Goldman Sachs Group Inc. analistleri, Basra Körfezi ülkelerinde petrol üretiminin bu ay savaş öncesi seviyelerin günlük 14,5 milyon varil altında seyrettiğini açıkladı. Daan Struyven'in de aralarında bulunduğu analistler, 23 Nisan tarihli bir notta durumu değerlendirdi. Analistler, bölge genelindeki toplam üretimin İran savaşının patlak vermesinden önceki döneme kıyasla yüzde 57 daha düşük olduğunu belirtti.
ABD ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaş üçüncü aya taşarken, küresel petrol piyasası üzerindeki baskı giderek artıyor. Basra Körfezi'ni küresel piyasalara bağlayan Hürmüz Boğazı'ndaki trafik neredeyse tamamen durmuş durumda. Hem Tahran hem de Washington yönetimi, gemilere yönelik abluka uygulamaya çalışıyor.
Bunun sonucunda küresel ham petrol göstergesi Brent petrol, art arda beşinci gününde yükselişini sürdürdü. Fiyatların haftalık bazda yüzde 17 oranında kazanç sağlaması bekleniyor.
Üretim kaybı hasardan değil
Reuters'ın aktardığına göre, Ortadoğu'daki günlük 14,5 milyon varillik üretim kaybının büyük kısmı fiziksel hasardan kaynaklanmıyor. Analistler, bu düşüşün temel nedeninin ihtiyati kuyu kapatma işlemleri ve stok yönetimi olduğunu ifade etti. Buna rağmen söz konusu kayıp, Ortadoğu'nun savaş öncesi toplam üretim oranının yüzde 57'sine denk geliyor.
Goldman Sachs, Hürmüz Boğazı'nın tam ve güvenli bir şekilde yeniden açılması ve saldırıların tekrarlanmaması halinde toparlanmanın birkaç ay alabileceğini öngörüyor. Banka, düşmanlıkların sona ermesi durumunda günlük 14,5 milyon varillik üretimin nispeten hızlı bir şekilde geri dönebileceğini vurguladı. Analistler, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki atıl kapasitenin üretimde hızlı bir toparlanmaya yardımcı olacağını bildirdi.
İran ile ABD arasındaki ateşkes bu hafta başlarında uzatılmış olsa da, müzakereler şu anda çıkmaza girmiş durumda. Boğazın kapalı kalması nedeniyle, savaşın nihai olarak sona erme ihtimali şu an için oldukça uzak görünüyor. Analistler, "Boğaz ne kadar uzun süre fiili olarak kapalı kalırsa ve kesintiler ne kadar uzun sürerse, üretimdeki toparlanmanın da o kadar yavaş olması muhtemeldir." değerlendirmesini yaptı.
Uzun süreli kesintiler riski artırıyor
Savaşın uzaması halinde petrol üretiminin toparlanması çok daha uzun zaman alacak. Petrol kuyuları ne kadar uzun süre kapalı kalırsa, üretimi yeniden başlatmak o kadar zorlaşıyor. Uzun süreli kapatmalar akış hızlarında düşüşe yol açıyor. Bu nedenle üretimin toparlanması daha karmaşık ve zaman alıcı bir süreç gerektiriyor.
Reuters'ın raporuna göre, petrol depolama kapasitesi de yaklaşık yarı yarıya azalarak 130 milyon varil seviyesine düştü. Bu durum, ihracat ne zaman yeniden başlarsa başlasın, petrolün sahadan ihracat terminallerine taşınma hızını doğrudan etkileyecek.
Yatırım bankası, savaş nedeniyle kaybedilen petrol üretiminin yaklaşık yüzde 70'inin çatışmaların bitiminden itibaren üç ay içinde yeniden başlayabileceğini öngören diğer tahminlere de atıfta bulundu. Diğer tahmincilerin yüzde 88'i ise savaş öncesi varillerin büyük kısmının geri dönüşü için altı aylık daha az iyimser bir süre öngörüyor.