Titizlikle düzenlenmiş mağazalarda giyim ürünleri satan Uniqlo, Japonya'nın hazır giyim sektörünün yüzü gibi görünüyor. Ancak mağaza sayısı bakımından günümüzde lider, on yıl önce pek bilinmeyen ve şimdi Z kulağının uygun fiyatlı modaya yönelik talep dalgasıyla büyüyen ikinci el giyim zinciri 2nd Street.
Eskitilmiş Nike spor ayakkabılardan vintage Prada cüzdanlara, az kullanılmış iş kıyafetlerinden neredeyse yeni durumdaki sokak modası ürünlerine kadar her şeyi satan perakendeci, son birkaç yıl içinde Uniqlo'yu geride bıraktı ve farkı açmaya devam ediyor. Mart ayı sonunda Japonya'da 931 mağazaya sahip olan 2nd Street, geçen ağustos itibarıyla 794 mağazası bulunan gündelik giyim devi Uniqlo'yu mağaza sayısında geçmiş durumda. Japonya'da 2035 yılına kadar 1.500 mağazaya ulaşmayı hedefleyen zincirin popülaritesi, uzun yıllardır kusursuz ve markalı ürünleri tercih etmesiyle tanınan tüketiciler arasında kültürel bir değişime işaret ediyor. Perakendecinin yükselişi aynı zamanda, onlarca yıl sonra ilk kez yaşanan kalıcı enflasyon döneminde modayı takip etmeye çalışan, fiyat hassasiyeti yüksek Z kuşağı ve alfa kuşağı tüketicilerinin ortaya çıkışını da yansıtıyor.
Japonya’da son dört yılda alım gücü düştü
Son dört yıldır Japon tüketiciler, enflasyonun ücret artışlarını aşması nedeniyle satın alma güçlerinde yakın geçmişte görülmemiş bir düşüşle karşı karşıya kaldı. Zayıflayan Japon Yeni de bir zamanlar orta sınıf için ulaşılabilir bir lüks olan Avrupalı moda markalarını birçok kişi için erişilemez hale getirdi. Geçen yıl ücretlerde artış yaşanmış olsa da yükselen maliyetler tüketici davranışlarını değiştirdi ve ikinci el kıyafet arayışını niş bir hobiden yaygın bir alışkanlığa dönüştürdü.
2nd Street'te mağaza operasyonlarından sorumlu üst düzey yönetici Masanori Takai, "Bizim sektörümüz, enflasyonun ücret artışlarının önünde gittiği dönemlerde her zaman oldukça dayanıklı olmuştur" diyor. Ancak ona göre şirketin popülaritesi yalnızca uygun fiyatlarla açıklanamaz. Takai, "Her mağazanın envanteri farklı ve her ürün kendine özgü. Müşteriler uygun fiyatlı seçenekler arasından iyi bir şey bulmaya çalışıyor; adeta bir hazine avı gibi” diye ekliyor. Takai, artan ilgi nedeniyle gelecek yıllarda Japonya'da mobilya ve müzik aletlerine odaklananlar da dahil olmak üzere daha fazla uzmanlaşmış mağaza açmayı planladıklarını söylüyor.
İkinci el pazarının hızlı yükselişi
Kullanılmış kıyafetlere yönelik talepteki artış yalnızca Japonya'ya özgü değil. Çevrimiçi yeniden satış platformu ThredUp'ın raporuna göre ABD'deki ikinci el giyim pazarının 2030 yılına kadar yaklaşık 79 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bu büyümede Z kuşağı ve hatta alfa kuşağının retro ürünlere artan ilgisi önemli rol oynuyor. ABD ile İsrail'in İran'a yönelik savaşı, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin dalgalı gümrük tarifeleri ve bunların yol açtığı tedarik zinciri aksaklıkları da dünya genelindeki tüketiciler üzerinde enflasyon baskısını artırdı. McKinsey & Co. küresel ikinci el pazarının 2027'ye kadar birinci el moda sektöründen üç kata kadar daha hızlı büyüyeceğini öngörüyor.
Ancak Japonya'nın yeniden satış pazarı Hermès eşarpları, Louis Vuitton çantaları ve diğer üst segment ürünlerden oluşan devasa envanteriyle öne çıkıyor. Bu ürünlerin büyük bölümü, hızlı ekonomik büyümenin Japonya'yı küresel bir süper güce dönüştürdüğü ve orta sınıfa benzeri görülmemiş bir satın alma gücü kazandırdığı 1980'ler ve 1990'lardaki lüks tüketim patlaması sırasında biriktirildi. Ülke ayrıca özenli kullanım kültürüyle tanınıyor. Bu da vintage mağazalarını, zayıf yenden yararlanmak isteyen yabancı moda tutkunları ve turistler için cazibe merkezi haline getiriyor.
Geniş ürün yelpazesi
Tokyo merkezli düşünce kuruluşu NLI Research Institute'a göre Japon hanelerinde en az bir yıldır kullanılmayan yaklaşık 91 trilyon yen (570 milyar dolar) değerinde eşya bulunuyor. Bu da kişi başına yaklaşık 715 bin yene denk geliyor. Geçen yıl Mercari adlı bit pazarı uygulamasının talebiyle hazırlanan rapor, kullanılmış ürün satın almaya yönelik damgalanmayı azaltan Mercari'nin, 2nd Street ve daha küçük rakipleri Treasure Factory ile Ragtag gibi şirketlerin büyümesinin önünü açtığını ortaya koyuyor. Rapora göre kullanılmayan eşyalar içinde en büyük payı yüzde 34 ile moda ürünleri oluştururken, bunu yüzde 22 ile eğlence ve spor ekipmanları, yüzde 21 ile kitaplar, oyunlar ve müzik gibi eğlence ürünleri izliyor.
Japonya'nın dört bir yanına yayılmış olan 2nd Street mağazaları, genellikle dağınık ve havasız olarak tasvir edilen ikinci el mağazası stereotipinden oldukça uzak. Şirketin banliyölerdeki geniş mağazaları ve şehir merkezlerindeki küçük butiklerinde parlak aydınlatmalar ve temiz zeminler bulunuyor. Bu da neredeyse steril bir atmosfer yaratıyor. Tokyo'nun Shimokitazawa ve Koenji semtlerindeki retro estetiğiyle öne çıkan vintage dükkanları ya da Aoyama'daki lüks yeniden satış mağazalarıyla karşılaştırıldığında, 2nd Street'in ürün yelpazesi daha kullanışlı ve mantıklı bir çizgide yer alıyor. Hafif kullanılmış ofis kıyafetleri, premium sokak modası ürünleri ve bir zamanlar çok yaygın olan Marc Jacobs ile Coach parçalarıyla birlikte sergileniyor ve hepsi ikinci bir yaşam arıyor.
2nd Street'in mart sonunda sona eren son mali yıldaki satışları yaklaşık 155 milyar yene ulaştı. Bu bir önceki yıla göre yüzde 18'lik artış anlamına geliyor. Şirket, piyasa değeri 80 milyar yen olan halka açık dev perakende grubu Geo Holdings Corp.'un bir parçası. Geo, 1986 yılında video kiralama işiyle başladı. Daha sonra kullanılmış telefonlar ve video oyunlarına yöneldi. Şirket, ikinci el giyim zincirinin başarısını yansıtmak amacıyla bu yıl içinde adını 2nd Retailing olarak değiştirmeyi planlıyor.
Japonya'nın en büyük şirketlerinden biri olan Itochu Corp. bile ikinci el patlamasından yararlanmaya çalışıyor. Bu yılın başlarında enerji sektöründen market zincirlerine kadar birçok alanda faaliyet gösteren holding, kullanılmış manga ve retro video oyunlarıyla tanınan ikinci el perakendecisi BookOff Group Holdings'ten hisse satın aldı. Itochu, Japonya genelindeki yaklaşık 16 bin FamilyMart marketini kullanılmış ürünlerin teslim noktaları olarak kullanmayı planlıyor. Böylece BookOff'un erişim alanı Japonların günlük ticari yaşamının daha da derinlerine uzanacak.