Brezilya'nın Rio de Janeiro kentinde gerçekleştirilen IATA Genel Kurulu'nda konuşan IATA Genel Direktörü Willie Walsh, küresel havayolu şirketlerinin 2026 yılında jet yakıtı için bir önceki yıla göre yaklaşık 100 milyar dolar daha fazla harcama yapmasının beklendiğini söyledi.
Jet yakıtı maliyetlerinin son bir yılda yüzde 70 oranında yükselmesi, sektör genelinde kârlılık üzerinde ağır bir baskı oluşturdu.
Kârlılıkta sert düşüş bekleniyor
IATA'nın tahminlerine göre, küresel havacılık sektörünün net kârı 2025 yılında kaydedilen 45 milyar dolar seviyesinden 2026'da yaklaşık 23 milyar dolara gerileyecek.
Kârların neredeyse yarı yarıya azalmasının, şirketleri maliyetleri dengelemek için yeni stratejiler geliştirmeye yönelteceği belirtiliyor.
Bilet ücretleri yükselişe geçebilir
Sektör temsilcileri, artan yakıt giderlerinin önemli bir bölümünün bilet fiyatlarına yansıtılmasının kaçınılmaz olduğunu ifade ediyor.
Willie Walsh, havayollarının zaten düşük kâr marjlarıyla faaliyet gösterdiğini belirterek, yüksek petrol fiyatlarının uzun vadede daha pahalı uçuşlar anlamına geldiğini vurguladı.
Uzmanlar, özellikle uzun mesafeli ve üst segment uçuşlarda fiyat artışlarının daha kolay kabul görebileceğini, kısa mesafeli ve tatil amaçlı seyahatlerde ise talebin fiyat değişimlerine karşı daha hassas olabileceğini değerlendiriyor.
Sektörün gündeminde yakıt ve enflasyon riski var
Deloitte'un dünya genelindeki havayolu yöneticileriyle gerçekleştirdiği araştırmaya göre, sektörün karşı karşıya olduğu en önemli tehditlerin başında yakıt fiyatlarındaki dalgalanma ve enflasyon kaynaklı maliyet baskıları geliyor.
Öte yandan kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings de yükselen giderler nedeniyle küresel havacılık sektörüne ilişkin görünümünü "kötüleşiyor" olarak güncelledi.
Petrol fiyatlarının yüksek seyri bekleniyor
Bazı havayolu şirketleri enerji maliyetlerindeki yükselişin kısa süreli olmayacağı görüşünde.
United Airlines, planlamalarını petrol fiyatlarının 2027 sonuna kadar varil başına 100 doların üzerinde kalacağı varsayımıyla yaparken, Air New Zealand ise maliyet baskısını yakıt koruma stratejileri ve bilet fiyatlarındaki düzenlemelerle hafifletmeye çalışıyor.
Uçak teslimatlarındaki gecikmeler yükü artırıyor
Sektör yalnızca yükselen yakıt maliyetleriyle mücadele etmiyor. Boeing ve Airbus'ta yaşanan teslimat sorunları nedeniyle birçok havayolu şirketi, daha yaşlı ve daha fazla yakıt tüketen uçakları hizmette tutmaya devam ediyor.
Bu durum hem yakıt kullanımını artırıyor hem de bakım giderlerini yükselterek şirketlerin finansal yükünü daha da ağırlaştırıyor.
ABD'de fiyat artışları şimdiden görülüyor
Son veriler, ABD'de iç hat uçuşlarında bilet fiyatlarının belirgin şekilde yükseldiğini ortaya koyuyor. Buna göre, 4 Temmuz tatil dönemi için bilet fiyatları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 17 artarken, yaz sezonunun geri kalanında artış oranı yüzde 18'e ulaştı.
Uzmanlar, enerji maliyetlerinin mevcut seviyelerini koruması halinde dünya genelinde uçak bileti fiyatlarında yeni zamların gündeme gelmesinin kaçınılmaz olduğunu belirtiyor.