ABD'de piyasalar, büyük teknoloji şirketlerinin yapay zekaya yüz milyarlarca dolar harcamasından giderek daha fazla endişe duyuyor. Üstelik İran'daki savaşın yeniden tırmanması, küresel makroekonomik görünüme ilişkin belirsizlikleri artırıyor. 23 Temmuz Perşembe günü Muhteşem yedili olarak bilinen teknoloji devleri, Nisan 2025'teki gümrük tarifesi kaynaklı satış dalgasından bu yana en büyük tek günlük düşüşlerini yaşadı. Grubu takip eden endeks yüzde 4,8 gerileyerek toplam 797 milyar dolarlık piyasa değerinin silinmesine neden oldu. Bu satış dalgası S&P 500 Endeksi'ni yüzde 1,2 aşağı çekerken teknoloji ağırlıklı Nasdaq 100 Endeksi ise yüzde 1,9 değer kaybetti.
Bu düşüşün temel nedeni, çarşamba günü piyasa kapanışının ardından Alphabet ve Tesla'nın açıkladığı finansal sonuçlardı. Bu bilançolar yatırımcıları tedirgin etti ve üç yılı aşkın süredir borsayı yukarı taşıyan yapay zeka yatırım temasının sürdürülebilirliğine ilişkin soru işaretleri yarattı. Alphabet, bu yılki sermaye harcaması tahminini 205 milyar dolara kadar yükseltti. Öte yandan Tesla CEO'su Elon Musk, elektrikli araç üreticisinin analist beklentilerinin oldukça altında kalan kâr açıklamasının ardından yatırımcılara 2026'nın "çok büyük bir sermaye harcaması yılı" olacağını söyledi.
"Hiç kimse yatırımların dönüşünün ne lacağını bilmiyor"
Mahoney Asset Management CEO'su Ken Mahoney, "Asıl sorun yapılan harcamaların büyüklüğü. Hiç kimse bu yatırımların dönüşünün ne olacağını bilmiyor" dedi. Mahoney, İran'la savaşın tırmanması nedeniyle yükselen petrol fiyatları da dahil olmak üzere makroekonomik arka planın bu hisseler üzerindeki baskıyı artırdığını ekledi. Çip hisseleri de satışlardan nasibini aldı. Philadelphia Stock Exchange Semiconductor Endeksi yüzde 0,5 geriledi. Yapay zeka harcamalarının en büyük faydalanıcısı olan bu grup, yıl başından bu yana yüzde 70'in üzerinde yükselmiş durumda. Ancak son dönemde işlemler giderek daha dalgalı hale geldi. Son iki ayda yalnızca beş işlem gününde günlük fiyat hareketi yüzde 1'in altında kaldı.
Bu satış dalgası, yatırımcıların büyük teknoloji şirketlerinin yapay zeka altyapısı kurmak için yaptığı devasa harcamalara karşı giderek daha temkinli yaklaşmaya başlamasıyla yaşanıyor. Muhteşem yedili endeksi, mayıs ayı sonunda gördüğü rekor seviyeden bu yana yüzde 11 gerileyerek yaklaşık 2 trilyon dolarlık piyasa değerini sildi. Çarşamba günkü finansal sonuçlar bu endişeleri daha da güçlendirdi. Google'ın çatı şirketi Alphabet, bulut bilişim faaliyetlerindeki güçlü büyümenin desteğiyle cesaret verici sonuçlar açıklasa da sermaye harcaması tahmini beklentilerin üzerine çıktı. Oysa Alphabet, haziran başında sermaye artırımı yaparken bu artışın sinyalini vermişti. Şirketin ikinci çeyrekte yaptığı 45 milyar dolarlık harcama, halka açık bir şirket olduğu dönem boyunca ilk kez nakit akışını negatife çevirdi.
Bold Wealth Partners Baş Yatırım Sorumlusu Jason Lemire, "Bu durum, şirketin eskiden güçlü bir nakit üretim makinesi olduğu döneme kıyasla artık hissede çok daha fazla risk bulunduğunu gösteriyor" dedi.
Bu arada Musk Tesla için, "Sermaye harcamalarını mümkün olduğunca hızlı yapması gerektiğini; israfa kaçmadan yapabileceğimiz kadar hızlı harcama yapmamız gerektiğini" söyledi.Tesla hisseleri perşembe günü yaklaşık yüzde 15 düşerek Mart 2025'ten bu yana en kötü gününü yaşarken, Alphabet hisseleri de yüzde 7,1 gerileyerek Mayıs 2025'ten bu yana en sert düşüşünü kaydetti. Yapay zekaya büyük yatırımlar yapan diğer şirketler de değer kaybetti. Microsoft yüzde 2,2, Amazon yüzde 4,6 ve Meta Platforms yüzde 3,4 geriledi. Bu üç şirket finansal sonuçlarını gelecek hafta açıklayacak.
Apple'ın rekabete girmemesi olumlu karşılanıyor
Muhteşem yedilinin tüm üyeleri günü ekside tamamlarken, en sınırlı kaybı Apple yaşadı. iPhone üreticisi, büyük ölçüde yapay zeka harcama yarışının dışında kaldı ve yatırımcılar son dönemde bunu olumlu karşılıyor. Apple hisseleri bu ay yüzde 11, yıl başından bu yana ise yüzde 18 yükseldi.
Grubun geri kalanı açısından bakıldığında ise satışlara neden olan riskler gerçek ve yatırımcıların bunları yakından izlemesi gerekiyor. Wall Street yıllarca büyük yapay zeka harcama planlarını alkışladı ve her yeni yatırım açıklaması sonrasında hisseleri daha da yukarı taşıdı. Ancak bu hava değişti. Artık bu harcamalar somut ve kayda değer getiriler üretmiyorsa hisseler cezalandırılıyor. Lemire, şirketlerin yatırım getirisine atıfta bulunarak, "Bu şirketler bir zamanlar Amerikan şirketler tarihindeki en sağlam bilançolara sahipti. Şimdi ise varlık ağırlıklı yapılara dönüştüler ve yatırım getirileri konusunda ciddi soru işaretleri var. Yatırımcıların bu şirketlere bakış açısını değiştirmesi gereken büyük bir dönüşüm yaşanıyor. Üstelik buna, önümüzdeki yıllardaki borç yükümlülüklerine ilişkin şeffaflık eksikliğini henüz dahil etmiyoruz" dedi.