Tüketici davranışlarını ve perakende sektörünün değişen dinamiklerini inceleyen Perakende Raporu 2025 yayımlandı. Hopi tarafından 30 farklı sektörde 20 milyon kullanıcının verileriyle hazırlanan raporda önemli bulgulara yer verildi.
Çalışma kapsamında 300'den fazla markanın anlık verileri incelendi. Büyümenin sınırlı kaldığı dönemde sadık müşterilerin harcamalarının reel bazda yüzde 10 arttığı görüldü.
Müşterilerin alışverişten vazgeçmek yerine daha seçici davrandığı tespit edildi. Tüketicilerin perakende harcamalarını daha planlı hale getirdiği saptandı.
Şirket CEO'su Elif Ateşok Şatıroğlu, perakendede başarının davranış kodlarını anlamakta yattığını belirtti. Şatıroğlu, "Geçtiğimiz yıl ilkini paylaştığımız perakende raporumuzla sektörde yeni bir dönem başlatmıştık." dedi.
Geçen yıl 54 milyar TL'lik işlem hacminin analiz edildiğini aktaran Şatıroğlu, trendleri tüketici davranışının merkezinden okuduklarını bildirdi. Şatıroğlu, "Amacımız, verinin gücünün sahadaki aksiyonu nasıl doğrudan satışa ve kazanca dönüştürmesini sağlamak." ifadesini kullandı.
Tüketici daha bilinçli alışveriş yapıyor
Genel Müdür Yardımcısı Mihrican Ünlü, 9,2 milyon müşterinin çoklu sektör davranışıyla 3500'ten fazla mikro segmente sahip olduklarını aktardı. Ünlü, tüketicinin artık çok daha bilinçli ve nokta atışı alışveriş yaptığını vurguladı.
Markaların aynı indirim kurgularıyla ilerlemesinin eski sonuçları vermediğini belirten Ünlü, "Verilerimiz, 11.11 kampanyalarının etkisi zayıflarken müşterinin odağının giderek Black Friday’e kaydığını gösteriyor." değerlendirmesini yaptı.
Kasım ayını bölmek yerine güçlü fırsat dönemine odaklanılması gerektiğini belirten Ünlü, "2026 için tüm bu içgörüleri kılavuz niteliğinde incelemenizi ve aksiyonları bu doğrultuda oluşturmanızı tavsiye ediyoruz." dedi.
Alışveriş merkezlerinde geçirilen süre uzadı
Rapora göre 2025 yılında perakende pazarında müşteri sayısı yüzde 4, işlem adedi ise yüzde 3 geriledi. Sepet ve yıllık bütçe artsa da enflasyondan arındırılmış büyüme yüzde 6 seviyesinde kaldı.
Sepetteki ürün adedi ve çeşitliliğinin sabit kalması dikkat çekti. Bu durum tüketicinin bütçesini daha dikkatli dağıttığını gösterdi.
Sadık müşterilerde kişi başı harcama reel olarak yüzde 10 yükseldi. Geçen yıl yüzde 73 büyüyen bu kitle, harcamalarını daha kontrollü yönetmeye başladı. Buna rağmen sadık müşteriler pazarın en dirençlilerinden biri oldu.
Fiziksel alışverişte AVM ziyaretçi sayısı yüzde 13 arttı. Ancak girilen mağaza sayısı yüzde 7 geriledi. Buna karşılık AVM'de geçirilen süre yüzde 33 yükseldi. Tüketicilerin girdiği mağazada daha fazla vakit geçirerek markayla bağ kurduğu anlaşıldı.
Özel günlerin alışverişe etkisi değişiyor
Perakende takvimindeki özel günlerin performansı da farklılık gösterdi. Kurban Bayramı ve Babalar Günü zirvedeki yerini korudu. Buna karşın 11.11 kampanyalarında 5 puanlık gerileme tespit edildi.
Black Friday ve yılbaşı dönemlerinde ise 2 ile 3 puanlık düşüş yaşandı. Yılbaşı alışverişinin bir kısmının kasım fırsatlarına kaydığı belirlendi.
Tüketicilerin yüzde 19'u yılbaşı hediyelerini kasım kampanyalarından satın aldı. Her ay yapılan büyük indirim kampanyalarının özel günlerin değerini azalttığı ifade edildi.
Bütçe yönetiminde rasyonellik öne çıkıyor
Araştırma kapsamındaki anket sonuçlarına göre tüketiciler yeni yıla umutlu giriyor. Ancak bu iyimserlik harcama davranışına aynı ölçüde yansımıyor.
Tüketiciler satın alma kararlarında artık çok daha sorgulayıcı bir yaklaşım sergiliyor. Kadın tüketicilerin yüzde 64'ü yeni yıla umutlu baksa da bütçe yönetiminde rasyonel kalmaya devam ediyor.
Erkek tüketiciler ise harcama konusunda daha temkinli davranıyor. 2026 yılına girerken tüketici davranışını tanımlayan ana kavramın bilinçli tüketim olduğu görülüyor.