Elon Musk’ın SpaceX gibi bazı girişimleri son derece başarılı oldu. The Boring Company, Neuralink gibi bazıları ise büyük vizyonlarını yakalamaya bile yaklaşamadı. Musk’ın son “çılgın hedefi” Terafab adı verilen, geniş ölçekli ve dikey olarak entegre bir çip üretim operasyonu. Musk’ın Terafab için hedefleri her zamanki gibi iddialı: Seri üretimin gelecek yıl başlaması ve başlangıçta ayda 100 bin silikon yonga plakası üretimi hedefleniyor. Her şey plana göre giderse bu rakam ayda 1 milyon yonga plakasına kadar çıkacak.
Bu rakamları bağlama oturtmak gerekirse, piyasa değeri bakımından dünyanın en büyük çip üreticisi olan Taiwan Semiconductor Manufacturing’in (TMSC) en büyük fabrikaları ayda yaklaşık 100 bin yonga plakası üretimi yapıyor. New Street Research analistlerine göre ayda 1 milyon yonga plakası, TSMC’nin toplam aylık üretiminin yaklaşık yüzde 70’ine denk geliyor.
Musk, bu kadar büyük sayıda çip üretmesi gerektiğini çünkü şirketlerinin, TSMC veya diğer mevcut üreticilerin yatırım yapmaya istekli olduğundan çok daha fazlasına ihtiyaç duyacağını söylüyor. Bu da Tesla’nın araçları için tamamen entegre bir batarya üretim sistemi geliştirmesine yol açan baskıların bir etkisi. Çiplerin bir kısmı Tesla’nın otonom araçlarında kullanılacak. Diğerleri insansı robotlarda yer alacak. Büyük bir kısmı ise güneş enerjisiyle çalışan uzay tabanlı yapay zekâ veri merkezlerinde kullanılacak.
Musk’ın hayal ettiğinden uzun sürecek
Wall Street Journal’ın haberine göre Musk nihai ihtiyaçlarını abartmıyor olsa bile, bu süreç onun hayal ettiğinden çok daha uzun sürecek. Çip fabrikaları, özel inşaat kabiliyetleri ve malzemeler gerektiriyor. Örneğin, yer kabuğundaki en küçük titreşimleri bile çeken sismik dayanımlı beton. Çip fabrikası inşası, bir gecede gerçekleşemeyecek, lokasyona özgü çok sayıda mühendislik çalışması gerektiriyor.
Ayrıca Musk standart bir fabrika kurmak istemiyor. Tedarik zincirinin birçok parçasını tek çatı altında toplayan yeni bir çip üretim yöntemi üzerinde ısrar ediyor. Çarşamba günü analistlerle yaptığı bir görüşmede, sürecin aslında ne kadar kademeli olacağını ortaya koydu. Tesla’nın önce aylık birkaç bin yonga plakası üretim kapasitesine sahip bir çip araştırma tesisi kuracağını ve bunun için yaklaşık 3 milyar dolar harcayacağını söyledi. Bu tutar çip üretim dünyasında bu oldukça küçük bir miktar. Amacın “fikirleri denemek” olduğunu belirtti.
“Yeni bir fabrika iki ila üç yıl sürer”
Rakipler pek de endişeli değil. Geçen hafta Terafab sorulduğunda TSMC CEO’su C.C. Wei, girişimi tamamen reddetmeden Musk’ın zaman çizelgesini fiilen küçümsedi. “Yeni bir fabrika inşa etmek iki ila üç yıl sürer, kestirme yolu yok ve üretimi artırmak da bir ila iki yıl daha alır” dedi. Musk’ın girişimi muhtemelen daha büyük başka zorluklarla da karşı karşıya. Terafab, sıfırdan başlayıp dünyanın en gelişmiş çiplerinden bazılarını üretmeyi hedefliyor. Bu boşluğu kapatmak için Musk, Intel’in 14A adı verilen en ileri üretim teknolojisini kullanmayı planlıyor ancak şirket bunun birkaç yıl boyunca yüksek hacimli üretime geçmesini beklemiyor. Intel’in bu hafta bu haberle hisse fiyatında artış görülmüş olsa da son on yıldaki üretim aksaklıkları gecikmelerin ve maliyetlerin kolayca artabileceğini gösteriyor.
Terafab’ın ihtimalleri ne kadar düşük görünse de Musk’ın serveti ve geçmiş başarıları onu tamamen göz ardı etmeyi imkansız kılıyor. Girişim konusunda ciddi görünüyor; işe alımlar yapıyor ve çip üretimi için ortaklar topluyor. Musk, mart ayında Terafab’ı tanıttığında, başlangıçta saçma görünen SpaceX gibi girişimlerin sonunda dünyayı değiştirdiğini hatırlatmıştı. Çip üretimi roket bilimi olmayabilir ancak bu onun şimdiye kadarki en büyük zorluğu olabilir.