Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ekim ayına ilişkin İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) verilerini paylaştı. İktisadi Yönelim Anketi sonuçları, imalat sanayisinde faaliyet gösteren 1965 iş yerinin yanıtlarının toplulaştırılmasıyla hazırlandı.
Verilere göre mevsimsellikten arındırılmış RKGE, ekimde bir önceki aya kıyasla 1,4 puan azalarak 101,1 seviyesine düştü. Mevsimsellikten arındırılmamış RKGE ise aynı dönemde 2,2 puan azalışla 99,8 seviyesinde kaydedildi.
Beklentiler endeksi nasıl etkiledi?
Endeksi oluşturan anket sorularına ait yayılma endeksleri detaylı olarak incelendi. Mevcut mamul mal stoku, sabit sermaye yatırım harcaması, gelecek üç aydaki istihdam ve ihracat sipariş miktarı değerlendirmeleri endeksi artış yönünde etkiledi.
Genel gidişat, gelecek üç aydaki üretim hacmi, son üç aydaki toplam sipariş miktarı ve mevcut toplam sipariş miktarı değerlendirmeleri ise azalış yönünde etki yaptı. İçinde bulunulan sanayi dalındaki genel gidişat konusunda daha kötümser olduğunu belirtenlerin oranı bir önceki aya göre arttı.
Siparişler ve üretim hacminde son durum
Son üç aya yönelik değerlendirmelerde üretim hacminde artış bildirenlerin eğilimi zayıfladı. Aynı dönemde ihracat sipariş miktarında azalış bildirenler lehine olan seyir de hız kesti. İç piyasa sipariş miktarında artış bildirenler lehine olan seyir, azalış bildirenler lehine değişti.
Mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında olduğu yönündeki değerlendirmeler bir önceki aya göre güç kazandı. Mevcut mamul mal stoklarının mevsim normallerinin üzerinde olduğunu belirtenlerin eğilimi, normallerin altında olduğunu bildirenler yönüne döndü.
Enflasyon beklentisi yüzde 30,4 oldu
Gelecek üç aya yönelik beklentilerde üretim hacmi ve iç piyasa sipariş miktarında artış bekleyenlerin oranı geriledi. Buna karşın ihracat sipariş miktarında artış bekleyenler ile istihdam ve yatırım harcaması beklentileri güçlendi. Ortalama birim maliyetlerde son üç ayda artış olduğunu bildirenlerin eğilimi değişmedi.
Gelecek üç ayda satış fiyatına ilişkin artış beklentileri zayıflarken, maliyetlerin artacağını bekleyenlerin eğilimi güçlendi. Gelecek on iki aylık dönem sonu itibarıyla yıllık Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) beklentisi bir önceki aya göre 0,6 puan azaldı. Böylece enflasyon beklentisi yüzde 30,4 seviyesine geriledi.
Ekim ayında ankete katılan iş yerlerinin yüzde 55,6'sı üretimlerini kısıtlayan bir faktör bulunmadığını aktardı. Üretimi kısıtlayan en önemli unsur ise yüzde 12,8 ile talep yetersizliği oldu. Bu faktörü sırasıyla mali imkansızlıklar, ham madde ile ekipman yetersizliği ve iş gücü yetersizliği takip etti.