Avrupa'nın kış sezonu öncesinde gaz depolarını doldurma sürecinde olması da piyasalardaki endişeleri artırıyor. Kıta genelindeki depolama tesislerinin doluluk oranı mevsimsel ortalamaların belirgin şekilde altında bulunuyor.
İngiltere'de fiyatlar iki sterlini aştı
İngiltere'de doğal gaz kontratının fiyatı 2 İngiliz sterlininin üzerine çıkarak 2,015 sterline yükseldi. Böylece fiyat, 2022 sonlarından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Avrupa'nın gösterge niteliğindeki Hollanda merkezli TTF kontratında da fiyatlar megavatsaat başına yaklaşık 83,4 euroya çıktı. Piyasalardaki yükselişte, enerji arzında yaşanabilecek kesintilerin daha uzun süre devam edebileceğine ilişkin beklentilerin yeniden fiyatlanması etkili oldu.
Gaz depoları mevsim normallerinin altında
Fiyatlardaki yükseliş, Avrupa'nın kış öncesinde enerji güvenliği açısından kritik bir döneme girdiği bir süreçte yaşandı. Avrupa'daki yer altı doğal gaz depolarının doluluk oranı yaklaşık yüzde 68 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, tarihsel mevsimsel ortalamanın yaklaşık 17 puan altında.
Japon enerji şirketi JERA'nın CEO'su ve Yönetim Kurulu Başkanı Yukio Kani, Avrupa'nın gaz rezervlerindeki düşüşe dikkat çekerek arz koşullarına ilişkin risklerin devam edebileceği uyarısında bulundu.
Kani, Hürmüz Boğazı çevresindeki deniz taşımacılığında yaşanan sorunların uzun süre devam etmesi ihtimalinin enerji piyasaları açısından önemli bir risk oluşturduğunu belirtti.
LNG taşımacılığındaki aksama baskıyı artırıyor
Hürmüz Boğazı'ndan geçen LNG tankerlerinin sayısındaki azalma da piyasadaki arz endişelerini güçlendiriyor. Katar'ın LNG ihracatının bu gelişmelerden olumsuz etkilenmesi, Avrupa ve Asya'daki alıcıların alternatif kaynaklara yönelme ihtiyacını artırıyor.
Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirilebilecek alternatif LNG sevkiyatları ise bölgedeki askeri gelişmeler nedeniyle yeni risklerle karşı karşıya.
Doğal gaz fiyatlarındaki yükselişe petrol fiyatlarının da eşlik etmesi, enerji ithalatına bağımlı ekonomiler açısından enflasyon baskısını artırıyor. Enerji maliyetlerindeki artışın hanehalklarının faturalarına ve şirketlerin üretim giderlerine yansıması bekleniyor.
Asya ülkelerinin LNG maliyeti iki katından fazla arttı
Enerji arzındaki sorunların etkisi Avrupa ile sınırlı kalmadı. Al Jazeera'nın haberine göre küresel LNG arzının yaklaşık beşte birinin savaş nedeniyle devre dışı kalması, gelişmekte olan Asya ekonomilerinin daha yüksek maliyetlerle spot piyasadan gaz almasına yol açtı.
ABD'li analistlerin hesaplamalarına göre Hindistan, Pakistan, Bangladeş, Tayland ve Vietnam, savaşın 28 Şubat'ta başlamasından bu yana spot piyasadan LNG tedariki için toplam yaklaşık 7,4 milyar dolar harcadı.
Aynı miktardaki gazın uzun vadeli kontratlarla alınmasının 2025'in aynı dönemindeki maliyeti ise yaklaşık 3,1 milyar dolar seviyesindeydi. Böylece söz konusu ülkelerin alternatif LNG arzını güvence altına almak için katlandığı maliyet iki katından fazla arttı.
Katar'ın Hürmüz Boğazı üzerinden yaptığı LNG sevkiyatlarının ciddi ölçüde azalması, Asyalı alıcıların mevcut uzun vadeli sözleşmeler kapsamında almaları gereken gazın bir bölümüne erişememesine neden oldu. Eksik kalan arzı karşılamak isteyen alıcılar ise daha pahalı olan spot piyasaya yöneldi.