OPEC+ ülkeleri, üretim hedeflerini ülkelerin gerçekte ulaşabilecekleri kapasiteyle daha uyumlu hale getirmek amacıyla kapsamlı bir değerlendirme yürütüyor. Bu kapsamda, üyelerin maksimum üretim kapasitesini belirlemek üzere bağımsız bir danışmandan destek alınıyor.
Çalışmanın eylül ayının sonunda tamamlanması beklenirken, ortaya çıkacak sonuçların kasım sonunda gerçekleştirilecek OPEC+ toplantısında petrol bakanlarının onayına sunulması planlanıyor.
Irak’ın 6 milyon varillik temel kapasite talebinin kabul edilip edilmeyeceği ise henüz netlik kazanmış değil.
Mevcut kota 4,431 milyon varil
Irak’ın OPEC+ kapsamındaki üretim tavanı eylül ve ekim ayları için günlük 4,431 milyon varil düzeyinde bulunuyor. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) hesaplamalarına göre ise Bağdat’ın toplam sürdürülebilir petrol üretim kapasitesi yaklaşık 4,9 milyon varil seviyesinde.
Buna karşın Irak’ın fiili üretimi son dönemde bu rakamların oldukça altında seyrediyor. İran ile yaşanan çatışmanın Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatını olumsuz etkilemesi, ülkenin üretim ve ihracat faaliyetleri üzerinde baskı oluşturuyor.
Bloomberg tarafından derlenen verilere göre Irak, ağustos ayında günlük ortalama 2,98 milyon varil petrol üretti.
Küresel arz dengesi açısından kritik
Irak’ın talebinin kabul edilmesi, yalnızca OPEC+ içindeki üretim dağılımını değil, küresel petrol piyasasının arz görünümünü de etkileyebilir. Basra Körfezi'nden ham petrol ihracatının çatışmaların ardından normale dönmesi halinde piyasada yeniden arz fazlası oluşması ihtimali bulunuyor.
Bu nedenle Irak’ın üretim kapasitesine ilişkin yeni hesaplama, küresel petrol dengeleri açısından yakından takip ediliyor. Gelişme, Irak'taki faaliyetlerini artırmak için görüşmeler yürüten Chevron ve Exxon Mobil gibi büyük enerji şirketleri açısından da önem taşıyor.
Bağdat üretimi artırmakta kararlı
Irak yönetimi ise petrol üretimini uzun vadede ciddi ölçüde yükseltme hedefinden geri adım atmıyor. Petrol Bakanı Basim Muhammed Hudayir, mayıs ayında yaptığı açıklamada, İran ile çatışmanın sona ermesinin ardından üretimi günlük 5 milyon varile çıkarmak için OPEC ile görüşmeler yürüttüklerini söylemişti.
Başbakan Ali ez-Zeydi de bu ay yaptığı açıklamada, Irak’ın 2030 yılına kadar günlük yaklaşık 10 milyon varil petrol üretme hedefi bulunduğunu ifade etti.
Bu hedefler, Bağdat’ın mevcut OPEC+ kotasının çok üzerinde bir üretim kapasitesine ulaşmak istediğine işaret ediyor.
OPEC’in birliği de sınanıyor
Irak’ın talebi, OPEC+ içinde üretim kotalarına ilişkin tartışmaların yoğunlaştığı bir döneme denk geliyor. Üretim kapasitesinin yeniden belirlenmesi, üyelerin gelecekteki kotalarını doğrudan etkileyebileceği için örgüt içindeki dengeler açısından kritik önem taşıyor.
OPEC aynı zamanda Venezuela’nın örgütteki geleceğine ilişkin belirsizlikle de karşı karşıya. Örgütün kurucu üyelerinden Venezuela’nın, ABD Başkanı Donald Trump ile petrol rezervlerinin bir bölümü üzerinde önemli ölçüde kontrol sağlayan anlaşmasının ardından OPEC’ten ayrılma seçeneğini değerlendirdiği belirtiliyor.
Irak’ın yüksek kota talebiyle Venezuela kaynaklı belirsizliğin aynı dönemde ortaya çıkması, OPEC’in iç bütünlüğü üzerindeki baskıyı artırıyor.