Brezilya'nın Rio de Janeiro kentinde gerçekleştirilen 82. IATA Yıllık Genel Kurulu ve Dünya Hava Taşımacılığı Zirvesi kapsamında açıklanan raporda, jeopolitik gerilimler ve hızla yükselen enerji maliyetlerinin sektör üzerinde ciddi baskı yarattığı vurgulandı.
Yakıt maliyetleri şirketlerin yükünü artırıyor
Rapora göre hava yolu şirketlerinin toplam yakıt harcamalarının bu yıl 350 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Geçen yıl 252 milyar dolar seviyesinde gerçekleşen bu kalemdeki yükseliş, işletme maliyetlerinin önemli ölçüde artmasına neden oluyor.
Yakıt giderleri sektörün toplam operasyonel maliyetlerinin yaklaşık üçte birini oluştururken, artan enerji fiyatlarının şirket bilançoları üzerindeki baskıyı daha da artıracağı öngörülüyor.
Yolcu başına kâr yarı yarıya düşecek
Artan maliyetler, yolcu başına elde edilen kârlılığı da aşağı çekiyor. IATA tahminlerine göre geçen yıl kişi başına 9,10 dolar olan net kârın bu yıl 4,50 dolara kadar gerilemesi bekleniyor.
Sektör genelinde net kâr marjının da yüzde 4,2’den yüzde 2 seviyesine düşeceği hesaplanıyor. Bu durum, talebin güçlü seyrine rağmen havayolu şirketlerinin maliyet baskısıyla mücadele etmekte zorlandığını ortaya koyuyor.
Gelirlerde yükseliş sürüyor
Kârlılıkta yaşanan gerilemeye karşın sektör gelirlerinde artış bekleniyor. IATA, seyahat talebindeki canlılık, bilet fiyatlarındaki yükseliş ve ek hizmetlerden elde edilen gelirlerin katkısıyla toplam cironun yüzde 9,4 büyüyerek 1 trilyon 165 milyar dolara ulaşacağını öngörüyor.
Bunun yanında küresel yolcu sayısının yüzde 2,4 artışla 5,1 milyara yükselmesi, kargo taşımacılığının ise 71,7 milyon ton seviyesine çıkması bekleniyor. Yolcu doluluk oranının yüzde 84’e ulaşarak yeni bir rekor kıracağı tahmin ediliyor.
Orta Doğu’da zarar riski öne çıkıyor
Raporda bölgesel performanslar arasında belirgin farklılıklar bulunduğuna dikkat çekildi. Özellikle çatışmaların yoğunlaştığı Orta Doğu’da faaliyet gösteren hava yolu şirketlerinin, operasyonel aksaklıklar ve talep kaybı nedeniyle toplu zarar açıklayabileceği belirtildi.
Diğer bölgelerde faaliyet gösteren taşıyıcıların ise kâr etmeyi sürdüreceği ancak önceki yıllara kıyasla daha düşük kârlılık oranlarıyla faaliyet göstereceği ifade edildi.
Willie Walsh: Karlılık yarı yarıya azalacak
IATA Genel Direktörü Willie Walsh, Ortadoğu’daki gelişmelerin ve yakıt fiyatlarındaki sert yükselişin sektör görünümünü olumsuz etkilediğini söyledi.
Walsh, küresel hava yolu şirketlerinin toplam net kârının geçen yılki 45 milyar dolar seviyesinden bu yıl 23 milyar dolara gerilemesinin beklendiğini belirterek, jet yakıtı fiyatlarında görülen yaklaşık yüzde 70’lik artışın şirketlerin mali performansını ciddi şekilde zayıflattığını ifade etti.
Şirketlerin fiyat düzenlemeleri ve verimlilik artırıcı uygulamalarla maliyet baskısını hafifletmeye çalıştığını kaydeden Walsh, buna rağmen geçen yılki kârlılık seviyelerinin korunmasının mümkün görünmediğini söyledi. Özellikle mali açıdan kırılgan durumda bulunan küçük ölçekli taşıyıcıların daha zorlu bir dönemle karşı karşıya olduğunu vurguladı.
Hava sahası kısıtlamaları belirsizliği artırıyor
Körfez bölgesindeki hava yolu şirketlerinin hava sahalarının kapanması nedeniyle önemli operasyonel sorunlarla mücadele ettiğini belirten Walsh, taşıyıcıların uçuş bağlantılarını korumak için yoğun çaba gösterdiğini ancak finansal etkilerin kaçınılmaz olduğunu dile getirdi.
Yolcu başına beklenen 4,50 dolarlık kârın mevcut koşullarda sektörün dayanıklılığını gösterdiğini söyleyen Walsh, bu seviyenin olası yeni maliyet artışları veya vergi yükleri karşısında şirketlere yeterli güvenlik alanı sağlamadığı uyarısında bulundu.