Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,18 yükselerek 106,93 dolara çıktı. Brent, önceki işlem gününü de yüzde 1 artışla tamamlamıştı. ABD Batı Teksas türü ham petrolü (WTI) ise yüzde 1,24 değer kazanarak 102,65 dolara ulaştı. WTI'da önceki seansta kaydedilen yükseliş yüzde 1,3 olmuştu.
Suudi Arabistan'a yeni saldırılar
İran tarafından desteklenen Yemen'deki Husiler, pazartesi günü Suudi Arabistan'a yönelik yeni saldırılar gerçekleştirdi. Körfez ülkelerinin İran'la planladığı görüşmeleri ertelemesi de bölgedeki gerilimin daha geniş bir çatışmaya dönüşebileceği ve bunun küresel petrol arzını olumsuz etkileyebileceği endişelerini güçlendirdi.
Husiler, Suudi Arabistan'ın Yemen'e yönelik operasyonlarına karşılık olarak ülkenin güneyindeki Hamis Muşayt askeri hava üssünü füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldı. Saldırılarda uçak hangarları, radar sistemleri, pistler ve mühimmat depolarının vurulduğu bildirildi.
Bu saldırılar, Suudi Arabistan'da cuma günü meydana gelen saldırıların ardından geldi. Riyad, söz konusu saldırılardan Irak'taki İran destekli grupları sorumlu tutmuştu. Cuma günkü saldırılar, Suudi Arabistan'ın petrol ihracatında Hürmüz Boğazı'na alternatif olarak kullandığı Doğu-Batı boru hattının operasyonlarını da sekteye uğratmıştı.
Petrol arzında yeni risk
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, piyasanın bölgedeki her yeni saldırıyı petrol arzına yönelik ilave bir tehdit olarak değerlendirdiğini söyledi.
Waterer, yatırımcıların özellikle Doğu-Batı boru hattının yeniden çalışmaya başlamasına veya Hürmüz Boğazı üzerinden petrol taşımacılığının normale dönmesine ilişkin gelişmelere odaklandığını belirtti.
Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi geçişleri hafta sonunda günlük 10'un altına geriledi. Son 10 günlük ortalama ise günlük 14 geçiş seviyesindeydi. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik savaşının 28 Şubat'ta başlamasından önce küresel petrol arzının yaklaşık beşte biri bu kritik deniz yolundan geçiyordu.
Doğu-Batı hattının önemi
Suudi Arabistan'daki petrol alıcıları ve ticaret şirketlerinin değerlendirmelerine göre, Doğu-Batı boru hattının yeniden devreye alınamaması halinde ülke birkaç gün içinde ihracata ayırabileceği petrolü kullanmaya başlayabilir. Böyle bir gelişmenin küresel petrol arzının yüzde 4'üne kadarını piyasadan çekebileceği belirtiliyor.
Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı konumundaki Suudi Arabistan, söz konusu boru hattı üzerinden günde yaklaşık 4 milyon varil petrolü Hürmüz Boğazı yerine Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı'na taşıyabiliyor. Bu miktar, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4'üne karşılık geliyor.
Waterer, piyasaların en kritik sorusunun boru hattındaki kesintinin ne kadar süreceği olduğunu belirterek, uzun süreli bir aksamanın küresel arzda kayba yol açması halinde petrol fiyatlarının daha yüksek seviyelere çıkabileceğini ifade etti.
Ukrayna'dan ateşkes açıklaması
Petrol piyasasında Orta Doğu kaynaklı gelişmeler izlenirken, Ukrayna cephesinden de enerji altyapısına ilişkin bir ateşkes mesajı geldi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, pazartesi günü yaptığı açıklamada Kiev'in ABD'nin yalnızca enerji tesislerini kapsayan Rusya-Ukrayna ateşkesi önerisini desteklemeye hazır olduğunu söyledi. Zelenskiy, bununla birlikte Washington'ın Rusya'nın savaşı gerçekten sona erdirmeye hazır olduğuna dair güvence vermesi gerektiğini belirtti.