ABD’de Omaha merkezli Scooter’s kahve zincirini işletmeye başladıktan on yılı aşkın bir süre sonra, kurucu Don Eckles, Berkshire Hathaway’in işini satın almakla ilgilenip ilgilenmeyeceğini görmek için Warren Buffett’a bir mektup yazdı. Omaha Kahini olarak anılan Buffett, ona ek bilgi talep ederek geri yazdı ve birkaç kez yazıştılar. Buffett sonunda, arkadaşlardan ve aileden alınan borçlarla kurulan Scooter’s’ın “Berkshire için anlamlı bir etki yaratamayacak kadar küçük” olduğuna karar verdi. Ancak Buffett, başka bir Nebraska yatırımcısı olan M-One Capital’i önerdi ve bu tanışma, sonunda 2018’de Eckles’ın tamamen büyümeye odaklanmasını sağlayan bir anlaşmaya yol açtı. Geçen yıl 70 yaşına giren Eckles, “Bunu kendi başımıza yapamazdık ve yapmadık” diyor.
50 milyon dolar kâr
Eckles ve eşi Linda tarafından 1998’de kurulan kahve zincirinin bugün 912 şubesi var ve şirketin sahip olduğu 19 mağaza dışında hepsi franchise. Bunların çoğu hala ABD’nin Orta Batı bölgesinde bulunuyor. Sistem genelinde bu franchise’lar geçen yıl 859 milyon dolar satış yaptı. Bu da Eckles’ın şirketi için yaklaşık 80 milyon dolar gelir anlamına geliyor. Bu son derece karlı bir model. Maliyetlerin neredeyse tamamı franchise sahipleri tarafından karşılandığı için Forbes, Eckles’ın bu 80 milyon dolar üzerinden yaklaşık 50 milyon dolar kâr elde ettiğini, yani yüzde 62,5 net kâr marjına ulaştığını tahmin ediyor.
Halka arzı değerlendiriyorlar
Bu marj, Scooter’s’ı cazip bir satın alma hedefi haline getiriyor ancak Eckles işini özel tutmayı tercih ettiğini söylüyor. Geçen yıl şirketi 1 milyar dolara satın almak için bir teklif olduğu yönünde haberler çıktı. Ancak Eckles Forbes’a şu an bunun üzerine düşündükleri bir şey olmadıklarını söyledi. Eckles ayrıca şirketi halka açabilir; piyasalar kahve hisselerini seviyor. Arizona merkezli Dutch Bros, 2021’deki halka arzından bu yana en iyi performans gösteren restoran hisselerinden biri ve şu anda satışlarının 4 katından, nakit akışının ise 23 katından işlem görüyor. Jeffries restoran hisseleri analisti Andy Barish, “Uzun süredir sahnede olan ve herkesin ne olacağını merak ettiği bir şirket. Kurucular uzun süre göz önünde olmadı” dedi.
Eckles çifti, yaklaşık 1 milyar dolar değerindeki işte yüzde 60’lık payla çoğunluk hissedar olmaya devam ediyor ve bu pay yaklaşık 600 milyon dolar değerinde. Omaha merkezli M-One Capital, Minneapolis merkezli GMB Capital ve Dallas merkezli Morrison Seger gibi yatırımcılar kalan yüzde 40’ı elinde bulunduruyor.
Amerika’nın en büyük 78. restoran zinciri
Scooter’s şu anda Amerika’nın en büyük 78. restoran zinciri ve 32 eyalette şubesi var. En güçlü müşteri tabanı Nebraska, Iowa, Kansas, Güney Dakota ve Missouri’de. Şimdilik Batı Kıyısı’nda ve Kuzeydoğu’da tek bir şubesi yok. Florida’da hızla büyüyor ve ayrıca Georgia, Güney Carolina ve Kuzey Carolina’da da şubeleri bulunuyor.
1998’de ilk şubelerini açmak için 650 metrekarelik eski bir Çin restoranını 40 bin dolar (bugünün parasıyla 80 bin doların üzerinde) birikimleriyle yenilediler. Eckles nakit sıkıntısı yaşamaktan endişeliydi. Daha önceki üç girişiminde bu başına gelmişti. Bu yüzden bu kez işi şansa bırakmak istemedi. İlk dört ay boyunca tüm vardiyalarda kendileri çalıştılar. Yaklaşık dört ay sonra ilk Scooter’s başabaş noktasına ulaştı ve çift ilk çalışanlarını işe aldı. Yaklaşık üç ay sonra ikinci şube açıldı. Beşinci mağazada, yakındaki bir alışveriş merkezine iki küçük kahve kiosku kurmak için 150 bin dolar borç aldılar ancak inşaat maliyetleri artınca neredeyse iflas ediyorlardı.
2018’de Buffett’ın önerisiyle M-One Capital yatırım yaptığında, Eckles iş modelini değiştirdi. Eckles, “İnsanlara şirketimizden hisse verdik ve vergilendirilebilir gelirin yüzde 75’ini yatırımcılara dağıtıyorduk. Başta bu rakam küçüktü ama yıllar içinde önemli hale geldi. Ancak büyük ve başarılı bir şirket kurmak istiyorsak kârın yüzde 75’ini dağıtarak bunu yapamayacağımızı fark ettik. Bu parayı yeniden işe yatırmamız gerekiyordu” diyor.
Erken yatırımcılara yapılan yüzde 75 kâr dağıtımını sonlandırdılar ve M-One Capital yatırımının bir kısmını, başlangıçta kendilerine destek olan arkadaş ve aileyi ödüllendirmek için kullandılar. Eckles bunu şöyle açıklıyor: “Bundan sonra sadece vergileri karşılayacak kadar dağıtım yapacağız. Kalanı ise insanlara, tesislere ve ekipmanlara yatırım yaptık. Yani büyümeye.”
2024’te Scooter’s CEO’su olan Joe Thornton, “Büyüme hikayemiz zamanla insanların hayranlık duyacağı bir hikaye olacak” dedi. Şirket, bölgedeki nispeten düşük rekabetten de faydalandı. Şu anda en büyük rakibi Dutch Bros ancak Arkansas merkezli başka bir arabaya servis zinciri olan 7 Brew da Scooter’s’ı yakından takip ediyor. Scooter’s franchise sahiplerinin en üst çeyreği yüzde 20’nin üzerinde net kâr marjına ulaşıyor. Ortalama bir şubenin net kâr marjı ise yaklaşık yüzde 15 (Dutch Bros ve 7 Brew bu veriyi açıklamıyor). Eckles’a göre mağaza kârlılığı hala en önemli öncelik.