Stres yaşının yükünü zihin ve beden taşır. Bu da insanları olduklarından daha yaşlı gösterebilir ya da hissettirebilir. Yine de birçok çalışan kariyer stresinin kendilerini zorladığını en son fark edenler olur. Doğum gününüzü biliyorsunuz, peki stres yaşınızı biliyor musunuz? Forbes’a kariyer konulu yazılar yazan Bryan Robinson, stres yaşına dair bilinmesi gerekenleri yazdı.
Stres yaşı ile gerçek yaş arasındaki fark
İki kişi kronolojik olarak 50 yaşında olabilir. Biri daha genç bir profile sahipken, diğeri daha ileri yaşta birine benzer bir stres yaşı belirtileri gösterebilir. Bu durum kronik stres, yaşam tarzı alışkanlıkları ve başa çıkma biçimlerinden etkilenir. Beden, kariyer stresinin yükünü taşır ve bunu stres yaşı olarak yansıtır. Kronolojik yaşınız, hayatta olduğunuz yıl sayısıdır. Stres yaşı ise bedeninizin zihinsel ve biyolojik göstergelere göre kaç yaşında göründüğünü yansıtır. İnflamasyon düzeyleri, kardiyovasküler sağlık, hormon dengesi, bağışıklık direnci ve hücresel bütünlük dahil. Stres yaşı bedenin yüzeyinde de görünür, psikolojik biçimlerde ortaya çıkar. Kronik kaygı aynı yüz kaslarını tekrar tekrar kasar: kaşların arasındaki çizgi, ağız çevresindeki gerginlik gibi.
Stres yaşı nasıl hesaplanır?
Stres yaşınız, içinde debelendiğiniz düşünce kalıpları ve kortizol akışının hayatınızdan yıllar götürüp götürmediğine dair kısa bir özet sunar. Stres yaşınızı hesaplamak için aşağıdaki sorulara evet ya da hayır şeklinde yanıt verin.
1. Bir durum kontrolünüzde olmadığında genellikle sakin kalır mısınız?
2. Bir hata yaptığınızda olumsuzdan çok olumlu düşünmeye eğilimli misiniz?
3. Olumsuz düşünce ve duyguları kabul edip benimseyebiliyor musunuz?
4. Gelecek hakkında endişelenmek yerine çoğunlukla anda mı yaşıyorsunuz?
5. Gelecek konusunda çoğunlukla iyimser misiniz?
6. Zihninizi o anda yaptığınız işe odaklı tutabiliyor musunuz?
7. İstenmeyen kaygı ve endişelerinize genellikle dikkat eder misiniz?
8. Nadiren kendinizi hayal kurarken yakalar mısınız?
9. Genel olarak diğer insanlara güvenebileceğinize inanır mısınız?
10. İşler istediğiniz gibi gitmediğinde genellikle sakin ve soğukkanlı kalır mısınız?
11. Zor bir durumda fırsatları görmekte zorlanır mısınız?
12. Geçmiş pişmanlıklarınızı zihninizde sık sık tekrar tekrar yaşar mısınız?
13. Bir göreve odaklandığınızda zihninizin dağılmasını engellemek zor mudur?
14. Bir işle meşgulken sık sık başka bir yerde olmayı ister misiniz?
15. Araba kullanırken, uykuya dalarken ya da başkalarıyla konuşurken çok endişelenir misiniz?
16. Hoş olmayan düşünce ve duyguları zorla bastırmaya çalışır mısınız?
17. İnsanlar standartlarınızı karşılamadığında çabuk öfkelenir misiniz?
18. Ters gidebilecek her şeyin ters gideceğine inanır mısınız?
19. Diğer insanlara güvenilemeyeceğine inanır mısınız?
20. Olumsuz düşünceler ya da endişeler hakkında düşünmekten kaçınır ya da bunu erteler misiniz?
Stres yaşınızı hesaplamak için gerçek yaşınızla başlayın. 1’den 10’a kadar olan sorularda her “evet” yanıtı için bir yıl çıkarın, her “hayır” yanıtı için bir yıl ekleyin. 11’den 20’ye kadar olan sorularda ise her “hayır” yanıtı için bir yıl çıkarın, her “evet” yanıtı için bir yıl ekleyin. Elde ettiğiniz sonuç sizin stres yaşınızdır.
Stres yaşını düşürmek
Gerçek yaşınızdan daha yaşlı bir sonuç almak, stresin sağlığınızı nasıl etkileyebileceğini gösterir. Ancak durum böyle olmak zorunda değil.
1. Öfkenizi ve düşmanlık duygularınızı düzenlemeyi öğrenin. Başkalarına yanlış niyetler yükleyip yüklemediğinizi ya da onların niyetleri hakkında aceleci sonuçlara varıp varmadığınızı kendinize sorun. İnsanları ne sıklıkla negatif kalıplara soktuğunuzu, durumları aşırı kişiselleştirdiğinizi ya da rastlantısal olaylara tepki vererek kendinizi koşulların kurbanı haline getirip getirmediğinizi fark edin.
2. İyimser bir bakış açısı geliştirmek stres dayanıklılığını artırır. Olumsuz bir durumun olumlu yönüne ya da zorluk içindeki fırsata odaklanmak telomerlerinizi uzatabilir ve gençliğinizi uzatabilir.
3. Geçmişte olanlar ya da gelecekte olabilecekler hakkında sürekli düşünmek yerine dikkatinizi ana odaklamak stres düzeyini düşürür, işinizde daha etkili olmanızı sağlar ve daha mutlu bir yaşam yaratır.
4. Olumsuz ya da rahatsız edici düşüncelerden kaçınmak yerine, mikro-bilinçli farkındalık meditasyonu yoluyla onlara tepki vermeden tanıklık edin. Duygusuz bir bakış açısı perspektifi benimseyin; elinizdeki bir lekeyi inceler gibi hoş olmayan düşünceleri merakla gözlemleyin. Genellikle bu şekilde olumsuz düşünceler yatışır.
5. Farkındalığınızı anda tuttuğunuzda, bu durum sizi stresten arındırmaya yardımcı olur ve işinize tamamen dalmanızı sağlar. Uyanık, aktif ve sakin bir biçimde bilinçli ve üretken düşünebilirsiniz. Ana odaklı bir zihin, gençlik kaynağınız olan telomerlerinizi uzatır.
6. Gülümseyin, içinizden gelmese bile. Gülümsemek, yüz kaslarınızı hareket ettirme biçiminiz sayesinde zihninizi mutluluğa kandırabilir ve stres yaşınızı azaltabilir. Gülümsemek sadece hislerinizi yansıttığı için değil, yüz ifadesinin duygularınıza katkıda bulunması nedeniyle de iyi hissettirir. Gülümsemek olumlu duygusal durumlar yaratan nörotransmiterlerin salınmasını sağlar.