasyonu orta vadede aşağı çekse bile büyüme tarafında sorunlara yol açabilir.
Para politikasında değişim olur mu?
Faizlerin inme trendine girdiği bir dönemde TCMB’nin en azından her toplantıda indirim beklentisini kırması gerekir. Kurun kontrolü için reel faiz seviyesi önemlidir. Faizde en azından bir kaç Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında indirim yapılmamalı.
Bireysel yatırımcı ne yapabilir?
Son dönemin en gözde yatırım araçlarından biri olan para piyasası fonlarındaki getiriler, portföylerine eklenen uzun vadeli tahviller nedeniyle hayal kırıklığı yarattı. Fon içeriklerinin bir an evvel normale dönmesi gerekiyor.
Bu bağlamda, eğer siyasetteki belirsizlikler sınırlanırsa bu fonlar bir süre daha önemli bir yatırım aracı olmaya devam edecektir. Ancak belirsizlik devam ederse dövize yönelim hızlanabilir ve bu da faizlerin artırılmasına yol açabilir. Bu nedenle kısa vadeli fonlarda kalmak her senaryoda daha mantıklı bir tercih olarak öne çıkıyor.
Şirketler ne yapabilir?
Şirketler açısından en önemli konu, ekonomik belirsizlik ve bununla birlikte ortaya çıkabilecek nakit akışı bozulmaları olabilir. Ayrıca uzun süredir yatay seyreden kur nedeniyle hedge edilmeyen döviz pozisyonları için artık hedge ürünlerinin değerlendirilmesi faydalı olabilir.
Kurda oynaklık seviyesinin artması kaçınılmaz görünüyor. Bu nedenle şirketlerin yeni kur riski alırken temkinli olmaları önemlidir. Şirketler, daha fazla nakitte kalarak kısa vadeli riskleri dikkatle izlemelidir.
Özet
Geçen ay, son yıllarda yaşanmayan farklı bir siyasi risk ortaya çıktı. Küresel piyasaların volatilite yaşadığı bir dönemde ortaya çıkan bu risk, ister istemez beklentilerde değişikliğe yol açacaktır. Ek bir şok yaşanmadığı takdirde, mevcut şoklar belirli bir seviyede kalsa da zamanla sönümlenme etkisi gösterebilir.
Ancak mevcut konulara ilişkin haber akışının devam etmesi; başta kur volatilitesi olmak üzere finansal piyasaları hareketlendirecektir. Hem bireylerin hem de şirketlerin, bu haber akışlarını dikkatle takip etmesi; aynı zamanda soğukkanlı ama proaktif bir şekilde hareket etmesi gereken bir döneme giriyoruz.
Geldiğimiz noktada, sorunların ülke ekonomisi açısından en az maliyetle atlatılması için gerekli önlemlerin alınacağını umut ediyoruz.