Mariana Minerals CEO’su ve kurucu ortağı Turner Caldwell, yapay zekanın bir sonraki büyük kullanım alanının bir sohbet botu değil, bir bakır madeni olacağına öne sürüyor. Girişimi Mariana Minerals, bugün ABD’nin Utah eyaletinin güneydoğusundaki Copper One madeninde dünyanın ilk otonom madencilik operasyonunu yönetiyor: otomatik sondaj makineleri kazıyı yapıyor, dev robotik taşıma kamyonları cevheri işlenmek üzere taşıyor ve MarianaOS adlı yapay zeka destekli bir platform tüm operasyonu izleyip yönlendiriyor. Şirket ayrıca sensörlerle donatılmış Boston Dynamics’in Spot robot köpeğini 10 bin dönümlük sahayı devriye gezmek ve koşulları incelemek için kullanıyor.
Eğer başarılı olursa Mariana, metale olan talep artarken ve kritik mineraller etrafındaki politik tartışmalar yoğunlaşırken hem ABD’nin bakır arzını hem de rafinasyon kapasitesini artırmaya yardımcı olabilir. Birkaç yıl içinde şirket, hem Utah’taki bakır madeninden hem de Teksas’ta kurduğu ayrı bir lityum rafinasyon operasyonundan yüz milyonlarca dolar gelir elde edebilir. Teksas’taki operasyonda petrol ve gaz sahalarından çıkan atık sudan mineral geri kazanılıyor. Forbes’a konuşan Caldwell, “Bu uçtan uca otonomiyle çalışan ilk maden olacak. Otonom madencilik ve otonom rafinasyon fırsatına baktığımızda, rafinasyon maliyetlerinde yüzde 30 ve madencilik maliyetlerinde yüzde 40 ila yüzde 50 azalma potansiyeli görüyoruz” dedi. Mariana’nın platformu, topladığı cevheri sensör verilerinden gerçek zamanlı analiz ederken, aynı zamanda her biri kendi yapay zeka sistemleriyle çalışan otomatik sondaj kuleleri ve taşıma kamyonları arasında bir iletişim katmanı görevi görüyor.
100 milyon dolar yatırım aldı
Bakır elektronikler, elektrik kabloları, bataryalar, tesisat ve endüstriyel ekipman gibi neredeyse her yerde kullanılıyor. Ayrıca pahalı; ton başına yaklaşık 13 bin dolardan işlem görüyor. ABD bir miktar bakır üretiyor ancak kullandığının yaklaşık yarısını. Çoğunlukla Şili ve Kanada’dan ithal ediyor. Madenin önemli bir kısmı Çin’de rafine ediliyor. San Francisco merkezli Mariana, Andreessen Horowitz, Breakthrough Energy, Earthshot Ventures ve Khosla Ventures gibi güçlü teknoloji girişim sermayesi firmalarından sağlanan 100 milyon dolarlık yatırımla destekleniyor. Şirket ayrıca Utah sahasında bakır hurdasını rafine etmeyi ve 2030’a kadar yeni ve geri dönüştürülmüş kaynaklardan yılda 50 bin ton rafine bakır üretmeyi hedefliyor.
“İşgücü yoksa otonomoi açık bir çözüm”
Mariana’nın geçen yılın sonlarında satın aldığı maden, artan işletme maliyetleri ve insan iş gücü bulmadaki zorluklar nedeniyle 2024’te kapanana kadar Lisbon Valley Mining Company olarak faaliyet gösteriyordu. Caldwell, “Bu uzak bölgelerde iş gücü bulmak zor olabiliyor. Kapanmak zorunda kalmalarının büyük bir nedeni işgücü havuzunun yetersizliği ve yeterli sayıda taşıma kamyonu sürücüsü olmamasıydı” dedi. Caldwell’e göre otomasyonun en büyük etkiyi yaratacağı yer de burası; “Eğer iş gücü yoksa ya da bu uzak bölgelere taşımak çok maliyetliyse, otonomi açık bir çözüm gibi görünüyor.”
Silikon Vadisi merkezli girişim sermayesi firmasının genel ortaklarından Erin Price-Wright, Mariana’nın ana destekçisi Andreessen Horowitz’in madenciliği ve kritik mineralleri, son birkaç dönemde teknoloji açısından geniş ölçüde yeterince yatırım almamış büyük ve önemli bir alan olarak gördükleri için sürece dahil olduğunu aktardı.
Tesla’dan tecrübeli
Caldwell bu alana hazırlıksız girmiyor. Daha önce Tesla’nın batarya mineralleri ve metaller ekibini yönetti; batarya geri dönüşüm operasyonlarının kurulmasına yardımcı oldu ve şirketin Teksas’taki lityum rafinerisini tasarladı. Price-Wright, “Turner ile tanıştığımızda ‘bunu yapabilecek kişi bu’ dedik. Sektörü anlıyor” dedi. Mariana’nın otonomi altyapısı, özellikle pekiştirmeli öğrenme olmak üzere, otonom araçların temelini oluşturan ve insansı robotların karmaşık ortamlarda hareket etmesini sağlayan yapay zeka araçlarının benzerlerinden oluşuyor. Copper One’da Finlandiyalı Sandvik’in sağladığı otonom sondaj makineleri ve bu yılın başlarında Uber kurucu ortağı Travis Kalanick’in Atoms şirketi tarafından satın alınan otonom sürüş teknolojisi firması Pronto’nun robotik taşıma kamyonları kullanılıyor.
Pronto, Google’ın daha sonra Waymo olarak yeniden markalanan orijinal otonom araç ekibinde yer alan Anthony Levandowski tarafından kuruldu ve 2016’da Kalanick tarafından Uber’in otonom araç programını yönetmesi için işe alındı. Kısa süre sonra Waymo’dan fikri mülkiyet çalmakla suçlandı. Sonunda 2020’de mahkemede ticari sır hırsızlığından bir suçlamayı kabul etti ve 18 ay hapis cezasına çarptırıldı. 20 Ocak 2021’de, Donald Trump’ın ilk başkanlık döneminin son gününde başkanlık affı aldı.
Çin ile rekabet
Utah’taki madende bakırı yapay zeka destekli yazılımlarla çıkarmak ve rafine etmek, şirketin metali rekabetçi bir piyasa fiyatıyla sunabilmesi için kritik öneme sahip. Bu teknoloji aynı zamanda ABD’de büyüyen madencilik uzmanı açığını kapatmanın ve Çin ile rekabet etmenin bir yolu olabilir. Caldwell, “Bu işgücü havuzu son 20 yılda temelde yarıya indi. Önümüzdeki 10 yılda ise tekrar yarıya düşmesi bekleniyor. Altyapıyı nasıl tasarlayacağını bilen mühendislerimiz yok. Rafineriler için kimyayı geliştirebilecek mühendislerimiz yok. O kimyayı optimize edip ölçekli şekilde çalıştırabilecek mühendislerimiz yok. Ve bu iş gücünü yeniden eğitmek ve inşa etmek için iki nesil bekleyecek zamanımız da yok” dedi.