SpaceX’in kurucusu Elon Musk’ın Ukrayna’nın Rusya’ya karşı yürüttüğü savaşta kullandığı askeri düzeydeki Starlink uydu sistemlerinin yavaşlatılması emrini verdiği iddia edildi. Wall Street Journal’ın haberibe göre isimlerinin açıklanmasını istemeyen ABD’li yetkililer, Musk ile ABD Başkanı Donald Trump’ın karar alınmadan önce bu konuyu görüştüğünü söyledi.
Öne çıkanlar
• Musk, Ukrayna’ya ait donanımların Starlink’e bağlı kalabileceği hızlara bir üst sınır getirdi ve bu durum bazı insansız hava araçlarını (İHA) kullanılamaz hale getirdi.
• Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy NBC News’e yaptığı açıklamada, Ukrayna’da Starlink kullanımını sınırlama kararının, “Amerikan hükümetinden gelen bir mesaja” yanıt olarak alındığına inandığını söyledi.
• Musk geçen hafta X’te yaptığı bir paylaşımda, “Hız veya kullanım üzerindeki tüm kısıtlamalara ABD ordusu karar verir” dedi. Pazartesi günü konuşan Trump ise yavaşlatma kararından kimin sorumlu olduğunu bilmediğini ancak “bunu öğrenmek istediğini” söyledi.
• İsmi açıklanmayan bir yetkili Wall Street Journal’a, Ukrayna’daki Starlink kullanımına üst sınır getirilmesi kararından önce Musk ile Trump’ın yavaşlatma konusunu görüştüğünü söyledi.
• Habere göre Musk, yavaşlatma uygulamasını yürürlüğe koymadan önce yönetimin üst düzey yetkililerinden birkaçıyla da görüştü.
Arka plan
Ukrayna’nın askeri amaçlarla kullandığı Starlink sistemlerine yönelik kısıtlama, Trump yönetiminin Ukrayna’dan Rusya’nın petrol altyapısına yönelik saldırıları durdurmasını istemesinin ardından 14 Ekim’de başladı. Söz konusu saldırılar enerji fiyatlarının yükselmesine yol açmıştı. Trump, geçen hafta Rusya ile Ukrayna arasında bir “enerji ateşkesi” ilan etti. Ancak her iki tarafın da ihlal iddialarında bulunmasının ardından ateşkes daha yürürlüğe girdiği anda fiilen geçersiz hale geldi.
Zelenskiy Trump’ın duyurusunun sosyal medya platformunda yayımlanmasına atıfta bulunarak, “Putin’in Truth Social’ı okumadığı açıktı” dedi. Başarısızlıkla sonuçlanan ateşkes girişiminden önce Trump, yakıt maliyetlerinin hızla yükseldiği bir dönemde ABD’ye dizel yakıt tedarik edilmesi konusunda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmeler yaptığını söylemişti. Daha önce Zelenskiy ile sert tartışmalara giren Trump, Ukrayna liderinin görevden ayrılması çağrısında bulunmuş ve “Ukrayna adına artık başka birini müzakere yürütmesinin zamanı geldi” demişti.