Uluslararası petrol piyasaları, Orta Doğu'da art arda yaşanan askeri gelişmelerin etkisiyle yükselişini hızlandırdı. ABD'nin İran'a yönelik yeni operasyonları ve İran destekli Husilerin Kızıldeniz'deki tanker trafiğine yönelik tehditleri, arz güvenliğine ilişkin kaygıları artırırken petrol fiyatları perşembe günü yüzde 1,5'in üzerinde prim yaptı.
Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık yüzde 2 değer kazanarak 96 dolara yükseldi. Böylece Brent, 8 Haziran'dan bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Bir önceki işlem gününde de 3 doların üzerinde yükselen Brent, günü 94,07 dolardan tamamlamıştı.
ABD ham petrolü (WTI) ise çarşamba günkü yaklaşık yüzde 3'lük yükselişin ardından yeni günde de yüzde 1,7 artışla 88,27 dolar seviyesine çıktı.
ABD-İran hattında tansiyon yükseldi
ABD ordusu, İran'a yönelik hava saldırılarının 12'nci gece de devam ettiğini duyurdu. Operasyonlar, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere yönelik herhangi bir saldırısına karşılık İran'daki köprüler ve enerji altyapısının hedef alınabileceği yönündeki açıklamalarının ardından gerçekleşti. Söz konusu gelişmeler, iki ülke arasındaki gerilimi daha da derinleştirdi.
Hürmüz Boğazı'nda yeni kriz
İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'nın güneyindeki mayınlı olduğu öne sürülen rotada ilerleyen bir petrol tankerinde patlama sonrası yangın çıktığını, iki tankerin ise rotasını değiştirerek geri döndüğünü açıkladı.
Aynı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın İran'ın kontrolünde olduğu savunularak ABD'nin bölgedeki askeri faaliyetleri devam ettiği sürece boğazın "tamamen kapalı" olduğu iddia edildi. Devrim Muhafızları ayrıca İran ile koordinasyon sağlanmadan hiçbir petrol tankerinin boğaza giriş ya da çıkış yapamayacağını öne sürdü.
Husiler Kızıldeniz'de petrol taşımacılığını hedef aldı
Bölgede tansiyonu yükselten bir diğer gelişme ise Yemen'deki İran destekli Husilerden geldi. Husiler, Babülmendep Boğazı üzerinden Suudi petrolü taşıyan gemileri hedef alacaklarını duyurarak Suudi Arabistan'a yönelik deniz ablukası ilan ettiklerini açıkladı.
Grup, iki Suudi petrol tankerine askeri operasyon düzenlediklerini ileri sürerken, deniz güvenliği raporlarında Suudi bayraklı Encelia adlı tankerin Kızıldeniz'de isabet aldığı bilgisi yer aldı.
Husiler ayrıca Suudi limanlarına gitmemeleri yönünde uyardıkları yaklaşık 10 geminin rotasını değiştirmek zorunda kaldığını iddia etti. Ancak Reuters, bu açıklamaların bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanamadığını belirtti.
Küresel enerji arzına ilişkin endişeler büyüyor
Uzmanlar, Kızıldeniz'de ilan edilen deniz ablukasının yalnızca bölgesel taşımacılığı değil, küresel enerji tedarik zincirini de olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor. İran Devrim Muhafızları Sözcüsü de X üzerinden yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın güney geçiş rotasının mayınlı olduğu uyarısını yineleyerek uluslararası denizcilik şirketlerine dikkatli olmaları çağrısında bulundu.